رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس هفتم گفت:امام خمینی(س) به دنیا گرایی، مشارکت و عقلانیت توجه دارد و از دنیا گریزی انتقاد می کند.(1)به
گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران دکتر عماد افروغ در درپنجمین اردوی طریق جاوید که با موضوع توسعه فرهنگی از منظر امام خمینی(س)در دانشگاه علوم پزشکی مشهد مقدس در حال برگزاری است با موضوع توسعه فرهنگی و مولفه های آن از نظر امام به ایراد سخنرانی پرداخت.وی در ابتدا با ارائه مدل ها و الگوهای غربی برای توسعه فرهنگی سخنان خود را شروع کرد و پس از آن به نقد این الگوها پرداخت.
این استاد دانشگاه اظهار داشت:تجارب ناموفق کشورهایی که به الگو های غربی چنگ زده اند حکایت از نادرست بودن بیشتر الگوهایی است که جامعه شناسان غربی برای جوامع شرقی تجویز می کنند. غربی ها جهان شرق را درونگرا و جهان غرب را برونگرا می دانند ولی واقعا اینطور نیست و خیلی از ارزش هایی که در غرب وجود دارد در شرق نیز هست و بسیاری از ارزش های شرقی را می توان در غرب پیدا کرد.
وی افزود:یکی از دستاوردهای امام این است که به دنیا و آخرت توجه شود و به عبارتی از نظر حضرت امام (س) دوگانگی میان دنیا و آخرت وجود ندارد. امام دین و سیاست را یکی دانسته است و این همان" دنیا مزرعة و آخرت" است .
رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس هفتم تصریح کرد: ارزش ها و هنجارهایی که جامعه شناسان غربی و به ویژه ماکس وبر مطرح می کنند بیشتر از آنکه نمونه ارزش های انتزاعی باشند ارزش های مطلوب آنها هستند یعنی غرب می خواهد خود را اینطور نشان دهد.
افروغ در ادامه گفت:تناسبی میان ارزشهایی که جامعه شناسان غربی مطرح می کنند با واقعیات وجود ندارد، مثلا در هندوستان این ارزش ها نتوانست منبع توسعه شود ولی در مالزی منبع رشد شد چرا که عامل اصلی پیشرفت نه این ارزش ها بلکه تنظیمات سیاسی واجتماعی است، آنها می گویند که در جهان اسلام انگیزه لازم برای انباشت ثروت وجود ندارد ولی همین که یک مسلمان پول جمع می کند تا به حج برود، یا به سفر زیارتی برود، یعنی ما در جهان اسلام انباشت داریم.
وی افزود:ما دراسلام چیزی داریم که می تواند هم باعث توسعه شود و هم مانع آن ،و آن خمس است به نظر من خمسی که جمع می شود باید صرف سرمایه گذاری شود و اصل سرمایه حفظ شود. یکی از عواملی که می تواند باعث توسعه جامعه ما باشد همین خمس است،اینگونه نیست که صفات خوب در غرب وجود دارد ودر شرق وجود ندارد چرا که اگر اینگونه بود در خود آمریکا تبعیض نژادی نمی دیدیم.
این استاد دانشگاه گفت:در زمینه توسعه فرهنگی بیش از آن که فرهنگ توسعه یابد، باید خود توسعه را با فرهنگ وفق داد و این سرمایه های فرهنگی که ما داریم می توانند عامل توسعه باشند. ما باید الگوی بومی توسعه را پیدا کنیم. عوامل مشارکت مردمی را پیدا کنیم به جای آنکه به خود فرهنگ دست بزنیم باید عوامل مشارکت را پیدا کنیم کاری که شاه در آن اشتباه کرد، به خود فرهنگ دست زد و می خواست ما را در همه زمینه ها وابسته به غرب کند ما باید فرهنگ را بشناسیم و از آن به عنوان الگوی محرک استفاده کنیم من معتقدم اکنون نیز نباید به فرهنگ دست بزنیم .
وی ادامه داد:توسعه باید منطبق با فرهنگ باشد و ما باید هویت فرهنگی را بشناسیم و ارتقا دهیم توسعه نمی تواند وجه مادی فقط داشته باشد بلکه باید وجه معنوی هم داشته باشد ما باید به توسعه ارزش های فرهنگی توجه خاص بکنیم.
و ی افزود:امام فرهنگ استدلالی و مقابله با فرهنگ استثماری را مد نظر دارد ایشان در جایی می فرمایند:این ساده لوحی است اگر کسی فکر می کند با وابستگی فرهنگی به استقلال اقتصادی وسیاسی می رسد.استقلال فکری و ازادی جایگاه خاصی نزد امام دارد.
افروغ در قسمتی دیگر از سخنان خود افزود:امام فرمودند ما اگر بخواهیم مستقل باشیم،باید اول افکارمان را مستقل کنیم،یعنی آزادی فکری.
افروغ در ادامه سخنرانی به سئوالات دانشجویان پاسخ داد .
وی در پاسخ به پرسش یکی از دانشجویان که در مورد ارزش های فرهنگی از نظر امام پرسیده بود گفت:امام هم ارزش های معنوی و هم ارزش های مادی را مد نظر داشته و اندیشه ی وی ارزش های معنوی در راس قرار دارد.توسعه اقتصادی وسیاسی از نظر ایشان ابزار است و نه غایت و این توسعه معنوی که بالاترین غایت به شمار می آید و این معنویت به معنای آخرت گرایی و زهد گرایی نیست .
1- البته زهدگرایی در نگاه امام جایگاه مثبتی دارد و آن را از ضروریات زندگی روحانیت و زی طلبگی به حساب می آورند. برای نمونه صحیفه امام،ج 20،صفحات 342 و 343 و ج 21ص 99