پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، در سالروز صدور پیام روشنگرانه حضرت امام خمینی(س) مشهور به " منشور برادری "،به بازخوانی تاریخی و ضرورت بهره گیری از آن در شرایط امروز جامعه در گفت وگو با شخصیت های سیاسی ، مذهبی ، دانشگاهی و حوزوی و فعالان عرصه سیاست پرداخته است تا گامی به سوی "وحدت ملی "بردارد. حسین کاشفی عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت و رئیس جدید خانه احزاب معتقد است که بنا بر دیدگاه امام خمینی (س)نباید فقط به یک تفکر و جریان در کشور توجه شود و باید قبول کنیم که این کشور به همه مردم و ایرانیان تعلق دارد و باید همانند امام هرگاه که احساس کردیم حقی از مردم تضییع می شود، به صحنه بیاییم.
کاشفی در گفت وگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران در کالبد شکافی سیاسی مقطعی نوشته شدن منشور روحانیت از سوی حضرت امام، گفت:تاکید و اشاره حضرت امام خمینی (س) به حضور جریان های مختلف سیاسی،نشان از برخورد تکثرگرایانه امام (س)دارد. در واقع از بدو پیروزی انقلاب دو جریان سیاسی در کشور وجود داشته که با دو عنوان روحانیون و روحانیت یا به تعبیر دیگر طرفداران اقتصاد بازار و نوعی دیگر از اقتصاد، در عرصه فعالیت می کردند .
وی افزود : حضرت امام خمینی (س) هم که همیشه بر آزادی فکر و عمل قائل بودند و تاکید می کردند که نباید فقط به یک تفکر و جریان توجه شود و باید قبول کنیم که این کشور به همه مردم و ایرانیان تعلق دارد و هر یک از این بخش ها دارای یک نظر و فکری هستند که باید محترم شمرده شود و امام در آن زمان با پذیرش و به رسمیت شناختن هر دو تفکر آنها را به رعایت قانون و ارزش های اسلامی دعوت می کرد و هیچگاه درصدد نبودند که یکی از این دو جریان را به هر نحوی از صحنه حذف کنند لذا در آینده هم می تواند این رویکرد وجود داشته باشد چرا که در باور امام هیچگاه نباید در جهت حذف یک جریان باشیم، بلکه باید به استناد قانون، مسایل را مدیریت کرد.
وی افزود: بحث فانون و توجه به مردم و حقوق مردم از بارزترین مسایلی است که در زندگی سیاسی امام مشاهده می شود و هر زمان که حضرت امام احساس کردند حقی تضییع می شود برای جلوگیری از تضییع حقوق مردم تلاش کردند تا اختلافات موجود را حل کنند. این رویکرد نشان دهنده این مهم است که در هر زمانی، اگر نهادی به وظیفه خود عمل نکرد باید به دنبال راه حل آن گشت . این رویکرد امام معطوف به آینده هم بود و چنانچه که در حال حاضر شورای نگهبان از حالت بی طرفی در آمده و به سمت یک کاندیدا اعمال نظر می کند باید همان روال و رویه امام پیگیری می شد که قطعا این روش می توانست در حل بسیاری از مسایل پیش آمده کارساز باشد .
کاشفی درباره اصول مشترکی که امام از آنها در منشور برادری نام می برد، عنوان کرد : این اصول شامل قرآن و اسلام و انقلاب است . همانطور که مشخص است، انقلاب ما اصول اسلامی و اصل توجه به مردم را شامل می شود. اولین باری که در پاریس خدمت امام رسیدم، ایشان بحث خدا و مردم را مطرح کردند.در واقع امام در عین اینکه بحث توکل به خداوند را همیشه مطرح می کردند، توجه به مردم و تکریم آنها را نیز مدنظر داشتند.
وی افزود: امام در این منشور،بحث قرآن و اسلام را مطرح می کند چرا که همین هاست که باعث انقلاب اسلامی ما شده است و لذا ما بحث اسلامیت و جمهوریت را درانقلاب در کنار هم مطرح می کنیم. یعنی این انقلاب در کنار اسلامی بودن ، متکی به رای مردم و جمهوریت بوده است و امام هم همیشه بحث مردم و همراهی و توجه به مردم و درمیان گذاشتن همه مسایل با مردم و محرم دانستن مردم را مطرح می کردند.
