پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، آنچه در دنبال این مقال می آید نامه ای است از یادگار گرانقدر امام راحل مرحوم حجت الاسلام و المسلمین آقای حاج سید احمد خمینی(قدس الله نفسه الزکیه ) به حضرت امام (س) و جوابی که آن بزرگوار داده اند و در آن به لزوم پرهیز از تشریفات در حوزههاى علمیه تاکید کرده اند. نامه حاوی مطالبی است که پس از مرور اجمالی به آن می پردازیم:
متن نامه یادگار امام:
بسم اللَّه الرحمن الرحیم. پدر و مراد بزرگوار. پس از سلام، زمانى که شوراى مدیریت حوزه علمیه قم خدمت حضرتعالى رسیده بودند تقاضاى کمک براى پیشبرد امور مربوط به حوزه را کرده بودند، حضرتعالى فرموده بودید: مسئله را به احمد بگویید تا او دنبال کند. قرار بر این شد که شورا در نامهاى به حضرتعالى مقدار احتیاجشان را بنویسند، آنان پس از بررسى، نامهاى براى حضرتعالى نوشتند ... که در صورت عدم پرداخت پول از طرف شخص جنابعالى از بنیاد مستضعفان به آنها کمک گردد. نامه مذکور خدمتتان تقدیم شد. حضرتعالى فرمودید: «چنین کارى را انجام نمىدهید و از طرف شماها به بنیاد چیزى گفته نشود هرچه پول و ساختمان زیاد گردد درس و معنویت کم مىشود.» و چند بار دیگر هم تقاضاى برادرانمان را عنوان نمودم باز فرمودید: «من خیال مىکردم آقایان پنجاه هزار تومان احتیاج دارند». خدمتتان عرض کردم: اگر چنین بود خودشان مىپرداختند .... براى آقایان شورا مسئله حل نشده است و عقیدهشان این است که: «تو (احمد) نخواستهاى نظر مبارک حضرت امام را که با این مسئله موافق بوده است به مسئولین حوزه ابلاغ کنى و یا شما یاد امام نیاوردهاى که حضرت امام در این قضیه پول مورد احتیاج شورا را بپردازند ... به حضرت امام عرض کن که اگر مسئلهاى را به شما محول مىکند، بعد موافقت کنند که موجب اینگونه حرفها نشود.»
12/3/66- احمد خمینى
متن پاسخ امام خمینی(س):
بسمه تعالى
نظر من همان است که قبلًا کِراراً گفتهام: من با این تشریفات مخالفم، و براى حوزه علمیه مضر مىدانم. اساسْ اسلام و تحصیل است که با این نحو زیاده رویها منافى است. و من از بعض آقایان تعجب مىکنم که تو را زیر سؤال بردند. من باید عرض کنم به آقایانکه تا این تاریخ هیچ موردى، حتى این مورد، نبوده است که احمد برخلاف گفته یا نوشته من بدون اطلاع من تصرفى بکند. بلى، بعضى اوقات در سخنرانیهاى اینجانب احمد و دیگران، حتى اشخاصى از رادیو و تلویزیون، نظراتى مىدهند که مورد قبول مىشود. از خداوند تعالى توفیق همگان را خواستارم.و به احمد نصیحت مىکنم که جدیت در جلب رضاى خداوند حاضر ناظر نماید، و از طعن و لعن دیگران نهراسد.
13 خرداد 66 - روح اللَّه الموسوى الخمینى
منبع: صحیفه امام، ج 20، ص 277
نکات قابل توجه:
1) امام با تشریفات در حوزه علمیه مخالف بودند و آن را برای حوزه مضر می دانسته اند. حال باید پرسید آیا به رای و نظر امام عمل شده است؟
2) از نگاه امام اساس در حوزه های علمیه، اسلام و تحصیل است.
3) از نگاه امام پول و ساختمان اگر بیش از حد متعارف باشد، زیاده روی است و با اسلام و تحصیل منافات دارد.
4) امام با کمک نهادها از قبیل بنیاد مستضعفان به حوزه مخالف بوده اند.
5) عواملی باعث می شود تا نزدیکان امام به کینه توزی و یا احیانا به اشتباه مورد تهمت واقع شوند.
6) گاه یک سوء تفاهم باعث می شود که به اشتباه نزدیک ترین فرد به امام نیز مورد انتقاد و طعن قرار گیرد.
7) یادگار امام به تصریح امام هیچگاه برخلاف نظر امام عمل نکرده است.
8) ملاک برای همه باید جلب رضایت خداوند باشد.
9) انتقادهای جاهلانه، طعن ها و سرزنش ها که گاه از دوستان و گاه از دشمنان سر می زند نباید برای هیچ یک از ما باعث هراس شود.
10) افراد مختلف حتی کسانی که در صدا و سیما شاغل بوده اند می توانستند نظراتی نسبت به بیانات امام بدهند که گاه مورد توجه قرار می گرفته و از سوی امام قبول می گردید.
11) امام انتظار نداشته اند که دوستان ایشان با توجه به شناختی که از یادگار امام دارند نسبت به او تردید کرده و ایشان را زیر سوال ببرند.
در پایان تذکار این نکته ضروری است که همه مسوولان حوزه و همچنین دولت و مجلس باید چندین بار این نامه را مطالعه کنند تا ملاک و میزان مورد نظر امام راحل عظیم الشان برای کمک های مالی به حوزه های علمیه را بهتر دریابند و به اخطار امام مبنی بر اینکه حوزه باید زیر نظر مراجع اداره شود، توجه کامل نمایند.ایشان در وصیت نامه سیاسی- الهی خویش( صحیفه امام، جلد21، ص 425 ) هشدار داده اند « از همه لازم تر، حوزه های علمیه است که تنظیم و تصفیه آن با مدرسین محترم و افاضل سابقه دار است با تایید مراجع وقت ».
نگارنده با توجه به شناختی که از بیوتات مراجع عظام دارد مطلع است که نگرانی های این بزرگواران، که همواره توسط رهبر معظم انقلاب بر تکریم آنها تاکید شده است، درباره مباحث مالی و همچنین برخی از برنامه های مدیریتی حوزه از حد تذکرات شفاهی گذشته و تا جایی که پنج تن از آن بزرگواران با نگارش نامه های جداگانه نسبت به برخی تصمیمات مدیریتی اخیر هشدار داده اند، استوانه های بزرگ تقوی و فقاهت که حجت های روزگار ما هستند ( فانهم حجتی علیکم و انا حجت الله علیهم ) و بنابه وصیت نامه امام راحل عظیم الشان (س) تدبیر امور حوزه با تمشیت ایشان صورت پذیرد، آنچه را که باید، گفته اند. اکنون نوبت مسوولین حوزه و دولت است که به وظیفه خود عمل نمایند.
سید محمد صادق صدر