احتمال دارد کانال های ارتباطی تهران-واشنگتن برای مقابله با داعش فعال شود.
به گزارش جماران به نقل از سرویس بین الملل خبرگزاری آریا، طی روزها و هفته های گذشته، بحث همکاری ایران و آمریکا از سوی بسیاری از رسانه ها مطرح جهان و تحلیلگران مسایل بین الملل مطرح شده است.
در تازه ترین این تحلیل ها، "دیلی بیست" می نویسد:درحالی که داعش پایگاه خود در سوریه را ترک کرده است، به نظر می رسد که بهترین زمان برای ایجاد اتحاد بزرگ برای نابودی داعش فرا رسیده اما تاکنون ایالات متحده با ایران و ارتش سوریه مذاکره ای نداشته است. هواپیماهای ایالات متحده درحال بمباران مواضع داعش هستند و گفته می شود که تانک های ایران هم به شمال عراق فرستاده شده اند. اما ارتش این دو کشور خارجی که در حال جنگ با داعش هستند، با هم مذاکره ای نداشتند. مقام های آمریکایی و عراقی به دیلی بیست گفته اند که هیچ کانال ارتباطی مستقیمی برای هماهنگ کردن فعالیت های نظامی در عراق تشکیل نشده است. در عوض پیام ها میان ایالات متحده و ایران از طریق مقامات ارشد عراقی که به دو کشور رفت و آمد دارند، منتقل می شود.
یکی از مقامات ارشد آمریکایی در این باره می گوید «کانال های ارتباطی ما در مقایسه با یک سال پیش تغییری نکرده است. فعالیت های زیادی وجود دارد، ولی ما کانال جدیدی ایجاد نکرده ایم» هفته ی پیش تعدادی از تحلیلگران پیشنهاد دادند که به منظور مقابله با داعش باید یک اتحاد بزرگ با حضور ایران، روسیه، سوریه و ایالات متحده تشکیل شود. اما تاکنون این اتفاق رخ نداده است. روز دوشنبه، ولید المعلم وزیر خارجه سوریه هرگونه فعالیت های آمریکا علیه داعش در سوریه را حرکتی تجاوزکارانه نامید، ولی با وجود این هشدار، وال استریت ژورنال گزارش داده است که پنتاگون در حال آماده شدن برای اعزام هواپیماهای جاسوسی به آسمان سوریه است.
درحالی که روسیه هواپیماهای مورد نیاز عراق برای مبارزه با داعش را تامین نموده است، تنش ها میان کاخ سفید و کرملین همچنان ادامه دارد. دولت اوباما رژیم پوتین را به ارسال سلاح به اوکراین (و خودشان آن را کمک های بشردوستانه می نامند) متهم می کند. این درحالی است که رهبران ایران پیغام داده اند که حاضر به همکاری بر سر حمله به داعش هستند.
یکی از مقام های عراقی که همکاری نزدیکی با ارتش ایالات متحده دارد به دیلی بیست گفته که سیاست مداران عراقی به ویژه کردها و شیعیان ناسیونالیست در حال انتقال پیام میان ایالات متحده و ایران هستند. اما در حال حاضر کانال ارتباطی اصلی برای مذاکره ایران و آمریکا، مذاکرات هسته ای در وین اتریش است. همچنین یکی از مقامات آمریکایی می گوید بعد از آن که شهر موصل در ماه ژوئن توسط داعش سقوط کرد، دیپلمات ها موضوع عراق را در حاشیه ی مذاکرات هسته ای مطرح کردند. اما مقامات به این مسئله هم اشاره می کنند که تنها برای مطلع کردن ایران از اقدامات آمریکا بوده است و هیچ مذاکره ای درباره این که چه اقداماتی باید برای مبارزه داعش صورت بگیرد، انجام نشده است.
به داخل عراق بازمی گردیم، ایران با استفاده از مشاورانش به عراق کمک می کند. هفته ی گذشته نیز گزارشی منتشر شد که براساس آن ایران تانک هایش را برای مبارزه با داعش به شمال عراق فرستاده است. ایران و ایالات متحده پیش از این هم همکاری های فنی در عراق با یکدیگر داشته اند. در جریان جنگ خلیج فارس در سال 1991 و اشغال عراق در سال 2003، مقامات ایران و آمریکا بر سر رسیدن به پروتکلی درباره سقوط احتمالی خلبانی آمریکایی در خاک ایران به رایزنی پرداخته اند.
درسال 2007، رایان کروکر یک کانال ارتباطی با ایران باز کرد. اما جیمز جفری سفیر سابق ایالات متحده در عراق در فاصله سال های 2010 و 2012 اعتقاد دارد که ایران و امریکا در این خصوص دستاوردی نداشتند ولی این کانال همچنان باز است. جفری علاوه بر این می گوید که مقامات ارتش ایالات متحده بارها کانال های ارتباطی با ایران را به وجود آوردند و درباره مسائل فنی در خلیج فارس با هم مذاکره داشته اند اما آن گونه که میان ایالات متحده با روسیه و چین پروتکل رسمی برای این گونه روابط وجود دارد، این پروتکل در روابط آمریکا و ایران صدق نمی کند.

