آیت الله موسوی تبریزی: مانند آیت الله توسلی در دفتر امام کسی نبود

مرحوم آیت الله محمد رضا توسلی برجسته ترین چهره دفتر حضرت امام خمینی بود،که تاریخ پر افتخار پنجاه ساله را در رکاب آن حضرت برای خود رقم زد؛و لحظه های عمر خویش را در کنار مظهر  زیباترین فضیلت ها و مکارم اخلاق گذراند و جان خود را با اندیشه ناب و زلال معنویت او سیراب کرد.آیت الله توسلی کرامت حقیقی را در معنویت و رهایی و نفی وابستگی به مظاهر مادی و تجملات و دنیا طلبی جستجو کرد.دلدادگی،وفاداری،زهد،اعتدال،دلسوزی،محبت و شجاعت از ویژگی های اخلاقی اوبود که تا پایان عمر بر آنها اصرار ورزید. سخن گفتن از اسوه وفاداری کاری است بس دشوار،اما به منظور حق گذاری به آن عزیز از دست رفته و آشنایی آیندگان با سیر و اندیشه یاران امام، در گفتگوهایی با دوستداران مرحوم آیت الله توسلی و یاران و نزدیکان امام خمینی (س) ،تلاش شده که گوشه ای از زندگی این یار "همیشه با امام " را بازگو کنیم  .این گفتگو ها و نوشتار ها که در روزهای پس از رحلت ایشان انجام شد ، به مناسبت دومین سالروز در گذشت  ایشان -27 بهمن – از نظر تان می گذرد :

آیت الله سید حسین موسوی تبریزی: آشنایی‏ام با مرحوم آیت‏الله توسلی از سال 1342 شروع شد. یعنی از وقتی که نهضت حضرت امام شروع شد. من ایشان را در بیت امام که زیاد می‏آمدند، ملاقات می‏کردم و به ایشان علاقه داشتم. زمانی که نهضت اوج گرفت مسأله زندان و تبعید به نجف پیش آمد این مسأله باعث شد که دوستداران حضرت امام در عین غربتی که در قم داشتند از یک طرف ساواک فشار می‏آورد و یک طرف هم غالب عده‏ای که در سال 42 در قیام شرکت می‏کردند، به مرور مشغول زندگی شدند. در ته آن عده قلیلی ماندند که نهضت را ادامه دادند. ایشان آن زمان از ما حدود 15 سال بزرگتر بود. در مدرسه آیت‏الله بروجردی بودیم. آقای توسلی ازدواج کرده بودند و در منزل زندگی می‏کردند. سابقه قم آمدنش هم از ما جلوتر بود بعد از تبعید حضرت امام با هم جمع می‏شدیم جلساتی می‏گرفتیم و در مدرسه آیت‏الله بروجردی تحصن کردیم. تقسیم شدیم و طلبه‏های جوان در مدت سه روز حدود یکصد نفر شدیم متحصنین نامه‏ای نوشتند و امضاء کردند، آیت‏الله آقای منتظری و مرحوم آیت‏الله ربانی شیرازی دو نامه مستقل نوشتند و امضاء کردند و بنا شد بنده آن را به مشهد نزد مرجع تقلید آن زمان در مشهد یعنی آیت‏الله العظمی میلانی ببرم.
ایشان در آن مقطع خیلی کمک کردند. که باعث شد رژیم مجبور شود امام را به نجف بیاورد که آن هم اهداف خودش را داشت رژیم فکر می‏کرد که حضرت امام در حوزه نحف هضم می‏شود و... .
