به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، سابقه کمیته امداد، به سالهای قبل از پیروزی انقلاب اسلامی باز میگردد که تعدادی از انقلابیون از طرف امام ماموریت پیدا کردند که به خانوادههای زندانیان، نیازمندان و مبارزین رسیدگی کنند. با پیروزی انقلاب اسلامی، حمایت از نیازمندان در صدر برنامهها قرار گرفت و کمیته امداد با صدور فرمان امام در 14 اسفند 1357، تشکیل گردید. این نهاد، زیر نظر مستقیم مقام ولایت اداره میشود و موسسه ای عام المنفعه، دایمی و غیر انتفاعی است که اساسنامه آن به توشیح و تایید امام رسیده است.
مطابق اساسنامه، منابع مالی این نهاد، اعتبارات دولت، کمک های مردمی، مؤسسات، نهادها، ارگانها، صدقات، نذورات، هدایا و کمک های مستقیم مقام معظم رهبری و ... و نیز درآمدهای حاصل از امور اقتصادی همین نهاد است وظایف این نهاد به شرح زیر است: 1. تلاش شناخت انواع محرومیت و نارسایی مادی و معنوی 2. یافتن محرومان و تلاش برای رفع محرومیت آنان 3. اقدام در جهت معالجه، اعطای وام جهیزیه، ازدواج، تحصیل، معالجه، تعمیر مسکن و ... محرومان 4. کمک به دانش آموزان، مؤسسههای فرهنگی، انجمن اسلامی، کتابخانهها، مساجد و محافل دینی 5. تشویق و ترغیب مردم به انفاق و ایثار و جذب کمک های مردمی 6. فراهم کردن امکانات و تسهیلات برای خودکفایی محرومان از طریق آموزش مهارت های فنی و حرفهای و امکانات تولیدی و کمک های سرمایه ای و اشتغالزایی.
نقش کمیته امداد در کلام امام رحمه الله
حضرت امام خمینی رحمه الله درباره اهمیت، جایگاه و نقش کمیته امداد می فرمایند: «این گروه های عزیز و کمیته ها و همین طور کمیته امداد، یک عمل بسیار لطیف ظریف شریف دارند که با این عمل، ان شاءاللّه می توانند ریشه فقر را از سرتاسر کشور به امداد ملت بزرگوار ایران و به همت دولت بزرگوار ایران، این ریشه را از بیخ و بن بکنند. و عمل شما آقایان در سرتاسر کشور، عمل بسیار شریف خداپسندی است که مورد عنایت خدای تبارک و تعالی خواهدبود. خداوند تبارک و تعالی به فقرا و مستمندان و به محرومان، آن قدر عنایت دارد که معلوم نیست به قشر دیگر این قدر عنایت داشته باشد.»
حضرت امام خمینی رحمه الله کار کمیته امداد را بسیار مهم دانسته و می فرمایند: «شما کاری را متکفل شدید و انجام کاری را به عهده گرفتید که مورد عنایت خاص خدای تبارک و تعالی است. و البته باید این توجه را به آقایان عرض کنم، گرچه خودشان توجه دارند که باید این عمل با یک ظرافتی انجام بگیرد که مستمندان و محرومان خیال نکنند که آن ها از باب اینکه در صف پایین جامعه واقع شده اند، مورد امداد واقع شده اند. مستمندان و فقرا و دور افتاده ها در صف مقدم جامعه هستند و همین ها و همین زاغه نشین ها و همین حاشیه نشین ها و همین محرومان بودند که این انقلاب را به ثمر رساندند.»
بخشی از بیانات امام خمینی در دیدار سرپرست، اعضا و کارکنان کمیته امداد امام خمینی(ره) در تاریخ 24/9/58
من از شما خواهران و برادران که امروز تشریف آوردید و از کمیته امداد هستید، از مجاهدات شما تشکر میکنم. شماها میدانید که ما خرابیهای زیادی از هر جهت داشتیم و محتاج به امداد هستیم و ملت از جهات مختلفه محتاج به امداد است برای اینکه از ابعاد مختلفه به این مملکت و به این کشور و به این امت خسارت وارد شده است که جبران این خسارتها محتاج به امداد است. یک امدادهایی در مقابل خسارتهای مادی است. خسارتهای جسمانی است که شما آقایان، خواهران و برادران مجاهده میکنید برای امداد به اینها که در طول این مدت در فقر بودند، جراحات وارد شده است، صدمات بر آنها وارد شده است، اعضایشان نقص شده است و خانههایشاناز بین رفته است، زندگیهایشان خراب شده است، اینها یک خرابیهایی بوده است که از رژیم سابق بوده است و محتاج مرمت است که بحمدالله شما برادرها و خواهرها و سایر اهل خیر کمک کردند و میکنند و جبرانش امید است که آسان باشد و زود. و یک خسارتهای معنوی بر این مملکت وارد شده است که آن بیشتر محتاج به امداد است تا این خسارتهای مادی و این جراحاتی که بر این افراد وارد شده است و این نقص اعضایی که وارد شده است و این فقرهایی که هست در این مملکت. آن خسارات معنوی بیشتر محتاج به امداد است و دیرتر قابل جبران است.