وحدت در چارچوب همان موضوعاتی باشد که برای آن انقلاب کرده ایم
وی در پاسخ به سوالی درباره تعریف وحدت گفت : وحدت همانطور که امام هم مطرح می کردند یکسری الزامات دارد. وحدت در چارچوب همان چیزهایی که برای آن انقلاب کرده ایم، مانند اسلام، قانون اساسی و عدم تبعییض بین آحاد مردم و همان چیزی که مدنظر قرآن است یعنی تقوای ملاک امتیاز باشد. در واقع اگر به این موارد توجه شود در مسیر توسعه و پیشرفت کشور قرار می گیریم و آن وقت است که می شود وحدت کرد .کاشفی تصریح کرد: اگرقرار باشد در کنار وحدت، صداقت ، انصاف، تکریم و توجه و احترام به انسان ها مطرح نباشد و بی حرمتی ، توهین ، افترا و دروغ ادامه یابد ،در این صورت قطعا نمی شود وحدت کرد و وحدت وقتی محقق می شود که همه ارزش های اسلامی اعم از صداقت ، درستی، پاکی و اخلاق حاکم باشد که این مهم مستلزم قبول کردن و به رسمیت شناختن همه جریان های فکری و تکثر و وجود انتقاد است .
برای آزادی افراد، چارچوبی را به رسمیت بشناسیم
رئیس خانه احزاب خاطرنشان کرد: اگر کسی نظری داشت که نظرش با دیدگاه ما متفاوت بود نباید به وی برچسب ضد دین و ضد انقلاب بزنیم ، بلکه برای آزادی افراد چارچوبی را به رسمیت بشناسیم در این حالت است که در عین کثرت می توان وحدت کرد .به گفته وی، اسلام و ارزش های اسلامی و منافع ملی و قانون اساسی چارچوب هایی است که بحث وحدت باید در این ها دیده شود.کاشفی درباره مرجع تشخیص این اصول اظهار کرد: خود قانون یک شاخصه اساسی است و اگر از خود قانون فاصله بگیریم و خود را فرا قانون بدانیم این رویکرد ما را از هم دور می کند و درواقع بهترین شاخص ها، قانون است و قانون هم آنقدر پیچیده و مشکل نیست به عنوان مثال کسی که می خواهد قضاوت کند باید بیطرف باشد اما اگر این قاضی پیشاپیش اظهارنظر کرد از حالت بیطرفی خارج می شود و تشخیص این مساله هم سخت نیست و مردمی که آگاهی محدودی هم به مفاد قانونی دارند می توانند این مساله را تشخیص دهند و این مردم اند که تعیین کننده نهایی همه مسایل هستند .وی با تاکید بر اینکه همه نهادهایی که با رای مردم انتخاب می شوند در صورتیکه به وظایف قانونی خود عمل کنند می توانند کارکرد واقعی خود را داشته باشند، تصریح کرد: در این جامعه این مردم هستند که می توانند تشخیص دهند که اینها خوب یا بد عمل می کنند چرا که اگر به گونه ای عمل کنند که رضایت خدا و مردم را در بر نداشته باشد مردم مجددا آنها را انتخاب نمی کنند . لذا بهترین نهاد برای نظر دادن در این باره خود مردم اند.