اظهارات جدید اوباما
باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا در گردهمایی سالانه در شارلوت کارولینای شمالی در خصوص مقابله با گروه تروریستی داعش گفته است: ریشه کن کردن سرطانی همانند داعش آسان نخواهد بود و سریع انجام نخواهد شد.
رئیس جمهوری آمریکا تاکید کرده است که واشنگتن در تلاش است تا ائتلافی بین المللی برای حمایت از عراق در جنگ با گروه تروریستی داعش تشکیل دهد.

رئیس جمهور آمریکا هفته گذشته نیز در پی انتشار تصاویر بریدن سر جیمز فولی، خبرنگار آمریکایی در عراق بدست یکی از نیروهای شبه نظامی داعش، در بخشی از اظهارات خود گفته بود:آمریکا به تلاش خود برای هرگونه اقدامی که به محافظت از مردمش منجر شود، ادامه خواهد داد. ما مترصد و بی امان خواهیم بود و هر زمان که مردم آمریکا در هر جای زمین صدمه ای ببینند، ما هرآنچه ضروری باشد انجام خواهیم داد تا مطمئن شویم عدالت برقرار شده است. بر همگی دولتها و ملتهای سراسر خاورمیانه است که در تلاشی مشترک سعی نمایند این بافت سرطانی را خارج سازند تا از گسترش آن جلوگیری نمایند. باید نفی آشکاری برای این ایدئولوژی های پوچگرایانه وجود داشته باشد. چیزی که همه ما در موردش توافق داریم این است که گروهی مانند داعش هیچ جایگاهی در قرن بیست و یکم ندارد.
در همین حال سخنگوی وزارت خارجه آمریکا هم در کنفرانسی خبری اخیر خود تصریح کرد که اگر ایران به ایفای نقشی سازنده در کمک به کاهش قابلیت های گروه تکفیری «داعش» علاقمند باشد، آمریکا می تواند در زمینه مبارزه با این گروه، گفت وگوهایی را با تهران داشته باشد.
«مری هارف» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در خصوص همکاری با ایران در خصوص موضوع مبارزه با گروه تروریستی «داعش» تصریح کرد که تمامی کشورهای منطقه این موضوع را درک می کنند که گروه تکفیری «داعش» تهدیدی برای آنها است و اگر آنها به ایفای نقشی سازنده در کمک به کاهش قابلیت های داعش علاقمند باشند، واشنگتن می تواند در زمینه مبارزه با داعش با آنها گفت وگو داشته باشد.

چرا آمریکا خواستار همکاری با ایران است؟
برخی از کارشناسان و تحلیلگران درخواست همکاری آمریکا از ایران را به دلیل "رهبری پشت پرده" اوباما می دانند؛ رهبری پشت پرده یعنی همکاری و هماهنگی امریکا با کشورهای اساسی و قدرتمند منطقه با دادن نقشی در خور توجه به آنها هم زمان با حفظ جایگاه رهبری خودش بدون این که آن کشورها بتوانند بر کشورهای بزرگ دنیا برتری یابند. به اعتقاد پژوهشگران امریکایی اوباما نیز همانند همه روسای جمهور سابق بر اساس مصالح امریکا و احیانا مصالح سیاسی خودشان این تصمیم را گرفته علی رغم این که تناقضاتی با مصالح استراتژیک امریکا نیز دارد.
پژوهشگران و کارشناسان امریکایی همچنین می گویند، بر این اساس اوباما وقتی فهمید که ایران و "محور ممانعت" (یا مقاومت) از حجم حضور امریکا در منطقه نهایت استفاده را می کنند، مشابه همان اتفاقی که اخیرا در عراق افتاد، موازنه را میان مخالفان و تروریست ها و حکومت بشار اسد در سوریه تغییر داد و به دولتمردان ایرانی پیام داد که عراق کشور حیاتی برای ایران است که امریکا می تواند مصالحش را در این کشور به خطر بیندازد. وقتی که کسانی حوادث اخیر عراق را "رهبری" می کردند از خط مورد قبول خارج شدند و رفتارهایی انجام دادند که برای منطقه و خارج از آن زیان بار بود و از سوی جامعه جهانی رد و محکوم شد، علیه آنها برخواست و با آنها برخورد کرد.
به اعتقاد این کارشناسان و پژوهشگران، تحولات اخیر عراق به ویژه بعد از انتخابات سراسری آن نشان داد که ایران نقشی موثر در این کشور دارد و نه تنها برای شیعیان که اکثریت جمعیت عراق را تشکیل می دهند بلکه برای سنی ها نیز پشتوانه ای مهم محسوب می شود که می توانند به آن تکیه کنند چرا که آنها نیز به این اعتقاد رسیده اند که ایران عمق استراتژیک آنها است.