آقای توسلی هم به نجف رفتند و برگشتند و مسایل دفتر حضرت امام(س) را در کنار آیت‏الله پسندیده پیگیری می‏کردند. از آنجا دیگر رابطه ما با آیت‏الله توسلی قوی‏تر شد و خیلی با هم ارتباط داشتیم در سال‏هایی که دفتر امام باز بود دوستان در منزل امام بعد از اذان مغرب جمع می‏شدند. آقای توسلی، آقای شیخ حسن صانعی و دوستان دیگر در بیت امام بودند و ما خدمت ایشان می‏رسیدیم. بعد از شهادت آیت‏الله مصطفی خمینی حرکت‏های انقلابی قم تحصن‏ها، اعلامیه‏ها، تظاهرات (بالای 60%) تنظیم و راه‏اندازی آنها به دست بنده افتاد. یکی از کسانی که خیلی راحت اعلامیه‏ها را در آن زمان با خوشرویی و بدون منت امضاء می‏کرد آقای توسلی بود. بعضاً شوخی هم می‏کرد و می‏گفت که تا ما را پای چوبه دار نفرستی ول نمی‏کنی. البته آقای توسلی تدریس نداشتند اما شخصیتی بودند که واقعاً درس خواندند. مسایل فقهی را خوب وارد بودند، اجتهاد داشتند. متواضع بودند. در رفتار، گفتار، نشستن هیچ وقت متکبرانه برخورد نمی‏کردند. از نظر اخلاقی بسیار متواضع بودند. رفتارش گونه‏ای نبود که انسان احساس کند که مثلاً احساس بزرگی کند یا مثلاً از شما بزرگتر هستم و زودتر به حوزه آمدم و یا مثلاً بیشتر می‏دانم. خیلی اخلاق خوبی داشت. معتقدم در بیت امام هم در قبل و به خصوص بعد از انقلاب وجود ایشان خیلی مفید بود. من شانزده سال در جماران بودم (از سال 75-60) همواره با حاج احمد آقا و آقای توسلی محشور بودم، هیچ وقت ندیدم از هیچکس نشنیدم که از برخورد و کیفیت برخوردهای آقای توسلی گله‏ای داشته باشند. حتی از یک نفر نشنیدم که مثلاً بگوید من رفتم دفتر امام و آقای توسلی مثلاً سؤالم را بد جواب داده باشد. و یا برخوردش متکبرانه باشد. نه از روحانی و نه از هیچکس دیگر. بارها با حاج احمد آقا که نشسته بودیم شوخی می‏کردیم، می‏گفتیم صدا و سیما، صدا آقا شیخ محمدعلی انصاری بود سیما هم مرحوم آقای توسلی بود.
آقای توسلی عشقش به امام بود سال‏های سال در کنار امام بود چه قبل و چه بعد از انقلاب انگیزه‏اش فقط عشق امام بود. وگرنه بعد از فوت امام آقای توسلی مسجد را داشت، می‏توانست در مجمع تشخیص مصلحت باشد، اینکه می‏آمد و در دفتر تا ساعت 10 به مسایل شرعی جواب می‏داد در آن سن بسیار کار عاشقانه‏ای بود. مانند ایشان در دفتر امام کسی نبود. البته آقای صانعی بودند اما آقای صانعی بعد از ارتحال امام در دفتر امام نبود. البته از نظر محبت و ارادت به امام همیشه پا برجاست ولی دیگر به عنوان عضو رفت وآمد نداشتند ولی هیچ کس در دفتر امام هم تراز آقای توسلی نبود. می‌آمد و با آن جوان‏ترین‏ها می‏نشست و صحبت می‏کرد و به مسایل شرعی پاسخ می‏گفت این به جز عشق به امام هیچ چیز دیگری نبود. بارزترین ویژگی آقای توسلی اخلاق خوب و تواضع ایشان بود. هیچ وقت ندیدم که ایشان عصبانی شوند، و یا وقتی حرف تندی به کسی بزند. اخلاق خیلی خوب و متواضعی داشت. خاطرات زیادی از ایشان داریم سفرهای بسیاری با هم رفتیم، از جمله به مکّه مکرمه در زمان دادستانی‏ام. از اخلاقش لذت می‏بردیم هیچ وقت ناراحت نبودند و اخلاقش به گونه‏ای نبود که آدم خسته شود.