روز جمعه در مراسم سالگرد رحلت امام خمینی(س) اتفاقی بیسابقه رخ داد که به اعتقاد بسیاری از تحلیلگران سیاسی یک واقعه مهم و با اهمیت به حساب میآید. در این مراسم که به مناسبت بیست و یکمین سالگرد ارتحال حضرت امام در مرقد مطهر بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران برگزار شد، پس از سخنرانی رئیس جمهور، حجت الاسلام و المسلمین سید حسن خمینی نوه امام راحل سخنرانی خود را آغاز کرد، اما با سر دادن مکرر شعار از سوی تعدادی از حاضران این سخنرانی نیمه کاره ماند.
این اتفاق باعث شد که واکنش فعالین سیاسی اعم از اصولگرا و یا اصلاحطلب را برانگیزد. عباس عبدی سرمقاله نویس روزنامه شرق در یادداشت خود با عنوان "در هر دو صورت بد است" در ابتدا به بیان این مطلب پرداخت که سید حسن خمینی شخصیت سیاسی مستقلی دارد و نباید تصور کرد که آنچه دارد ناشی از انتصاب خانوادگی است. وی در ادامه نوشت: «متاسفانه در جامعهای مثل جامعه ما که موقعیت افراد به واسطه انتساب به این و آن تعیین میشود، ترو و خشک با یکدیگر میسوزند و شایستگانی که پایگاه اصلی آنان اکتسابی است و نه انتسابی قربانی این تصور میشوند و شاید در این میان آقای حسن خمینی مهمترین مصداق این قاعده باشد.»
عبدی با ایجاد تمایز بین پایگاه اکتسابی و انتسابی، سید حسن خمینی ادامه داد: «آنچه روز جمعه رخ داد بیش از آنکه تعرضی به پایگاه اکتسابی وی باشد، هجوم به پایگاه انتسابی سیدحسن آقا بود، و تصور میکنم واکنش ایشان هم به گونهای بود که میان حسن آقای خمینی به عنوان یک فرد با حسن آقا خمینی به عنوان نوه امام و بزرگ این خانواده تفکیک لازم را قائل شده بود.»
این تحلیلگر سیاسی اصلاحطلب در ادامه به بررسی دو تحلیل در رابطه با واقعه روز جمعه پرداخت؛ وی بیان کرد که این موضوع از دوحالت خارج نیست یا برنامه ریزیشده است و یا برنامهریزی نشده است، نوشت: «اگر حالت اول صادق باشد عملی به غایت غیر اخلاقی و خلاف بدیهیات یک رفتار عاقلانه سیاسی صورت گرفته است.»
به باور عبدی اگر حالت دوم صحیح باشد نشان از ضعف برگزارکنندگان مراسم دارد؛ وی نوشت: «در این حالت برگزار کنندگان جلسه به این مهمی که از مدتها پیش برنامهریزی شده بود و مقامات کشور در آن حضور داشتهاند نظارت و کنترل موثری نداشتهاند و این نتیجه نیز بسیار بد و خطرناک است.»
این روزنامه نگار اصلاحطلب ادامه داد: «ممکن است در آینده عدم نظارت و کنترل این افراد به حوزههای خطرناکتری هم برسد. در هر دو صورت این اتفاق زنگ خطری بود که به صدا در آمد. اثرات این برخورد بیش از هر موقع دیگری در داخل نیروهای معتقد به حکومت شکاف ایجاد خواهدکرد.»
عبدی در پایان، با بیان این مطلب که آنان که از جار و جنجال میان سخنان سید حسن خمینی راضی به نظر میآمدند درکی عالمانه و تاریخی از سیاست ندارند، نوشت: «آنها نمیدانند دنیا دو روز است، یک روز له تو ویک روز علیه تو روزگار چندانی نمیگذار که تصویر خندهها با گریههای متناظرش در یک فیلم و در یک صفحه نشان داده خواهد شد. فاعتبروا یا اولیالالباب.»
روزنامه رسالت نیز در یادداشتی سر دادن شعار در حرم امام و "ضد ولایت فقیه خواندن وی را" ناشی از هیجان شعارکنندگان دانست و نوشت :نباید گمان کرد جمعیت میلیونی که شعار " مرگ بر ضد ولایت فقیه" را هنگام سخنرانی آقای حسن خمینی سر دادند حقیقتا ایشان را مصداق
ضد ولایت فقیه" می دانستند. قطعا هیچ کس چنین عقیده ای نداشته و ندارد زیرا همه می دانند که بصیرت و تقوای حجت الاسلام سید حسن خمینی در مرتبه ای است که این وصله ها به او نمی چسبد. علاوه بر این بسیار بعید است که ایشان و برادرانشان از وصیت نامه حاج احمد آقا که آنان را اکیدا به پیروی از خط رهبری توصیه کرده بود تخلف کنند.
