زمان: 25 آبان 1357 / 15 ذىالحجه 1398
مکان: فرانسه، نوفللوشاتو
موضوع: بررسى اوضاع ایران
مصاحبهکننده: خبرنگار انگلیسى خبرگزارى رویتر
سؤال: [در تحلیل شما از وضعیت فعلى و تحول آن در ایران، آیا از یک عکسالعمل نمىترسید؟]
جواب: آنچه که به طور مختصر مىتوان گفت این است که، فشار بیش از حد شاه، مردم را چنان در تنگنا قرار داد که آنان دست به یک قیام همگانى زدند. شاه، استقلال سیاسى، نظامى، فرهنگى و اقتصادى ما را از بین برده است و ایران را در همۀ ابعاد وابسته به غرب و شرق کرده است. مردم ایران را زیر شکنجه و سیاهچالهاى زندان کشته است. از تمام علما و خطبا براى گفتن حقایق جلوگیرى کرده است. تمام اینها موجب شده است که مردم مسلمان ایران خواستار یک حکومت اسلامى باشند... حکومت اسلامىاى که بر پایۀ استقلال و آزادى بنا مىشود. و اما راجع به عکسالعمل خشن نظامى، مگر اکنون ما گرفتار چنین حکومتى نیستیم؟ آیا خشونتى را بیش از آنچه اکنون ملت ایران بدان گرفتارند در تاریخ دیدهاید؟ و یا سراغ دارید؟ آیا بیش از پنجاه سال نیست که ما با عکسالعمل خشن نظامى رو به رو هستیم؟ یک کودتاى نظامى هم مانند دولت نظامى نمىتواند مبارزات مردم را متوقف کند. مبارزه، تا برچیده شدن نظام شاهنشاهى و سقوط این دودمان ادامه دارد.
ــ [چرا حضرت آیتاللّه راه حل میانه را نمىپذیرند؟]
ــ راه حل میانه یعنى تسلیم [در برابر] رژیم شاه. زیرا بساط سلطنت و همۀ بنیادهاى فشار و اختناق و تمام برنامههایى که اجرایشان ایران را به این روز انداخته است و کار را به بنبست فعلى رژیم کشانده است، پابرجا هستند. بنابراین راه حل میانه، یعنى پیوستن به رژیم شاه، و این نه تنها بن بست را از بین نمىبرد بلکه کامل مىکند و ملت کسانى را که به این راه حلها گوش مىدهند، نه تنها نفى مىکند بلکه خائن مىشمارد.
ــ [آیا نمىترسید پوشش گروههاى مارکسیستى باشید؟]
ــ اصولاً ما گروههایى که داراى پایگاهى در بین مردم باشند، به عنوان گروه و یا گروههاى مارکسیستى نمىشناسیم و وجود هم ندارد. چند نفر بچه را بگذارید کنار که آنان نه تنها از جامعۀ ایران شناختى ندارند، بلکه هنوز بیش از دو ـ سه کتاب هم مطالعه نکردهاند. مىبینید که چگونه شاه، از این عده، در قالب حمله، طرفدارى مىکند. مىبینید که همه از چند بچه چیزى ساختهاند. نهضت ما عمیقاً مذهبى است و نفوذ معنوى آن به حدى است که دنیا از آن وحشت کرده است... به همان اندازه که شوروى را خائن مىدانیم، به همان اندازه امریکا و انگلیس را استثمارگر. چین هم در همین ردیف است. آیا رژیم شاه باعث نشده است و یا نمىشود که ایران به طرف شوروى سوق پیدا کند؟
ــ [ملاقات آقایان مهندس بازرگان و کریم سنجابى با شما چگونه بوده است؟]
ــ بارها گفتهام که ملت ایران خواهان برچیده شدن رژیم شاهنشاهى و سقوط دودمان منحوس و خائن پهلوى و برقرارى حکومت اسلامى است. هرکس اینجا آمده است، من این موضوع را با او مطرح کردم، این دو آقا هم آمدند و من مطرح کردم آنان پذیرفتند و رفتند. هرکس برخلاف خواست ملت مسألهاى را عنوان کند، خائن به ملت و مملکت است.
ــ [دولتهاى عرب و دولتهاى غربى از شاه حمایت مىکنند. این حمایت چه تأثیرى دارد؟ و اگر حمایت سلب بشود چه تأثیرى در وضع خواهد داشت؟]
ــ البته اگر این دولتها دست از حمایت شاه بردارند، رژیم شاه سریعاً سقوط خواهد کرد، ولى این بدان معنى نیست که اگر از شاه حمایت کنند، پیروز نمىشویم. پیروزى ملت ما حتمى است، شاه رفتنى است و باید برود... چه دولتهاى عربى و غربى از او دفاع بکنند یا نکنند. ولى توقع ما از برادران عربمان این بود که آنان آگاهى دینى لااقل داشته باشند. ملتهاى عرب با ما هستند و در زمان پیروزى ما، وضع تمامى آنان تغییر خواهد کرد.
ــ [روابط شما با دولت فرانسه چگونه است؟]
ــ اخیراً محدودیتها رفع شده است.