پاسخی که ایران به درخواست آمریکا خواهد داد؟
برخی از کارشناسان و تحلیلگران مسایل بین الملل در خصوص احتمال همکاری ایران و آمریکا در عراق می گویند این احتمال وجود دارد که مقابله با گروه های افراطی در عراق به یک استراژی مشترک در مورد این کشور تبدیل شود اما این به معنی برقراری روابط سراسر عشق و علاقه بین ایران ، آمریکا و غرب نیست.تحلیلگران بر این باورند که همکاری بین تهران و واشینگتن محدود و به طور ضمنی خواهد بود. این مدل همکاری در اواخر سال 2001 در افغانستان تجربه شد.
برخی دیگر هم می گویند احتمال دارد ایران و آمریکا گفتگو کنند اما همکاری نه.
خبرگزاری آریا این پرسش را از کارشناسان و تحلیلگران کشورمان نیز پرسیده است؛ آیا ایران با آمریکا برای مقابله با داعش همکاری خواهد کرد؟

اگر به نفع عراق باشد، ایران با آمریکا همکاری خواهد کرد
جعفر قنادباشی کارشناس مسایل بین الملل درباره امکان همکاری ایران با آمریکا به خبرگزاری آریا می گوید: تجربه نشان داده است زمانی که اقدامی به نفع مردم عراق است ایران در نشستهای امنیتی عراق شرکت کرده است. متکی وزیر خارجه وقت ایران در نشستی شرکت کرد که خانم کلینتون نیز حضور داشت. در قضیه افغانستان نیز ایران نقش فعالی را ایفا کرد. امروز هم اگر مصلحت مردم عراق و منطقه در این باشد که ایران به طور محدود همکاریهایی با آمریکا داشته باشد همکاری خواهد کرد.
مهدی رحمانیان، مدیر مسئول روزنامه شرق هم در این خصوص به آریا می گوید: ایران در مسئله سوریه توانست نقش بسیار خوبی را ایفا کند و درمسئله عراق بسیار موثر عمل کرد تا بحران عراق حادتر نشود و از اختلاف میان مقامات عراقی ممانعت کرد و تا حدودی داعش را کنترل کردند. برخلاف گذشته که نقش ایران را نادیده می گرفتند تمایل دارند که ایران در خصوص مسئله داعش ایفای نقش کند.
رحمانیان با بیان اینکه احتمال همکاری ایران با آمریکا وجود دارد افزود: ایران به لحاظ موقعیتی که در منطقه دارد نمی خواهد خود را از این فرصت محروم کند. دیپلماسی که دولت دنبال می کند دیپلماسی فعال و همکاری منطقه ای و بین المللی است وبا توجه به اتفاقاتی که در بحث هسته ای رخ داد و یخ روابط ایران و آمریکا ذوب شد ایران هم تمایل دارد که نقش موثری ایفا نماید.
احمد شوهانی ، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس ، پیرامون درخواست همکاری آمریکا از ایران برای مقابله با داعش در عراق به خبرگزاری آریا می گوید: مقابله با داعش می تواند یک زمینه خوبی برای همکاریهای ایران و غرب باشد و منافع ایران و غرب در منطقه در بسیاری جهات یکسان است. حتی ایران می تواند از موضوع داعش به عنوان یک برگ برنده در بحث هسته ای و مذاکرات با غرب استفاده کند. غرب بدون جمهوری اسلامی ایران توانایی مقابله با داعش را ندارد. خود غرب در شکل گیری داعش نقش داشتند و از آنجا که اطلاعات و شناخت ایران از داعش گسترده است و منافع غرب به خطر افتاده است به همکاری با ایران نیاز دارند. ایران در مسائل خاص با آمریکا همکاری داشته است ایران در مسئله هسته ای مذاکرات مستقیمی داشته و در خصوص افغانستان نیز با آمریکا همکاری کرده است. در موضوع عراق نیز این همکاری دو جانبه باید صورت گیرد زیرا علیرغم اختلافاتی که جمهوری اسلامی ایران و غرب بر سر عراق دارند، ثبات سیاسی در عراق به نفع همه کشورهاست.

آب و هوا

نظرات و دیدگاه ها

مسیولیت نوشته ها بر عهده نویسندگان آن هاست و انتشار آن به معنی تایید این نظرات نیست.