برخی نجات خود را در این بی نظمی ها می بیند
کاشفی با اشاره به رویکردهای مختلف موجود در جامعه پیرامون وحدت، اظهار کرد: ما در جامعه با دو رویکرد درباره وحدت مواجه هستیم که یک رویکرد به خرد جمعی و به عقل و قانون گرایی و پیشرفت و توسعه کشور معتقد است و به همین خاطر بحث وحدت را مطرح می کند در مقابل یک رویکرد وجود دارد که نه تنها به خرد جمعی باور ندارد که به جاده یک طرفه ، و به ماشین بی فرمان و بی ترمز اعتماد دارد و بر این باور است که هرچه او می گوید همه باید بپذیرند این تفکر خلاف قانون و وصیت امام پیش می رود و حالا هم مخالف وحدت است.به گفته وی ، این جریان نجات خود را در این بی نظمی ها می بیند چرا که وقتی آرامش و امنیت باشد مردم در یک فضای امن درباره همه چیز اعم از وضعیت اقتصادی و شرایط داخلی و بین المللی و آنچه در کشور می گذرد، از او سوال می کنند و به دنبال حقوق خود می روند ولی در فضایی که آرامش برقرار نیست کسی به خود اجازه سوال دادن نمی دهد و به همین دلیل است که این رویکرد با قانون اساسی ، نظرات امام و وصیت امام مخالف است.وی با اشاره به کسانی امروزه مستقیما خلاف نظر امام اظهار نظر می کنند، گفت: به عنوان مثال، نظر امام درباره عدم دخالت نیروهای نظامی انتظامی و بسیج و سپاه در مسایل سیاسی روشن است و حال جای این سوال باقیست که آیا امروز آرمانهای امام واقعا پیاده می شوند؟ بعضا حتی شاهد بی حرمتی به بیت امام هستیم و متاسفانه برخی به گونه ای برخورد می کنند که گویا هیچ اتفاقی نیافتاده ولی همان ها براحتی هرجا لازم باشد از اسم امام برای پیش برد مسایل خود استفاده می کنند .
کسانی که خواهان پیشرفت نیستند با وحدت مخالفند
وی افزود: کسانی که خواهان پیشرفت و ترقی جامعه نیستند از وحدت و کنار آمدن با یکدیگر به صورت منطقی و درست ممانعت و جلوگیری می کنند .
کاشفی در ادامه درباره راههای رسیدن به وفاق در تعریف مفاهیم اساسی چون منافع ملی گفت : اول اینکه منافع ملی به مردم و ملت بر می گردد و وقتی نسبت به حقوق مردم بی تفاوت باشیم و حقوق مردم را تضییع کنیم، چگونه می خواهیم تامین کننده منافع ملی مان باشیم. باید به این سوال اینگونه پاسخ داد ، که منافع ملی برای چیست؟ اگر منافع ملی برای مردم است پس باید به حقوق مردم توجه شود و در زمینه های مختلف که قانون تعیین کرده حقی تضییع نشود و در واقع اگر به قانون توجه کنیم و به قانون برگردیم خود قانون منافع ملی را معلوم می کند. منافع ملی یعنی احترام به حقوق مردم که این مهم هم جنبه داخلی و هم جنبه خارجی دارد و باید توجه شود که بحث ما که فقط بحث مرزها و بحث سرزمین نیست و در عین اینکه بحث سرزمین مهم است باید توجه شود که ما سرزمین مان را برای چه می خواهیم ؟ برای مردم . وقتی مردم نباشند این سرزمین به درد کسی نمی خورد و کارکردی نخواهد داشت. سرزمین تا زمانی سرزمین محسوب می شود که مردم آنجا باشند و مردم آن سرزنده و بانشاط و شادمان باشند و احساس زندگی و داشتن آینده و تکریم کنند و احساس کنند این ملک مشاعی است که متعلق به همه آنهاست و همگی در عمران و آبادانی و پیشرفت آن سهیم اند و به اعتقاد من توجه به این مسایل مبنای منافع ملی است.پس اگروحدت نباشد ، این سرزمین بدرد هیچکس نمی خورد
امام به دنبال حقوق مردم و حاکمیت آنها بر سرنوشت خود یعنی دموکراسی بود
رییس خانه احزاب درباره ضرورت تحقق دموکراسی و حضور مردم و نخبگان و احزاب در اندیشه امام خاطرنشان کرد : ما می بینیم که با گذشت چندماه از انقلاب امام بحث همه پرسی را مطرح می کنند و این در حالی است که پیش از آن در جای جای کشور از سوی مردم بحث استقلال آزادی جمهوری اسلامی مطرح شده بود ولی امام به این بسنده نمی کند و می گوید مردم باید رای دهند. این رویکرد یعنی دموکراسی چرا که در این مدت کوتاه بحث قانون گرایی و مجلس و پارلمان هم به میان می آید.
