«مزارع حاشیه تهران همچنان درگیر آبیاری با فاضلاب» « نگرانی وزارت بهداشت: آبیاری مزارع با فاضلاب همچنان وجود دارد» «هشدار به مسئولان؛ مزارع سبزی جنوب تهران با فاضلاب صنعتی آبیاری می‌شوند.» در این دو سه سال گذشته آنقدر اتفاقات مشابه افتاده که هر آن، با خوردن یک برگ شاهی یا برگه‌ای ریحان تصور می‌شود بخشی از محتویات سرویس بهداشتی منزل را می‌بلعیم! آبیاری سبزی‌ها با فاضلاب شهری و پساب‌های صنعتی به همین اندازه غیرقابل تصور و چندش‌آور است. اما با وجود تمام بگیر و ببندهایی که در این زمینه رخ داد هنوز هم که هنوز است خبرهای مختلفی از این طرف و آن طرف درباره آبیاری زمین‌های کشاورزی با فاضلاب شنیده می‌شود. نمونه‌اش مدیرکل دفتر سلامت محیط و کار وزارت بهداشت است که گفته مسئله آبیاری مزارع با آب فاضلاب در حاشیه شهر تهران دیده می‌شود. گرچه وزارت جهاد کشاورزی زیربار این اخبار نمی‌رود و مدام تکذیب می‌کند و مسئولان وزارت بهداشت هم جوابگو نیستند، اما هنوز 10 درصد از مزارع جنوب تهران با آب فاضلاب و پساب‌های صنعتی آبیاری می‌شوند.
خسرو صادق‌نیت، مدیرکل دفتر سلامت محیط و کار وزارت بهداشت با بیان اینکه دانشگاه‌های علوم‌پزشکی نسبت به آبیاری زمین‌های کشاورزی با فاضلاب هوشیار بوده و پیگیر هستند که چنین اتفاقی رخ ندهد، گفت: «اما به هرحال هنوز افرادی به دلایل مختلف از جمله سودجویی از فاضلاب برای آبیاری مزارع استفاده می‌کنند، اما دانشگاه‌های علوم‌پزشکی کشور که در این زمینه متولی هستند و به‌عنوان سیستم کنترلی و نظارتی وزارت بهداشت عمل می‌کنند نسبت به این موضوع پیگیر هستند و تخلفاتی را که در این زمینه رخ می‌دهد، پیگیری می‌کنند. این تخلفات در برخی مناطق، از جمله حاشیه شهر تهران دیده می‌شود که دانشگاه‌های ما پیگیر آن بوده و با افراد متخلف برخورد قانونی می‌شود. البته آمار این‌گونه تخلفات محدود است، اما در حال حاضر مراکزی که این اتفاق در آنها رخ داده و کشاورزانی که این تخلفات را انجام دادند و از سیر قانون خارج شدند به مراجع قضایی معرفی شده و طبق قانون با آنها برخورد شده است.»
از ما به ما می‌رسد!
وقتی ماجرای آبیاری 8000 هکتار زمین کشاورزی در 11 استان با فاضلاب خام در سال 92 توسط رسانه‌ها فاش شد، بسیار تکان‌دهنده‌تر از آن بود که فکرش را بکنید. برای مردمی که تا آن زمان، سبزیجات و میوه‌ها را سالم‌ترین مواد غذایی می‌دانستند، دیگر حتی اعتماد کردن به سبزی هم دشوار شده بود. بعد از آن؛ دستگاه‌های مسئول در این زمینه، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت بهداشت و قوه قضایی به تکاپو افتادند تا بتوانند میزان آلودگی‌ها را کم کنند و اعتماد را به مردم برگرداند. موج تخریب زمین‌ها، دستگیری کشاورزان و همین‌طور نظارت‌ها به راه افتاد و متخلفان به دستگاه قضا تحویل داده می‌شدند. در مدت زمان نه چندان طولانی، وضعیت خیلی بهتر شد، اما هنوز بعضی کشاورزان زمین‌شان را با فاضلاب انسانی و صنعتی سیراب می‌کنند. همان کسانی که زیرکی کارشان را از پیش می‌برند و سلامت مردم برایشان به اندازه پول سیاهی ارزش ندارد. حتی بعدها در گزارشی که در «قانون» منتشر شد، افشا کردند زمین‌های منطقه کرج هم با فاضلاب آبیاری می‌شوند.
