کاهش 40 درصدی بهای هر بشکه نفت بر کشورهای تولید کننده و مصرف کننده نفت تاثیرات عمیقی به جای گذاشت و زمینه بروز بحران اقتصادی و بانکی را فراهم کرد.

به گزارش جماران به نقل از ایرنا، بسیاری از کارشناسان معتقدند که کاهش قیمت هر بشکه نفت که تا چندی پیش حدود صد دلار بود به 50 تا 60 دلار رسید و ضرر تولید کنندگان نفت را در پی دارد.

از طرف دیگر وارد کنندگان نفت که اروپای غربی، ژاپن، چین، هند و حتی آمریکا را شامل می شود در کوتاه مدت سود چند میلیارد دلاری نصیبشان می شود.

برخی از کارشناسان معتقدند که کاهش قیمت نفت به کمتر از 60 دلار حتی برای کشورهای مصرف کننده نیز در درازمدت مشکلاتی به دنبال خواهد داشت.

به عقیده آنها این کاهش قیمت، باعث افت سرمایه گذاری می شود و همه کشورها متضرر می شوند.

«آکاش پراکاش» کارشناس اقتصادی در مقاله ای در روزنامه «بیزنس استاندارد» چاپ بمبئی نوشت: بسیاری از افراد از کاهش بهای نفت و نسبت به تاثیر مهم آن بر اقتصاد جهانی خوشحال هستند.

از اواسط خرداد ماه قیمت نفت بیش از 40 درصد سقوط کرد و نفت برنت به کمتر از بشکه ای 65 دلار رسیده است.

بسیاری از تحلیلگران پیش بینی کرده اند که بهای نفت تا اواسط سال 2015 به حدود 50 تا 55 دلار خواهد رسید.

روز گذشته بهای هر بشکه نفت نفت در بازارهای نیویورک و لندن به ترتیب به 53 و 57 دلار و میانگین نفت اوپک نیز به 54 دلار رسید.

هیچ فردی نمی تواند بگوید که بهای نفت در چه سطحی و تا چه مدتی ثبات پیدا خواهد کرد، اما این تحول دارای عواقب مهمی سیاسی و اقتصادی جهانی است.

بسیاری معتقدند که چنین تحولی که در مدت بسیار کوتاهی رخ داد برای اقتصاد جهانی مثبت است.

به عبارت ساده می توان گفت که معنی کاهش در بهای نفت، انتقال قدرت خرید از تولیدکنندگان نفت به مشتری آن می باشد و از نظر اقتصاد جهانی ثروت جدیدی تولید نشده است.

اما یک نکته مثبت این است که این انتقال ثروت از تولیدکنندگان نفت به مشتریان و واردکنندگان آن منجر به افزایش میزان مصرف خواهد شد.

«آکاش پراکاش» کارشناس اقتصادی هند معتقد است: کاهش 40 دلاری در بهای هر بشکه نفت به انتقال مبلغ 1.3تریلیون دلار از تولیدکنندگان نفت به مشتریان آن در سال منجر می شود که موجب افزایش در میزان تولید ناخالص ملی در سراسر جهان خواهد بود.

بازار جهانی به این دلیل نیز خوشحال است که واردکنندگان نفت متشکل از اتحادیه اروپا، ژاپن، چین، هند و حتی آمریکا به سود بالایی می رسند.

از سوی دیگر کشورهایی مانند روسیه، ونزوئلا، ایران و نیجریه تحت تاثیر منفی کاهش در بهای نفت قرار خواهند گرفت.

این تحول برای رشد جهانی فقط برای مدت کوتاهی مثبت است، چرا که مشتریان پول خود را خرج می کنند و میزان مصرف بالا خواهد رفت، اما میزان سپرده پائین خواهد آمد.

این هم یک واقعیت است که تولیدکنندگان نفت در مورد پول خود بیکار نشسته بودند و همه این پول در محلی در جهان سرمایه گذاری می کردند اما در حالیکه میزان مصرف بالا می رود روند سرمایه گذاری متوقف خواهد شد.

این تحول بر بازار مالی جهانی تاثیرات بسیاری دیگر نیز اعمال خواهد کرد و همه آن مثبت نیست.

فرض کنید که جهان هر روز 92 میلیون بشکه نفت مصرف می کند و ذخیره نفت را برای مدت 100 روز در اختیار دارد. اگر قیمت نفت در سطح 100 دلار قرار داشته باشد، معنی آن این است که مبلغ 920 میلیارد دلار برای تشکیل ذخیره نفت برای مدت 100 روز خرج شده است.

این کارشناس اقتصادی معتقداست اگر قیمت نفت در سطح 60 دلار باشد، مقدار پولی که برای تشکیل ذخیره نفت برای مدت 100 روز ضروری است، حدود 552 میلیارد دلار خواهد بود و لذا نقدینگی حدود 400 میلیارد دلار وارد نظام جهانی خواهد بود. این تحول مثبتی است و به نقدینگی بیش از حد که در حال حاضر در بازارهای مالی جهانی وجود دارد، اضافه خواهد شد.

اما یک تاثیر این تحول آن است که قیمت های همه محصولات نهایی نفت نیز بلافاصله پائین خواهد آمد که منجر به ضرر مبلغ 400 میلیارد دلار خواهد شد.

وی می افزاید: هیچ فردی نمی تواند پیش بینی کند که تاثیر واقعی این ضرر در کجا ظاهر خواهد شد.

در سال 1985 میلادی زمانی که قیمت نفت پائین آمد، نظام بانکداری تکزاس در آمریکا تحت تاثیر قرار گرفت.

از طرف دیگر می دانیم که تولید کنندگان نفت قادر به تامین هزینه های تولید و حفاری نفت نیستند و این هزینه ها در پنج سال گذشته از محل قرض با بهره بالا تامین شده است و اگر نفت به قیمت بشکه ای 60 دلار فروخته شود، نمی توان این بهره را پرداخت کرد و این امر دسترسی هر بخش دیگر اقتصاد به وام بانکی را غیر ممکن می کند.

تاثیر دیگر کاهش در بهای نفت آن است که علاقه به سایر منابع قابل تجدید انرژی تحت تاثیر قرار خواهد گرفت و اقتصاد جهان به انرژی کربنی بیشتر متکی خواهد شد.

اخیرا انرژی خورشیدی رشد کافی داشته و به مرحله متصل شدن به شبکه برق رسیده است. اما کاهش در بهای نفت در همین مرحله رخ داده است و این امر بر روند متصل کردن مراکز تولید انرژی خورشیدی با شبکه برق تاثیر منفی خواهد داشت.

در جهانی که با مشکل تقلیل قیمت ها روبرو است، قیمت پایین نفت به نفع اقتصاد کشورها نیست، البته این کاهش به هند فرصتی داده است که وضعیت مالی خود را کنترل کند چرا که این کشور علاوه بر حذف یارانه بر میزان مالیات نیز افزوده است.

البته نکته مهم این است که نمی توان عواقب منفی ناشی از کاهش سریع در بهای این کالای مهمی را نادیده گرفت. در این تحولات برخی کشورهای ضرر خواهند کرد و برخی کشورها سود خواهند برد.

کشورها باید طوری برنامه ریزی کنند که در جمع کشورهای ضرر کننده نباشند، هرچند که این کشورها تولید کننده نفت باشند.

آب و هوا

نظرات و دیدگاه ها

مسیولیت نوشته ها بر عهده نویسندگان آن هاست و انتشار آن به معنی تایید این نظرات نیست.