این بزرگوار مراتب عالیه داشت که مهم‎ترین آن‎ها جنبه خاص معنوی بود. بدون هیچ گونه ادعا و قائل شدن به مقام و منصب و عنوان خاصی، در کمال سادگی زندگی می‎کرد.

اخبار مرتبط

به گزارش جماران؛ حضرت آیت الله علی کریمی جهرمی در مصاحبه با نشریه «حریم امام» ضمن توصیف شخصیت ارزشمند مرحوم آیت الله سید احمد زنجانی و بیان نکاتی از سیره علمی و عملی ایشان، به جایگاه و توفیقات علمی و معنوی آیت الله العظمی سید موسی شبیری زنجانی اشاره کرد.

در مطلع سخن شخصیت مرحوم آیت‎الله حاج سید احمد زنجانی و ویژگی‎های ایشان را برای خوانندگان ما توصیف بفرمایید.

آیت‎الله سید احمد زنجانی رضوان الله تعالی علیه از جمله بزرگان علما بود. هر گاه مراجع بزرگ بعد از آیت‎الله العظمی بروجردی می‎خواستند جلسه‎ای تشکیل بدهند و با همدیگر مشورتی کنند، در منزل آیت‎الله سید احمد زنجانی جمع می‎شدند. همه علما به عظمت و پاکی ایشان اذعان داشتند. این بزرگوار مراتب عالیه داشت که مهم‎ترین آن‎ها جنبه خاص معنوی بود. بدون هیچ گونه ادعا و قائل شدن به مقام و منصب و عنوان خاصی، در کمال سادگی زندگی می‎کرد. ظهرها در مدرسه فیضیه نماز می‎خواند و جمعیت انبوهی به ایشان اقتدا می‎کردند. حتی گاهی بزرگان و علما به ایشان اقتدا می‎کردند. حتی مرحوم حضرت امام هم پشت سر ایشان نماز می‎خواندند. نماز صبح را هم در حرم مطهر حضرت معصومه(س) می‎خواند. خداوند متعالی این فیض و لطف را به من داشته که توانستم صبح‎ها در حرم مطهر پشت سر آیت‎الله سید احمد زنجانی نماز بخوانم.

ایشان در رفع حوائج مؤمنین و طلاب، تلاش وافری داشت. حدوداً دو سال از شیراز آمدنم به قم می‎گذشت و قضیه سربازی‎ام مطرح بود. خدمت آیت‎الله سید احمد زنجانی در منزلشان رسیدم. منزل بسیار ساده‎ای داشت و بدون هیچ مانع و حاجبی این امکان برای طلاب فراهم بود تا از نزدیک با ایشان دیدار کنند. عرض ادبی کردم و قضیه سربازی‎ام را گفتم. ایشان بدون اینکه اندک تأملی کند و تأخیری داشته باشد، در همان جلسه برگة طلبگی مرا را امضا کرد و بحمدالله از مسئله سربازی رها شدم.

یکی از قضایای جالب و مورد توجه مرحوم آیت‎الله سید احمد زنجانی قضیه کفن ایشان است که با دستان خود تمام قرآن کریم را روی کفنش ثبت و ضبط کرده بود. این کار در روایات ذکر شده و ثواب زیادی دارد. عجیب اینکه وقت خاصی برای همین موضوع اختصاص داده بود. وقتی از نماز ظهر به منزل برمی‎گشت تا زمانی که اهل منزل سفره ناهار را آماده کنند، چند آیه را روی کفن می‎نوشت؛ یعنی در این فاصله زمانی که معمولاً چندان به چشم نمی‎آید استفاده می‎کرد و چند آیه از قرآن کریم را می‎نوشت. تمام قرآن را با خط مبارک خود روی کفنش ثبت و ضبط کرد. این مسئله مهمی است و نشان از اعتقاد راسخ به روایات ائمه علیهم‎السلام دارد. شاید بسیاری از ما از کنار برخی مطالب روایی به سادگی عبور کنیم؛ اما مرحوم آیت‎الله سید احمد زنجانی واقعاً به این موضوع رسیده بود که این عمل آثار و برکات فراوانی برایش در آخرت دارد. معمولاً از دقایقی که میان برخی کارهای روزمره هست، استفاده می‎کرد و هیچ گاه نمی‎گذاشت که این دقیقه‎ها به بطالت بگذرند. رضوان خدا بر ایشان باد.