جهاد کشاورزی زیربار نمی‌رود
این روزها دیگر سبزی‌ای در زمین‌های کشاورزی پیدا نمی‌شود. فصل کاشت سبزی گذشته و زمین‌ها لخت هستند، اما چند روز دیگر یعنی فاصله زمانی 15 تا 20 اسفند باز سبزیکاران پاچه و آستین بالا می‌زنند تا سبزی‌هایشان را به خاک بسپارند. اینکه بگوییم الان زمین‌ها با فاضلاب آبیاری می‌شوند حرف غلطی است. سبزی‌های موجود در بازار تهران هم بیشتر از مناطق جنوبی می‌آیند و موجودیت سبزی‌های اطراف تهران در بازار، بسیار کم است. با این حال بنا به آماری که دکتر رضا عزتیان، رئیس اداره بهداشت حرفه‌ای و مشاغل خاص و مسئول بهداشت محصولات کشاورزی وزارت بهداشت در دی ماه سال جاری اعلام کرد در طی 5 سال گذشته و با اقداماتی که انجام شده‌است، تنها 10 درصد از مزارع کشاورزی با آب فاضلاب آبیاری می‌شوند. اما رئیس جهاد کشاورزی استان تهران حتی زیربار این 10 درصد هم نمی‌رود و به «قانون» می‌گوید: «ما تا به حال آنقدر برخورد کرده‌ایم که دیگر زمینی وجود ندارد که با فاضلاب آبیاری شود. سال گذشته به کمک دستگاه قضایی برخورد زیادی با متخلفان صورت گرفت. بسیاری از موتورپمپ‌ها جمع‌آوری شدند و روی کانال‌های فاضلاب درپوش قرار دادیم. در بعضی زمین‌ها هم لودر انداختیم تا سبزی‌های آلوده از بین بروند. ولی باز هم می‌گویم دیگر زمینی با فاضلاب آبیاری نمی‌شود.» او اطمینان می‌دهد که اگر در سال زراعی جدید (15 اسفند) کسی تخلفی کرد حتما برخوردهای شدیدی خواهد شد.
باید محصولات کشاورزی شناسنامه‌دار شوند
در این میان آن نهادی که باید رسیدگی و نظارت کار را برعهده داشته باشد، مجلس شورای اسلامی است. عبدالرحمان رستمیان، نماینده مجلس و عضو کمیسیون بهداشت مجلس درباره این موضوع و کارهایی که مجلس در این راستا انجام داده‌است به «قانون» می‌گوید: «مجلس می‌تواند اگر اعتراضی درباره آبیاری مزارع با فاضلاب ببیند یا اگر شک کند که این اتفاق می‌افتد، هم از جهاد کشاورزی و هم از وزارت بهداشت توضیح بخواهد. در این‌باره تنها به تذکر هم اکتفا نمی‌کند و می‌خواهد که حتما این مشکل را رفع کنند.» او معتقد است مشکل اصلی این است که میوه‌ها و سبزیجات ما شناسنامه‌دار نیستند و هنوز هم این اتفاق نیفتاده: «ما از جهاد کشاورزی و وزارت بهداشت خواسته‌ایم بحث سموم سبزیجات و میوه‌ها را بررسی کنند که در دوجلسه به ما جواب داده‌اند، اما هنوز این قضیه تمام نشده. اتفاقا در لایحه بودجه سال آینده هم ردیف بودجه‌ای برای نظارت و رفع سموم آفت‌کش در محصولات زراعی گنجانده شده است.» او درباره نتیجه آن دو جلسه هم می‌گوید: با نظارت‌های وزارتخانه و جهاد، آفات کمتر شده اما بعد از اینکه کامل از این قضیه مطمئن شدیم درباره شناسنامه‌دار کردن محصولات اقدام می‌کنیم.
سامانه 1490 برای گزارش تخلفات
خسرو صادق‌نیت، مدیرکل دفتر سلامت محیط و کار وزارت بهداشت گفته است در جهت کاهش آبیاری زمین‌ها با فاضلاب، مردم نقش کلیدی دارند: اطلاع‌رسانی مردم درباره آبیاری مزارع با فاضلاب می‌تواند کمک بزرگی به وزارت بهداشت باشد. به هرحال کسانی هستند که دور از چشم ماموران ما از این موضوع سوءاستفاده کرده و مرتکب چنین تخلفاتی می‌شوند و علی‌رغم اینکه برخی متخلفان به وسیله حوزه نظارتی ما شناسایی و با آنها برخورد می‌شود، ممکن است برخی متخلفان شناسایی نشوند. بنابراین اطلاع‌رسانی مردم از طریق سامانه 1490 به ما در وزارت بهداشت کمک می‌کند تا بتوانیم در زمینه شناسایی و برخورد با این افراد اقدامات موثری انجام دهیم.
منبع: روزنامه قانون
آب و هوا

نظرات و دیدگاه ها

مسیولیت نوشته ها بر عهده نویسندگان آن هاست و انتشار آن به معنی تایید این نظرات نیست.