حالا پس از سواحل و اراضی زراعی و باغی که از یکی دو دهه پیش محل جولان و تاخت و تاز ویلاسازان قرار گرفته است، نوبت به مناطق نمونه گردشگری و طبیعت بکر کشور رسیده که زیر پای سودجویان و زمین‌خواران به لرزه درآید و رشد ویلاهای رنگارنگ، ضرباهنگ تخریب و نابودی آنها را به صدا درآورد. نمونه بارز آن هم منطقه نمونه گردشگری و طبیعت بکر گردنه حیران است که در چند سال اخیر جولانگاه جدید ویلاسازان شده و بیم آن می‌رود در غفلتی همگانی، بزودی زیبایی، طراوت و بکر بودنش را از کف بدهد.

به گزارش جماران به نقل از جام جم، گردنه حیران در جاده آستارا به اردبیل، از یک سو مشرف به کوه هایی پوشیده از جنگل های انبوه است و از سویی مشرف به دره ای نه چندان عمیق که از میان آن رود ارس عبور می کند. این گردنه زیبا تقریبا بیشتر مواقع زیر لایه ای از مه پنهان است و تا همین چند سال پیش دره ها و کوهپایه های پوشیده از گل ها و گیاهان جنگلی و مرتعی و گاوهایی که در حال چرا هستند، با چشم انداز زیبایی از کندوهای عسل، اولین جلوه هایی بود که به چشم هر رهگذری می آمد و او را فریفته خود می کرد اما حالا آنچه بیش از هر چیز به چشم می آید، ویلاهای رنگارنگی است که در سرتاسر دامنه کوه ها و تپه ها جاخوش کرده و عرض اندام می کند.

شرایط آب و هوایی بسیار مناسب و کوهپایه ای و چشم انداز زیبای گردنه حیران که جزو زیباترین مناطق سرسبز کشور است، موجب شده طی چند سال گذشته مورد توجه واقع شده و انواع ساخت و سازها از بناهای تفریحی و سیاحتی و خدماتی همچون رستوران ها و هتل ها تا ویلاهای شخصی در آن رواج یابد.

این امر نگرانی بسیاری از طبیعت دوستان و کارشناسان را برانگیخته، به طوری که معتقدند حجم تخریب طبیعت در گردنه حیران به عنوان منطقه گردشگری و طبیعتی بکر غیرقابل جبران است.

معاون گردشگری اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گیلان نیز در گفت وگو با جام جم اظهار کرد: تغییر کاربری ها هم اکنون چهره اصلی و طبیعت گردنه حیران را تخریب کرده و یکدستی طبیعت در این گردنه زیبا به عنوان یکی از جاذبه های مهم گردشگری در شمال کشور از بین رفته و اگر این بی توجهی ادامه داشته باشد، بزودی فقط ویلا در این منطقه دیده می شود، در حالی که ارزش این گردنه به سرسبزی، لطافت و تنوع طبیعی آن است که هم اکنون مورد تعرض قرار گرفته است.

حمیدرضا آذرپور با بیان این که پدیده ویلاسازی از حدود سه تا چهار سال پیش و بتدریج در گردنه حیران آغاز و طی یکی دو سال گذشته بر شدت آن افزوده شد، یادآور می شود: طول گردنه حیران از آستارا تا اردبیل بیش از 16 کیلومتر است که 95 درصد آن در استان گیلان قرار داشته و جزو مناطق نمونه گردشگری کشور است، به همین دلیل برای هرگونه ساخت و سازی باید از اداره میراث فرهنگی و گردشگری استان استعلام گرفته شود.

وی با اشاره به این که طی دو سه سال اخیر ساخت و سازهای زیادی بامجوز و بی مجوز در طول گردنه صورت گرفته است، تصریح می کند: در گذشته افرادی که قصد ساخت و ساز در گردنه را داشتند برای گرفتن استعلام به میراث فرهنگی مراجعه می کردند، اما مدتی است دیگر کسی برای گرفتن مجوز به این اداره مراجعه نمی کند و می توان دریافت که یا از غفلت مسئولان سوءاستفاده کرده و بدون استعلام و مجوز به ساخت و ساز اقدام می کنند یا این که از طریق برخی مبادی قانونی ورود کرده و از بی دانشی ناظران برخی نهادهای اجرایی یا ضعف و زیاده خواهی آنان، بهره برده و مجوزی دریافت می کنند که نامعتبر بودن آن بعدها مشخص می شود.