نکته دیگر در کتاب فرزند برومندشان، حضرت آیت‎الله سید موسی شبیری زنجانی، ذکر شده است. ایشان امروزه واقعاً از ذخایر حوزه علمیه قلمداد می‎شود؛ در اخلاق، ادب، انسانیت، بزرگواری و خدمت کردن به مردم از شخصیت‎های کم‎نظیری به شمار می‎آید. خداوند وجود ایشان را برای جامعه دینی و حوزوی ما باقی بدارد. در کتاب خود نقل کرده است: «گاهی مرحوم والد به ما برای ایجاد تحمل و صبر و توان سفارش می‎کرد. اینکه انسان سریع عصبانی نشود و در همه مسائل سعه صدر داشته باشد. چون عصبانیت خطرات زیادی به همراه دارد. گاهی ممکن است انسان در حین عصبیت سخن ناروایی بر زبان بیاورد یا خدای ناخواسته اقدام فیزیکی انجام بدهد. مرحوم آقا برای اینکه ما را از این قبیل پیامدها دوری کند، تأکید فراوانی بر صبر و تحمل می‎کرد. خود مرحوم آقا [آیت‎الله سید احمد زنجانی] هر وقت ناخواسته از مسئله‎ای عصبانی می‎شد به یاد چند تن از علما که در خصلت حلم و بردباری سرآمد بودند، می‎افتاد و آرام می‎شد و شدت ناراحتی و عصبانیت ایشان فروکش می‎کرد. آیت‎الله العظمی گلپایگانی به لحاظ حلم مشهور بود. هر وقت مسئله‎ای پیش می‎آمد، تأمل می‎کرد و نمی‎گذاشت که عصبانیتش شدت پیدا کند.»

وجود چنین ویژگی‎هایی در شخصیت آیت‎الله سید احمد زنجانی را ناشی از چه چیزی می‎دانید و چرا مراجع تقلیدِ وقت، آن همه به ایشان اعتماد داشتند و همیشه برای برقراری جلسات و مشورت با یکدیگر در منزلشان جمع می‎شدند؟ 

این ویژگی‎ها نتیجه استمرار بر عمل صالح و داشتن اخلاق اسلامی در مدت زمان طولانی است. البته ممکن است انسانی این ویژگی‎ها را به دست آورد، اما چون اعمال صالحش دوام پیدا نمی‎کنند، آن ویژگی‎ها را هم از دست می‎دهد. هر کسی به مدت دو الی سه دهه عمل صالح انجام بدهد و بر اعمال صالح خود تقید داشته باشد، اطرافیانش به حسن نیتش اذعان می‎کنند و متوجه می‎شوند که اعمالش از روی ریا و تظاهر نیست. مرحوم آیت‎الله سید احمد زنجانی از همان روز نخست که به حوزه علمیه قم تشریف آورد، عمل صالح انجام می‎داد و از این لحاظ سابقه بسیار خوبی داشت. مرحوم آیت‎الله العظمی حجت کوه‎کمره‎ای کمال اعتماد را به ایشان داشت؛ به‎طوری که حتی وصیت خود را به ایشان کرد. اگر پاکی و درستکاری در شخصیتی به‎طور مکرر دیده بشود، موقِفَش برای دیگران مشخص می‎شود. اطرافیان متوجه می‎شوند که او انسانی است که پاکی و درستکاری ملکه شخصیتش شده است. چنین شخصیتی دارای ملکه اخلاق فاضله می‎شود و روح عمل صالح در جان او رسوخ پیدا می‎کند. بعضی از علما درباره عدالت قائل به این بودند که صرف حسن ظاهر کافی نیست؛ بلکه لازم است ملکه عدالت برای آدمی پیدا بشود. مانند مرحوم شیخ عبدالکریم حائری یزدی که بعضی از اساتید نقل می‎کردند ایشان فرموده بود: «من چنان شدم که اگر بخواهم دروغ بگویم نمی‎توانم.» یعنی آنقدر ممارست در راستگویی کرد که دیگر اصلاً قدرت خلاف آن را نداشت.