وی افزود: کسانی که عنوان می کنند دموکراسی مساله ای غربی است ، تفکر ویژه خود را دارند. ولی امام به دنبال حقوق مردم و حاکمیت مردم به سرنوشت خود و نظر اکثریت یعنی دموکراسی بودند. درباره حضور احزاب نیز امام از گذشته های بسیار دوری قبل از انقلاب تاکیداتی داشته اند. به عنوان مثال زمانی که من در اتحادیه انجمن های اسلامی اروپا بودم امام هرساله در پیامی رهنمودهایی به ما می دادند که این توجه امام نشان می دهد که ایشان نسبت به تشکل ها از سالیان بسیار دوری نظر مثبت داشته اند.
رییس خانه احزاب خاطرنشان کرد: مثال دیگر عنایت امام به احزاب این است که وقتی اختلاف نظری بین اعضای جامعه روحانیت پیش می آمد، ایشان از این اختلاف استقبال می کنند و می گویند اگر همه نمی توانید با هم در یک تشکل باشید تشکل دیگری به وجود آورید و لذا مجمع روحانیون آغاز به فعالیت می کند و همه این رویکردها نشان می دهد که امام به بحث تشکل ها کاملا اعتقاد داشتند و به جمع و نظرات آنها توجه داشتند چرا که این جمع ها هستند که طی فرآیندی می توانند جامعه را به پیشرفت برسانند.
وی افزود: علاوه بر تشکل ها و گروهها، امام حتی به دانشجویان هم بها می دادند و زمانی که به عنوان نماینده انجمن های اسلامی نزد ایشان می رفتم حتی به من دانشجو بستری می دادندکه نظرات خود را مطرح کنم و ایشان بدون اینکه کوچکترین نارحتی به من دانشجو توضیح می دادند و نظرات خود را مطرح می کردند و لذا امام به نظرات تک تک مردم و فرهیختگان و دانشگاهیان و احزاب توجه داشتند و نظراتشان به این سمت بود که احزاب بتو.انند به شکلی درست و منطقی فعالیت داشته و پیشرفت کنند و کارآمدی داشته باشند .
حول دیدگاهها و نظرات امام وحدت کنیم تا سره از ناسره تشخیص داده شود
وی درباره ظرفیت های قانون اساسی برای رفع مشکلات، عنوان کرد: درقانون اساسی ما بعد از اینکه به خدا محوری توجه می شود،بلافاصله جایگاه و کرامت انسان مطرح می شود و به انسان تا خانواده و جمع و جماعت ووو می پردازد. لذا همین قانون اساسی دارای ظرفیت هایی است که اگر به درستی به آنها توجه شود و از آنها عدول نشود و دور زده نشود ، می تواند جامعه را به وحدت برساند. البته با توجه به اینکه این خود مردم هستند که این قانون را تصویب کرده اند طبیعی است که اگر جایی تصور شد که مثلا درباره قانون انتخابات یا احزاب و... باید اصلاحاتی صورت بگیرد این خواسته طبیعی است و باید به آن توجه شود همانطور که پیش از این بحث متمم قانون اساسی مطرح شد چرا که در خود قانون اساسی هم به اصلاح و تغییر از راههای قانونی توجه شده است.کاشفی ادامه داد: با این وجود بایدگفت در همین قانون هم ظرفیت های لازم وجود دارد تا از طریق آن بتوانیم بدون غوغا سالاری و حذف یکدیگر به صورتی درست و منطقی جامعه را اداره کنیم.
رییس خانه احزاب در خاتمه گفت: کسانی که به دنبال وحدت هستند اگر به دیدگاهها و به نقطه نظرات امام توجه کنند و آنها را محور قرار دهند و ببینند امروز چه کسانی از این اصول فاصله دارند و چه کسانی به آنها نزدیک اند می تواند مشکل را حل کنند . امروز امام می تواند به عنوان یک بحث محوری مطرح باشد و در واقع امام و دیدگاهها و نظرات امام را قبول کنیم و حول این مهم وحدت کنیم تا سره از ناسره تشخیص داده شود.