معاون گردشگری اداره میراث فرهنگی استان گیلان تعدد دستگاه های تصمیم گیرنده در این ارتباط را مهم ترین خلأ موجود و عامل سوءاستفاده دانسته و می گوید: برای ساخت یک بنا یا ویلا باید از پنج تا شش دستگاه همچون میراث فرهنگی، محیط زیست و منابع طبیعی مجوز گرفت و برخی فقط با استعلام از یکی دو دستگاه، به ساخت ویلا اقدام می کنند یا با توسل به شگردهای خاصی، از بخش های نامربوط ادارات به نام بخش اصلی مجوز می گیرند و کار خود را پیش می برند.

آذرپور در عین حال یادآور می شود روند ویلاسازی از اواخر سال گذشته و با حساسیت و نظارت مسئولان استان، کنترل و متوقف شده و حتی جلوی پیشرفت ویلاهای در حال احداث هم گرفته شده است، هر چند برخی همچنان از غفلت نهادهای اجرایی در ایام تعطیلات و تاریکی شب استفاده و به تکمیل ویلاهای خود اقدام می کنند.

وی با تاکید بر این که در نهایت تمام ویلاهای ساخته شده در اراضی گردنه حیران با مجوز دارد یا غیرقانونی است و باید طبق قانون با آن برخورد کرد، می گوید: دادستان رشت نیز در جلسه ای که روز گذشته با حضور تمام دستگاه های اجرایی استان در استانداری برگزار شد، به موضوع دخل و تصرفات در تمام حوزه ها اشاره کرد و یادآور شد اگر متولی هر حوزه در این زمینه طرح دعوی و شکایت کند، به پرونده مذکور سریع و خارج از نوبت رسیدگی خواهد شد و در زمینه گردنه حیران نیز از آنجا که متولی اصلی منابع طبیعی است، در صورت شکایت منابع طبیعی، برخورد قانونی و قلع و قمع ویلاهای ساخته شده در دستورکار دادستانی قرار خواهد گرفت.

معادن هم «حیران» را تهدید می کنند

در همین حال مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اردبیل نیز در این باره به فارس می گوید: بارها در نشست های مشترک با استان همجوار گیلان سعی کردیم تا به راهکاری ی اساسی در جلوگیری از تخریب محیط طبیعی «حیران» دست پیدا کنیم که در این زمینه نکته قابل توجه شدت گرفتن تخریب ها و صدور مجوزهای استخراج معدنی است که در چند قسمت از این منطقه زیبا شاهد آن هستیم.

سیدرضا موسوی می افزاید: هر چند شدت تخریب در منطقه استان اردبیل کنترل شده و به حداقل رسیده، ولی هنوز برخی در بخش هایی از حیران در اردبیل به ویلاسازی اقدام کرده و مدعی برخورداری از امکانات و زیرساخت های اولیه هستند.

گرچه ویلاهای ساخته شده در حوزه استحفاظی استان گیلان است، اما وسعت تخریب ها و زمین خواری ها در گردنه حیران به حدی است که حتی آیت الله سیدحسن عاملی، امام جمعه اردبیل هم چندی پیش نسبت به این امر هشدار داده و خواستار ورود دستگاه های قضایی و نیروی انتظامی هر دو استان گیلان و اردبیل به این موضوع شد.

کمال الدین پیرموذن، نماینده مردم اردبیل و عضو هیات رئیسه فراکسیون محیط زیست مجلس نیز با بیان این که برخی بی توجهی ها موجب شده تا شاهد ساخت و سازهای بی‎رویه در ویلاسازی‎ها در مناطق جنگلی حیران در حوزه استحفاظی استان گیلان باشیم، گفته است: دراین باره نامه ای به کمیته تحقیق و تفحص مجلس ارائه کرده و خواستار رسیدگی به این امر شده ایم. همچنین از متولیان بخش صنعت و معدن خواسته ایم تا مجوز برداشت معادن از جنگل حیران را گرفته و از سوءاستفاده های احتمالی ممانعت کنند.

در همین حال خداکرم جلالی، معاون وزیر جهادکشاورزی و رئیس سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور نیز پاییز سال گذشته با بیان این که ساخت ویلاها در گردنه حیران، سیر قانونی خود را طی نکرده است، تاکید کرد: اگر این ساختمان ها از کمیسیون ماده یک قانون حفظ اراضی و زراعی مجوز نداشته باشند، تخریب خواهند شد.

تذکر جلالی و دیگر مسئولان در استان های گیلان و اردبیل در حالی است که ظاهرا این هشدارها تاکنون راه به جایی نبرده و زمین خواری در گردنه حیران بدون نظارت دقیق و برخورد جدی همچنان ادامه دارد و انتظار می رود مسئولان کشوری به این موضوع ملی ورود کرده و مانع نابودی یکی از باارزش ترین جاذبه های طبیعی کشور شوند.

آب و هوا

نظرات و دیدگاه ها

مسیولیت نوشته ها بر عهده نویسندگان آن هاست و انتشار آن به معنی تایید این نظرات نیست.