بخشی از سخنرانی امام راحل (ره) در تاریخ 16/1/1360
بسم الله الرحمن الرحیم
همه ملت اسلام و تابع قرآن و از گروه زحمتکشان این کشور هستید. انقلاب، اسلام و این انقلاب مهم اسلامی رهین کوششهای این طبقه است، طبقه محروم، طبقه گودنشین، طبقهای که این نهضت را به ثمر رساند و توقعی هم نداشت. من طبقه شما را، گودنشینان را از آن کاخ نشینها بالاتر میدانم. اگر آنها لایق این باشند که با شما مقایسه بشوند من وقتی که در حال انقلاب میدیدم که یک پیرمردی از آن گودنشینها از آن منزل محقر بیرون میآمد و میگفت ما بچههایمان صبح که میشود میرویم برای تظاهر،یک موی شما برای همه آن کاخنشینها و آنهایی که در این انقلاب هیچ فعالیتی نداشتند بلکه کارشکنی هم تا آن اندازه که میتوانستند میکردهاند و الان هم مقدار که میکنند. یک موی شما بر همه آنها ترجیح دارد بلکه مقایسه یک موی شما با آنها نباید صحیح باشد، شما این انقلاب را به ثمر رساندید و گروههایی که در سرتاسر کشور این انقلاب را به ثمر رساندند همان زن و مرد محروم و همانهایی که مستضعف هستند و کاخ نشینها آنها را استضعاف میکنند و اینها ثابت کردند که کاخ نشینها هستند که ضعیفند و پوسیدهاند و برای این امت هیچ کاری نکردهاند و نخواهند کرد.
بخشهایی از فرمایشات بنیانگزار جمهوری اسلامی ایران در تاریخ 18/2/62
بسم الله الرحمن الرحیم
از اموری که باید توجه به آن کرد این است که انقلاب اسلامی یک نوآوریهایی دارد که سابقه ندارد.
بعد از انقلاب یک گروههایی پیدا شدند و یک جمعیتهایی که نظیر اینها در تاریخ گمان ندارم سابقه داشته باشد. همین گروه امداد و کمیته امداد، من نشنیدهام که در یک کشوری یک همچو کمیتهای باشد که همشان صرف رسیدگی به فقرا و مستمندان و دهقانانی که در دورافتاده شهرها قرار گرفتهاند و محرومان جامعه و همین طور نهادهای دیگر از قبیل پاسدار، کمیته و امثال اینها، بسیج، اینها یک نوآوریهایی است که به برکت اسلام و تعهد ملت ما به اسلام پیدا شده است و بیسابقه است.
بیسابقه است که در یک کشوری خود مردم و خود علما و مؤمنین یک کمیتهای به اسم کمیتهای برای امداد داشته باشند که همّشان این باشد که فقرا و مستمندان را در سراسر کشور رسیدگی کنند و امداد کنند. اینها برکات اسلام است و این گروههای عزیز و کمیتهها و همین طور این کمیته امداد یک عمل بسیار لطیف، ظریف و شریف دارند که با این عمل انشاءالله، میتوانند ریشه فقر را از سرتاسر کشور به امداد ملت بزرگوار ایران، این ریشه را از بیخ و بن بکنند و عمل شما آقایان در سرتاسر کشور عمل بسیار شریف خداپسندانهای است که مورد عنایت خدای تبارک و تعالی خواهد بود. خداوند تبارک و تعالی به فقرا و مستمندان و به محرومان آنقدر عنایت دارد که معلوم نیست به قشر دیگر اینقدر عنایت داشته باشد.
و شما کاری را متکفل شدید و انجام کاری را به عهده گرفتید که مورد عنایت خاص خدای تبارک و تعالی است. و التبه باید این توجه را به آقایان عرض کنم، گرچه خودشان توجه دارند که باید این عمل با یک ظرافتی انجام بگیرد که مستمندان و محرومان خیال نکنند که آنها از باب اینکه در صف پایین جامعه واقع شدهاند مورد امداد واقع شدهاند. آنها در صف مقدم جامعهاند. مستمندان و فقرا و دورافتادهها در صف مقدم جامعه هستند و همینها و همین زاغهنشینان و همین حاشیه نشینان و همین محرومان بودند که این انقلاب را به ثمر رساندند. اینها بودند که از همه چیز خودشان در راه اسلام عزیز در رژیم سابق گذشتند و الان همه مشغولند.