غرض اینکه شأن و مقام مرحوم آیت‎الله سید احمد زنجانی نتیجه ده‎ها سال پاکی و پرهیزکاری و تقوا و صداقت بود و در جای لازم صراحت گفتار و عمل داشت. در باب مسائل شرعی هیچ گونه رودربایستی با کسی نداشت. به همین خاطر علمای بزرگ به ایشان اعتقاد داشتند و برای شأن و مقامش احترام زیادی قائل بودند. ایشان هم نسبت به همة بزرگان روحیة خیرخواهانه و صداقت و صمیمیت داشت. سیرة زندگی ایشان برای همة ما می‎تواند نوعی درس‎آموز باشد.

آثار ایشان را از نظر سطح علمی چگونه ارزیابی می‎کنید؟

بنده مقداری از کتاب الکلام یجر الکلام ایشان را مطالعه کردم و آن را بسیار نافع دیدم.

آیا با فرزند ایشان، حضرت آیت‎الله العظمی شبیری زنجانی، از نزدیک آشنایی دارید؟ ایشان را چگونه شخصیتی ارزیابی می‎کنید؟

با مرحوم آیت‎الله سید احمد زنجانی کمتر توفیق دیدار و آشنایی داشتم؛ چون به هر حال در آن زمان سنم اقتضا نمی‎کرد که با ایشان معاشرت داشته باشم؛ در همان دیدار صورت گرفته، ایشان را انسانی متواضع و بسیار مهربان دیدم. با این حال با حضرت آیت‎الله سید موسی شبیری زنجانی، فرزند ایشان، توفیق آشنایی بیشتری داشته‎ام. در برخی از مجالس خدمت ایشان بودم. روح تواضع و بزرگواری در این شخصیت جلیل‎القدر زیاد و آشکار است. وجود چنین شخصیتی برای حوزه علمیه و جامعه دینی ما بسیار سودمند و مؤثر است. سبک حالات و رفتار و سادگی که در آمد و رفتن ایشان هست مؤید گفتار من می‎باشد و این مسئله برای حوزه علمیه بسیار ارزشمند است. حوزویان باید متوجه این قضیه باشند که اصل بر این نیست که روحانی خودش را متفوق بر دیگران قلمداد کند، بلکه اصل بر تواضع و فروتنی قشر روحانیت است که نمونه بارز آن را در وجود شخصیت آیت‎الله العظمی شبیری زنجانی مشاهده می‎کنیم. روحانی واقعی باید خودش را جزئی از مردم و توده‎های جامعه قلمداد ‎کند و با آن‎ها نشست و برخاست داشته باشد.

مسئله دیگر استفاده از اوقات ایشان است که مانند مرحوم والدشان بسیار وقت‎شناس می‎باشد. هم از نظر علمی با فضل و کمال است و هم از نظر اخلاقی. در انتقال مسائل علمی و اخلاقی به حوزویان بسیار کوشا و دقت‎نظر دارد. برای مراجع تقلید سابق و دیدگاه‎های آنان در امور علمی و اخلاقی احترام فراوانی قائل است. 

به هر حال آیت‎الله العظمی شبیری زنجانی از جمله شخصیت‎های نافع امروز ما است و از خداوند متعال می‎خواهیم که وجود ایشان را با برکت‎تر قرار بدهد و طول عمر بیشتری عنایت بفرماید.

انتهای پیام

اخبار مرتبط

آب و هوا

نظرات و دیدگاه ها

مسیولیت نوشته ها بر عهده نویسندگان آن هاست و انتشار آن به معنی تایید این نظرات نیست.