اگر شخصیت امام را در دو بخش بررسی کنیم، یک بخش آثار و دیدگاه های نظری ایشان است و بخش دیگر سیره و مشرب عملی یا رفتار شناسی حضرت امام است. در این بخش دوم حرکت های جدیدی را آغاز کردیم.
مجید زمانپور، مدیر انتشارات موسسه به مناسبت بیست و یکمین سالگرد تاسیس موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) در گفت و گو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، در معرفی این واحد گفت: بر خلاف تعریفی که در خارج از حوزه موسسه برای انتشارات وجود دارد، در این مجموعه تعریفی متفاوت مطرح است. در بیرون از موسسه، انتشارات همه کاره است و از نظر تشکلاتی تمام حوزه های کارشناسی زیر مجموعه آن قرار می گیرند. یعنی مدیر نشر در چاپ آثارش با توجه به تناسب موضوع کتاب از حوزه کارشناسی مربوطه نظرخواهی می کند. موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) به حوزه های تالیف و معاونت های مستقل و متفاوت تفکیک شده مثل معاونت پژوهشی با شاخه ها و زیر مجموعه های مختلف از قبیل: گروه تاریخ، معارف، سیاسی، جامعه شناسی و ...
وی در ادامه افزود: این زیر مجموعه ها بر اساس احساس نیاز آن معاونت به تحلیل و پژوهش در زمینه های مختلف می پردازند و در همان گروه کار مورد بررسی، بحث و ممیزی قرار می گیرد و بعد از تایید نهایی و صدور مجوز چاپ توسط قائم مقام محترم موسسه. از این جا به بعد کار وارد حوزه انتشارات می شود. بر خلاف تشکیلات در جامعه در موسسه، انتشارات بخش کارشناسی و کارهای تخصصی روی متون را در زیر مجموعه خود ندارد. این کارها در حوزه های مستقلی تحت عنوان معاونت ها انجام می شود. مثل معاونت پژوهشی، معاونت هنری، دفتر موسسه در قم که این ها بخش های مولدی هستند و بعضا معاونت فرهنگی و ارتباطات که تولیدات فرهنگی، تبلیغی، ترویجی دارد. یعنی نوع تولیداتش از نوع پژوهش نیست. از صنف تبلیغ و ترویج است. اما سایر حوزه ها، کارهای تخصصی انجام می دهند که بیش از نود و هشت درصد این آثار صبغه پژوهشی دارند.
زمانپور در ادامه گفت: انتشارات در موسسه از اینجا آغاز می شود که کار را از حوزه تالیف تحویل می گیرد و سپس عملیات آماده سازی را روی آن انجام می دهد. عملیات آماده سازی نهایی چند مرحله است. یک مرحله این است که متنی که از نظر حوزه تالیف قطعی تلقی شده، با استاندارد های رایج در حوزه نشر تطابق داده می شود. از این حیث متن وارد کمیته تخصصی طراحی و صفحه آرایی می شود. به طور کلی وقتی متنی وارد حوزه انتشارات می شود بلافاصله آن را به حوزه کارشناسی خود از حیث ممیزی و صفحه آرایی می فرستد. سپس کار وارد حوزه بعدی می شود. در این مرحله طرح جلد است که توسط طراحان و گرافیست ها طراحی می شوند. طرح وارد شورای تصویب طرح ها شده و مورد بحث و بررسی قرار می گیرد. مرحله بعد تنظیم شناسنامه برای اثر می شود که با همکاری چاپ عروج تهیه می باشد.
کتابخانه ملی کتاب را ثبت و برای آن فیپا صادر می کند. یعنی مشخصات کامل کتاب در کتابخانه ملی ثبت می شود. بعد از این مرحله بخش های دیگر کتاب آماده و در اختیار انتشارات قرار می گیرد و در یک بسته کامل (CD) در اختیار چاپ و نشر عروج قرار می گیرد. بعد از چاپ کتاب، مجوز توزیع و فروش صادر می شود و کتاب در فروشگاه های عرضه منشورات موسسه عرضه می شود.
وی همچنین افزود: اطلاعات کتاب ها در موسسه به صورت تجمیع در بانک اطلاعات نشر انتشارات نگهداری می شود و تمام نسخ کتاب های چاپ شده چه چاپ اول چه تجدید چاپی، در آنجا موجود است. بانک اطلاعات نشر یکی از کاملترین مراکز اطلاعاتی ماست که کلیه کتاب ها و سی دی های منتشر شده در موسسه تنظیم و نشر آثار امام در آن حفظ شده و یکی از کامل ترین و دقیق ترین آرشیو های موسسه است. بخش دیگر انتشارات، دفتر پی گیری کارهای فنی است که بخشی از این عملیات را انجام می دهد.