همینها هستند که الان همه مشغولند. که الان در جبههها مشغول به فداکاری هستند و جوانهای همینهاست که در سرتاسر کشور، داخل و در خارج کشور مشغولند برای تأیید اسلام. و ملت شریف ایران قدر یک همچو جوانان و قدر یک همچو خانوادههایی که این جوانان را تحویل جامعه دادهاند میدانند و عمده این است که در پیشگاه خدای تبارک و تعالی یک درخشندگی خاص این افراد دارند. اگر نبودند این محرومان جامعه که دلبستگی به این دنیا به آن طوری که بالاتریها به خیال خودشان دارند، اگر نبود این همت این محرومان و همت این روستاییان و همت این جنوب شهریها، اگر نبود این نه، رژیم سابق ظلمش از بین رفته بود و نه ما در مقابل مشکلات میتوانستیم مقاوت کنیم. همه اینها از برکات اینهایی هستند که شما به امداد آنها برخاستهاید و آنها لایق این هستند که ما با تواضع به خدمت آنها برویم و برای آنها خدمت کنیم. همه ما خدمتگزار آنها باید باشیم. آنها به ما منت دارند که ما را از این قیدی که ابرقدرتها به دست و پای ما بسته بودند، آنها بر کشور ما منت دارند که اسلام عزیز را در این کشور حاکم کردند. ما و شما برای آنها کاری نمیکنیم، آنها ما را رساندند به آنجایی که بتوانیم در مقابل همه قدرتها بایستیم و سرفراز باشیم.
یکی از بزرگترین جهات معنوی خدمت به خلق الله است. خدمت به انسانهای محروم است. این است که برای انسان جاودان میماند و در عالم دیگر به درد انسان میخورد. اموالی که انسان بگذارد و برود به درد انسان نمیخورد. اموالی که پیش بفرستند به درد انسان میخورد. و امیدوارم که آنهایی که دارای یک مکنتی هستند توجه داشته باشند که به این مستمندان که ولی نعمت ما هستند رسیدگی کنند و به این حساب که ذکر کردند کمک کنند تا اینکه ریشه این محرومیت انشاءالله به همت والای همه کشور و همه علما و غیر علما این ریشه فاسد از بین برود همه افراد این ملت یک زندگی متوسطی که باید داشته باشند، داشته باشند و براحتی به خدمت به اسلام مشغول باشند.
من ثانیاً از آقایان تشکر میکنم که در این خدمت بسیار شریف و بزرگ همت گماشتید و برادران عزیز خودتان را - نگذارید - که اینها در طول تاریخ اینها محروم بودند، اینها مظلوم بودند، نگذارید که اینها باز محرومیت بکشند در رژیم اسلامی نباید محرومیت بکشند اینها، باید نجات پیدا کنند اینها هم از محرومیت و همت بزرگتان در این باشد که آن روستاهای دورافتادهای که هیچ نداشتند در زمان سابق و بحمدالله الان بسیاری از کارها در آنجاها شده است، لکن همتتان در این باشد که به آنها بیشتر خدمت کنید.
امام امت در دیدار مسئولان کمیته امداد با ایشان در تاریخ 15/8/62 فرمودند:
«کمیته امداد باید بصورت مستقل عمل کند تا بتواند به دور از تشریفات اداری به مردم مستضعف خدمات بیشتری ارائه دهد.»
به همه در کوشش برای رفاه طبقات محروم وصیت میکنم که خیر دنیا و آخرت شما رسیدگی به حال محرومان جامعه است.
(از وصیتنامه سیاسی الهی حضرت امام خمینی(قدس سره الشریف)
حضرت امام خمینی(ره):کار امداد مدد به حیات است، مدد به کار است، مدد به زندگی شرافتمندانه است.
حضرت امام خمینی(ره): فکر نمیکنم عبادتی بالاتر از خدمت به محرومین وجود داشته باشد.
حضرت امام خمینی(ره): همه آرمان و آرزوی ملت و دولت و مسئولین کشور ما است که روزی فقر و تهیدستی در جامعه ما رخت بربندد و مردم عزیز و صبور و غیرتمند کشور ما از رفاه در زندگی مادی و معنوی برخوردار باشند.
تأیید اساسنامه کمیته امداد توسط امام خمینی(ره)
بسم الله الرحمن الرحیم
اعضای محترم شورای مرکزی کمیته امداد
شما آقایان از انقلابیون اول نهضت اسلامی بودهاید، زندانها کشیدهاید و زجرها دیدهاید. امیدوارم برای هدف مقدسی که دارید که آن خدمت به محرومین جامعه است، توفیق بیشتری داشته باشید. من به شما دعا میکنم که در مقابل زحماتی که میکشید خداوند پاداش نیکویی به شما دهد. اساسنامهای که تنظیم کردهاید، انشاءالله موجب رضای خداوند است.
2/4/1366
روح الله الموسوی الخمینی
بخشی از فرمایشات امام خمینی(ره) دردیدار اعضای شورای مرکزی کمیته امداد باایشان درسال 1366
کار شما قابل تقدیر است من از شما تشکر میکنم. باید سعی کنید اخلاص را در تمامی کارهایتان درنظر داشته باشید و جدیت کنید که کارتان برای خداوند متعال باشد. گاهی عمل بزرگ است ولی چون برای خدا نیست ارزش ندارد، ولی چون در عمل شما اخلاص است، کارتان بسیار با ارزش است. من در مواقع دعا به شما دعا میکنم. انشاءالله موفق باشید.
پی نوشت ها:
مرکز اسناد انقلاب اسلامی
ماهنامه گلبرگ :: بهمن 1381، شماره 38
پایگاه اطلاع رسانی کمیته امداد امام خمینی