بنابراین اتهام ضد ولایت فقیه بودن نباید جدی گرفته شود بلکه برایند شعارهای مردم در آن فضای هیجانی، باید تنها به عنوان یک هشدار به اعضای بیت امام تلقی شود که مبادا بیش از این از سیره امام و حاج احمد آقا زاویه بگیرند.هیچ کس نباید میان " زاویه گرفتن از خط امام و رهبری" و " ضدیت با ولایت فقیه" خلط کند گرچه متاسفانه این خلط در فضای هیجانی مراسم سالگرد رحلت امام به طور ناخواسته پیش آمد. اما همان طور که حضرت آیت الله العظمی خامنه ای فرمودند، نباید در اظهارنظر درباره شخصیتها از مرز عدالت و تقوا خارج شد.
قطعا به کار بردن تعبیر "ضد ولایت فقیه" برای نوه امام(ره) آمیخته با ظلم و بی تقوایی است که البته ریشه در رنجیدگی مردم از وی دارد. مردم نمی خواستند حجت الاسلام سید حسن خمینی و موسسه تنظیم را "ضد ولایت فقیه" قلمداد کنند بلکه مقصودشان این بود که از بیت امام(ره) توقع نداریم در دفاع از اصل انقلاب و خط راستین امام و ولایت فقیه کوتاهی کنند.
بنابراین این شعار را باید درست بفهمیم تا دچار افراط و تفریط در موضع گیری نشویم.
«مظلومیت نوه امام خمینی(ره)»نیز عنوان سرمقالهی روزنامهی مردم سالاری است که در آن می خوانید؛مراسم بیست و یکمین سالگرد ارتحال امام خمینی (ره) با بیست سال قبل تفاوت های فاحشی داشت و به نظر می رسید که این مراسم نیز ، تحت تاثیر القائات خاصی قرار گرفته است اما برجسته ترین حادثه سالگرد ارتحال امام(ره)، رفتارهای زننده ای بود که از سوی عده ای افراطی علیه نوه امام یعنی حجت الا سلا م والمسلمین حاج سیدحسن خمینی صورت گرفت.
البته هنگامی که سید حسن در اثر رفتارهای غیراخلا قی و شعارهایی که برخلا ف موضوع این مراسم و وحدت ملی و منطبق با اهداف جناحی و به منظور برهم زدن سخنرانی ایشان صورت گرفت سرداده می شد ترجیح داد دیگر در خصوص پدربزرگش یعنی آن راحل عظیم الشان امام خمینی صحبت نکند و در آرامگاه آن عزیز سفر کرده مجبور به سکوت شود; هر چند مقام معظم رهبری برخوردی مهربانانه با سیدحسن داشتند که برای هر عاقلی می توانست معنادار باشد و نارضایتی ایشان را نسبت به اقدامات تندروها اثبات نماید.
با وجود همه این اتفاقاتی که در 14 خرداد سال 89 شاهد بودیم به نظر می رسد که پاسخ به چرایی اتفاقات این روز بسیار واجب است. اگر مروری به اخبار و اظهارنظرهای هفته های قبل از این مراسم داشته باشیم همه مسوولا ن، فعالا ن سیاسی، نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلا می و در یک کلا م همه کسانی که می توانستند بر افکار عمومی تاثیرگذار باشند همگی تاکید داشتند که امام خمینی(ره) متعلق به یک نسل، یک گروه، یک زمان و... نیست بلکه امام موجودی فراتر از زمان و مکان بوده و به همه تعلق دارد.
اکنون از آنهایی که با هیاهو و شعارهای جهت دار سعی داشتند در برگزاری این مراسم اختلا ل ایجاد کنند سوال می کنیم که چرا نگذاشتید جمعیت وفادار به امام خمینی بتوانند به خوبی این مراسم را برگزار کنند؟ وچرا اجازه ندادید که 14خرداد به دور از بازی های سیاسی و جناح بازیها برگزار شود؟
سوال مهمتر این است که چرا مانع سخنرانی نوه امام خمینی (ره) شدید؟ مگر ایشان چه جرمی مرتکب شده بودند تا بخواهید آن را فاش کنید؟ آیا از مسیر نظام و رهبری منحرف شده بودند؟ آیا علیه منافع ملی قدمی برداشته بودند؟ و از همه مهمتر این که همه آحاد مردم ایران سیدحسن را یادگار و نماد رهبر کبیر و بنیانگذار انقلا ب اسلا می می دانند. آیا باید با چنین نمادی آن هم دربارگاه ملکوتی امام خمینی (ره) چنین اهانتی صورت گیرد؟ آیا بعد از تفقد مقام معظم رهبری باز هم باید همگان سکوت می کردند؟ آیا صداو سیما نیز باید با بی تفاوتی از کنار این موضوع می گذشت؟ آیا گردانندگان مراسم نباید برای افکار عمومی چرایی این اتفاقات را تشریح نمایند؟ آیا مسوولا ن ذی ربط نباید مسببان چنین حوادثی را به افکار عمومی معرفی کنند؟ و آیا...
امید است دست اندرکاران و کسانی که این پرسش ها در مقابل آنان مطرح است پاسخ گوی خیل عظیم مشتاقان امام خمینی که از گوشه و کنار کشور به عشق زیارت مرقد امام در این مراسم جمع شده بودند باشند.