زمانپور در بیان روند کلی که انتشارات از ابتدا تاکنون طی کرده گفت: ابتدا زمانی که انتشارات در موسسه تشکیل شد، تحت عنوان دفتر انتشارات بود که با مسوولیت یک نفر شروع شد. با گذشت زمان، انتشارات توسعه پیدا کرد و به یک معاونت تبدیل شد. در این مرحله حدود بیست نفر نیروی انسانی در این معاونت مشغول به کار بودند. با گذشت زمان، این معاونت به مدیریت تبدیل شد و از نظر نیروی انسانی محدودتر شد. انتشارات به طور کلی به دفتر امور فنی و پی گیری، بانک اطلاعات نشر، واحد حروفچینی، واحد تصحیح و کنترل و واحد گرافیک و طراحی تقسیم می شود.
وی همچنین افزود: کتاب هایی که موسسه چاپ می کند به دو شکل کلان و خرد در جامعه مورد استفاده قرار می گیرد. بعضی از سازمان ها و نهادها، این آثار را بر اساس برنامه ها و نیازهای خود، خریداری می کنند. شکل دیگر، توزیع خرد است که در مراکز فروش در سراسر کشور در اختیار مردم قرار می گیرد. آمارهای فروش، مبین میزان موفقیت یک کتاب هستند. البته مساله دیگری که وجود دارد، دانش مورد نیاز برخی نوشته های تخصصی است که از سطح عموم بالاتر است و مخاطبین خاص دارد که طبیعتا رجوع به این گونه کتاب ها کمتر خواهد بود. البته در این زمینه موسسه اقداماتی داشته است. برای این که عموم مردم از نوشته های تخصصی و آثار خاص امام محروم نشوند، با همکاری برخی از نویسندگان حوزه و دانشگاه اقدام به بازنویسی و ساده نویسی آثار امام کرده که یک حرکت جدید و رویکرد شایسته و مورد نیاز است. البته این حرکت به تازگی آغاز شده و هنوز وسعت و گستردگی مورد نظر را پیدا نکرده است. در این زمینه تاکنون حدود بیست عنوان کتاب پا به عرصه نشر گذاشته که از آن جمله می توان به مجموعه امام خمینی(س) و مفاهیم اخلاقی اشاره کرد. ذیل این عنوان ده تا بیست موضوع مشخص به صورت خلاصه، روان و ساده برای عموم بازنویسی شده است.
وی در ادامه افزود: این توضیحات مربوط به آثار نظری حضرت امام بود. اگر شخصیت امام را در دو بخش بررسی کنیم، یک بخش آثار و دیدگاه های نظری ایشان است و بخش دیگر سیره و مشرب عملی یا رفتار شناسی حضرت امام است. در این بخش دوم نیز حرکت های جدیدی را آغاز کردیم. در این برنامه سعی شده رویکرد و زاویه جدیدی از شخصیت حضرت امام از منظر سیره و رفتار عملی معرفی شود.
زمانپور در زمینه سبک نگارش جدیدی که انتشارات با هماهنگی حوزه های تالیف در آینده دنبال خواهد کرد گفت: در این گزینه مجموعه کتاب هایی تحت عنوان رفتار شناسی شروع شده که ذیل این عنوان ده ها موضوع را در قالب کتاب های مستقل مصور جای می گیرد. موضوعات هر کتاب، بحث هایی از رفتار حضرت امام از زبان شاهدان عینی که به سبک مینی مال بازنویسی و منتشر می شود. از شاخصه های این سبک، شخصیت محوری بودن متن است. یعنی پرهیز از حواشی. شاخصه دوم کوتاه و موجز بودن آن است. شاخصه سوم ساده و روان بودن متن است. در کنار این ویژگی ها اصالت موضوع حفظ می شود. در این سبک از نوشتار، ما شاهد نگاه و روزنه ای جدید به زندگی حضرت امام هستیم که این در ریز موضوعاتی است که ابعاد یک شخصیت بزرگ را می تواند تحلیل کند و آن فرد را دست یافتنی تر کند. شاخصه چهارم پرهیز از کلی گویی و پیچیده گویی است.البته تعداد آثار در این زمینه محدود است و کاری است که تازه شروع شده و ان شاءلله در آینده گسترش پیدا کند.
وی در خاتمه افزود: حضرت امام دارای ویژگی ها و حسنات مختلفی بود که تاکنون ابعاد مختلف آن در جامعه ما تبیین و بازگو نشده است. علیرغم کارهای زیادی که تاکنون انجام شده در پخش چاپ آثار و برگزاری کنگره ها و سمینارهای علمی و همایش و برنامه های هنری، هنوز خلاء هایی در این بخش به چشم می خورد که نیاز به کار مضاعف و متناسب با مخاطب دارد.