پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران - تهران
از نظر معماری شهری برج آزادی را شاید همچنان بتوان نماد تهران دانست هر چند که درسالیان گذشته نمادهایی مانند برج میلاد درحال جاباز کردن برای تبدیل شدن به نماد اصلی معماری تهران است و به نظر برخی این برج در آینده جایگزین برج آزادی شده و به عنوان نماد شهر تهران در سالهای آتی مطرح میشود. نشانه این ادعا را می توان در طرح ها و تبلیغات جدید یافت. میدان آزادی اگردیگرنماد تهران هم نباشد وارث تاریخی عظیم است. تغییر نام این برج به آزادی نیز روایت ها دارد. هرچند که تغییررسمی این نام پس از پیروزی انقلاب اسلامی انجام شده است اما براساس برخی روایتها کلید این تغییر نام درروز 16 شهریور ماه 57 زده شده است. روزی که پس از پیام 15 شهریور ماه 57 حضرت امام خمینى بر ضرورت تداوم نهضت، زمینه براى تظاهرات 16 شهریور فراهم آمد. در این روز حدود دو میلیون نفر از مردم تهران به عنوان اعتراض به رژیم، در میدان شهیاد تجمع کردند. در این روز، نام این میدان به میدان آزادى تغییر یافت.(نشریه حضور شماره 62 )
درپیام 15 شهریور ماه حضرت امام خمینی که پیامی برای تداوم نهضت بود به مناسبت عید فطر صادر شده بود.این پیام زمانی صادر می شد که دوروز پیش از آن در روز 13 شهریور سال 1357 " نماز و راهپیمایی میلیونی تاریخی عید فطر ،در تپه های قیطریه برگزار شده بود.
حضرت امام خمینی دراین پیام یادآور شدند"مردم مسلمان ایران به دنبال برگزارى نماز عید، دست به عبادت ارزنده دیگرى زدند که آن فریادهاى کوبنده علیه دستگاه جبار و چپاولگر براى بپا داشتن حکومت عدل اسلام است که کوشش در این راه از اعظم عبادات است، و فدایى دادن در راه آن سیره انبیاى عظام، خصوصاً نبى اکرم و وصى بزرگ او، امیر مؤمنان است. اینجانب از فداکاریهاى ملت ایران تشکر کرده و قدرت و عظمت او را در پناه قرآن و احکام اسلام از خداوند متعال با تضرع خواهانم. (صحیفه امام، ج3، ص: 454)
حضرت امام خمینی دراین پیام ضمن تاکید برادامه نهضت از مردم خواستند که به حرفهاى فریبنده شاه و دولت و طرفداران اندک آنان توجه نکنند و خاطرنشان کردند"اینان که براى فریب ملت از آزادى دم مىزنند، زندانهایشان از روحانى و دانشگاهى و بازارى و سیاسى و کارگر و دهقان لبریز است، و بزرگان روحانى و سیاسى به جرم حقگویى و آزادیخواهى در تبعیدگاهها به سر مىبرند. این چه آزادى است که سانسور مطبوعات هنوز به حال خود باقى است و از نشر مسائل اساسى و حیاتى ملت شدیداً جلوگیرى به عمل مىآید، و حکومت شبه نظامى در سراسر ایران بر پاست؟! مردم ایران هرگز زیر بار شهربانى شاه نمىروند و به اعتراضات قانونى خود ادامه خواهند داد. ملت ایران دیگر از این شعبده بازیها گول نخواهند خورد."( صحیفه امام، ج3، ص: 456)
به این ترتیب با پیام حضرت امام خمینی(س) زمینه براى تظاهرات 16 شهریور فراهم آمد و دراین راهپیمایی نامی جدید برای میدانی که نماد تهران بود رقم خورد.جمعیت حاضر درراهپیمایی نام میدان شهیاد را به میدان آزادی تغییر دادند. میدان و برج آزادی پس ازآن نیزشاهد رخدادهای مربوط به انقلاب بود به گونه ای که دربرخی سالها نمایشگاه هایی درباره رخدادهای مرتبط با برج آزادی و انقلاب اسلامی برگزار شده است.این تغییر نام فصلی جدید را برای برج 7 ساله رقم می زد برجی که درسال ۱۳۴۵ هجری شمسی طرح آن به عنوان یک نماد معرف ایران بین معماران ایرانی به مسابقه گذاشته شد و در نهایت طرح یک مهندس ، بیست و چهار ساله و فارغالتحصیل دانشگاه تهران برنده و برای ساخت انتخاب شد.عملیات بنای این برج در یازدهم آبان ۱۳۴۸ خورشیدی آغاز شد و پس از بیست و هشت ماه کار، در ۲۴ دیماه ۱۳۵۰ با نام برج شهیاد به بهره برداری رسید.
معماری برج آزادی تلفیقی از معماری دوران هخامنشی، ساسانی و اسلامی است. این بنای سه طبقه دارای چهار آسانسور و دو راه پله و ۲۸۶ پله است. در محوطه زیرین بنا چندین سالن نمایش، نگارخانه، کتابخانه، موزه و... قرار دارد. طول این بنا ۶۳ متر، ارتفاع آن از سطح زمین ۴۵ و ارتفاع از کف موزه ۵ متر است. گفته میشود در ساخت برج آزادی چهل و شش هزار قطعه سنک بریده و پرداخت شده به کار رفتهاست. در زمان ساخت این برج شهر تهران چندان به سمت غرب گسترش نداشت و این برج نماد ورودی غرب شهر تهران محسوب می شد.
انتهای پیام /*