روز نامه تهران امروز نیز روز شنبه در یادداشتی با عنوان «الزامات مغفول یک مراسم ملی» نوشت : مراسم سالگرد ارتحال بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران حضرت امام خمینی(ره) امسال باشکوهتر از همیشه برگزار شد و همانطور که انتظار میرفت عاشقان خمینی کبیر با حضور کنار مرقد آن عزیز با خلف صالحاش تجدید پیمان کردند.
برگزاری این مراسم طی دو دهه گذشته از سنتهای حسنه سیاسی و اجتماعی در جمهوری اسلامی است که با سخنان روشنیبخش رهبر معظم انقلاب اسلامی رونق و شکوه مضاعفی مییابد و تفسیری صحیح و دقیق از اندیشههای حضرت امام(ره) از سوی معظم له به مردم ارائه میشود.
فلسفه سخنرانی رهبر معظم انقلاب اسلامی در این مراسم چنانچه در 20 سال گذشته نیز سابقه داشته است تطبیق اندیشههای ناب حضرت امام با نیازها و پرسشها و مسائل روز کشور از سوی صالحترین مفسر اندیشههای امام یعنی مقام معظم رهبری است به گونهای که پیوند بین جهتگیریهای اصلی کشور با آرمانهای بنیانگذار جمهوری اسلامی ذرهای زاویه پیدا نکند و راه روشن پیر جماران همچنان پرفروغ باقی بماند. امسال نیز معظمله بر همین اساس بحث خطبههای نماز را به شاخصهای اندیشه امام اختصاص داده و با اشاره به تحولات یکسال اخیر کشور نکات مهم و هوشمندانهای را متذکر شدند از جمله اینکه نمیتوان زیر پرچم امام سینه زد ولی اندیشههای امام را گزینشی پذیرفت و مجموعه آرای ایشان را از نظر دور نگه داشت و در این خصوص وصیتنامه حضرت امام(ره) بهعنوان جامع آرای امام جایگاه برجستهای دارد که باید به عنوان صحیفه انقلاب پیشروی همه دوستداران و پیروان امام باشد و در واقع شاخص در خط امام بودن است.
مراسم امسال البته دارای حواشی خاصی بود که ذکر نکاتی پیرامون آن مناسب مینماید.
2 - بیت مکرم حضرت امام(ره) بهویژه حضرت حجتالاسلاموالمسلمین حاج سید حسن خمینی به جهت وابستگی به معمار کبیر انقلاب اسلامی از احترام فوقالعادهای نزد مردم و نظام اسلامی برخوردارند و حضور ایشان در مراسم سالگرد ارتحال امام نیز از همین شأن ناشی میشود.
از این رو هرگونه اسائه ادب و بیاحترامی به ایشان تحت هر عنوان اقدامی خلاف اخلاق، ارزشها و مصالح کشور است. در مراسم امسال متاسفانه عدهای با طرح شعارهای بیمورد و نابجا و در حضور چشم میلیونها انسان حاضر در مراسم و کسانی که از تلویزیون برنامه را بهطور مستقیم مشاهده میکردند اجازه ندادند نوه امام(ره) راحل سخنرانی کند و ایشان سخنان خود را نیمهکاره رها کرد.
نکته مهم این است که سیدحسن خمینی مانند هر انسان و شهروند دیگری در کشور دارای آرا و عقاید و جهتگیریهای سیاسی خاصی است که قابل احترام است و البته جای ارزیابی، نقد و حتی اعتراض هم دارد ولی مجال طرح نقد در یک مراسم عمومی و آن هم با شلوغکاری نیست بهویژه در مراسمی که متولی اصلی آن مقام معظم رهبری است انتظار این است که برای جلوگیری از اینگونه رفتارهای نسنجیده، در کشور برنامهریزیهایی صورت گیرد تا آبروی کشور بازیچه عدهای قرار نگیرد ضمن اینکه اگر به مواضع فرد یا افرادی نقد و اعتراض داریم فضایی فراهم شود تا با رویکرد دلسوزانه بتوان نقدها را مطرح و پاسخها را شنید.
3 - برخی حواشی این مراسم مانند تذکر انصاری به رئیسجمهور و تذکر متقابل احمدینژاد به انصاری در حالی که میلیونها نفر تماشاگر آن بودند و برخی بگومگوها در حاشیه مراسم بین مقامات دولتی و... نیز اگر وجود نداشت شأن مراسم سالگرد ارتحال امام بهتر رعایت میشد و امیدواریم در مراسم مشابه بهویژه همین مراسم در سالهای آینده شاهد تکرار آن نباشیم.
فراموش نکنیم امام راحل محور وفاق و وحدت و همدلی همه نیروهای وفادار به انقلاب و جمهوری اسلامی است و هر جا که نام و یاد آن حضرت هست باید همه نیروهای نظام متحد و یکپارچه اهداف انقلاب را تعقیب کرده و اختلافات را کنار نهند و به فرصت دیگری حواله دهند.