یک ماه بعد از سقوط موصل، دومین شهر بزرگ عراق به لحاظ جمعیت که حدود یک میلیون نفر را در بر می گیرد، مردم این شهر از کمبود خدمات عمومی و عدم پرداخت حقوق های شان گلایه می کنند. آنها درعین حال از وفور امنیت و کاهش کنترل های امنیتی که پیش تر به وسیله دولت بغداد صورت می گرفت ونوعی فشار را بر ساکنان این شهر تحمیل می نمود خوشحال و راضی به نظر می رسند. ارتش وابسته به گروه نقشبندیه و داعش در یک حرکت مشترک موصل را تصرف و به دنبال آن « دولت خلافت » را از این شهر اعلام کردند.

ساکنان محلی در موصل می گویند نبض زندگی در شهر جریان دارد و آنها تقریبا هیچ عنصری از داعش را نمی بینند. زندگی آنها روندی طبیعی دارد وتنها از خدمات عمومی کاسته شده است. اثیل النجیفی استاندار نینوا که به دست « دولت خلافت » افتاد می گوید « داعش حاضر به عقب نشینی از بخش غربی شهر موصل است. چون می خواهد این منطقه را به ارتش طریقت نقشبندیه واگذار کند ». ارتش نقشبندی به حزب بعث عراق نزدیک بوده و رهبری آن را عزت الدوری برعهده دارد. به گفته وی نوعی توافق ضمنی بین داعش و گروه نقشبندی وجود دارد که به موجب آن قرار است بخش های بزرگتری از این شهر را تخلیه کنند و نیروهای شبه نظامی آنان به پایگاه های شان در منطقه الجزیره اعزام شوند.

النجیفی که از طریق تلفن سخن می گفت افزود : « داعش قدرت ماندن و نگهداشتن یک منطقه را ندارد. زیرا کل تعداد شان که امروز در مرکز این استان تجمع کرده اند به بیش از دو هزار نفر نمی رسد. آنها آمادگی لازم را هم زمان برای اشغال شهرها و اداره آن ندارند بلکه به مردم می گویند ما اینجا نمی مانیم و می رویم ». النجیفی می افزاید : « در حال حاضر مدیریت استان خارج از تسلط من است. هرچند من سعی می کنم از طریق تلفن یا اینترنت آن را اداره کنم. داعش یک هماهنگ کننده بین خود و استانداری تعیین کرده است. تنها کاری که انجام داده اند برداشتن ماشین های دولتی و مصادره آنها بوده است. آنها اما دراداره امور استان هیچ دخالتی نمی کنند ».

به گفته النجیفی « موصل بدون هیچ دخالت نظامی در فاصله دو ماه به دولت عراق بازخواهد گشت. چون نه مردم ونه داعش خواهان دخالت نظامی برای دفاع از این استان نیستند. دراین میان قطعا نقشبندی ها دوباره استان را به حالت اولش بر خواهند گرداند، چون آنها افراد معتدلی هستند. آنها پیرو یک طریقه صوفیانه هستند نه اینکه مثل داعش سلفی باشند ».

درمورد توزیع حقوق ها نیز که دولت با اعطای آن به افراد وابسته موافقت کرده است استاندار نینوا می گوید : « به زودی توزیع حقوق ها در شهرستان های دور و نزدیک شروع خواهد شد. این بدان معناست که کارمندان و مستمری بگیران این شهرها در امنیت خواهند بود و خود یا نمایندگان شان می توانند به صورت مستقیم آن را دریافت کنند. ما در ظرف دوماه روش مناسبی را برای پرداخت حقوق های قطع شده پیدا خواهیم کرد ».

از سوی دیگر غانم العابد، سخنگوی سابق تظاهرات کنندگان در موصل و یک فعال مدنی می گوید وجود داعش در این شهر دارای دو وجه است. اول وجه نسبتا مثبت و آن اینکه نمادهای امنیتی کاملا از شهرها جمع آوری شده است. یعنی دیگر نیروهای امنیتی و حکومتی کسی را سرکوب یا مرعوب نمی کنند. « مردم کمتر حضور نظامیان داعش را در خیابان ها می بینند، بلکه فقط در نقاط تجسس و ورودی های شهر موصل یا برخی از پادگان های نظامی وابسته به ارتش عراق دیده می شود ». اما جنبه منفی حضور داعش به نظر این شهروند اهل موصل فقدان خدمات و عدم پرداخت حقوق هاست.

العابد که او نیز از طریق تلفن از شهر موصل صحبت می کند می گوید « داعش تمام سلاح ها و خودروهای نظامی ارتش را به منطقه مشترک جزیره بین عراق و سوریه انتقال داد. این بدان معناست که آنها نمی خواهند در موصل بمانند. چون تعدادشان به اندازه کافی نیست. حتی آنها از بخش غربی شهر نیروهای شان را تخلیه کردند که برای خود بخش بزرگی است ».

العابد افشا می کند که « بین ارتش نقشبندیه و داعش برای عقب نشینی از بخش غربی شهر نوعی تفاهم وجود داشت و شاید همین مساله موجبات عقب نشینی کامل آنها از موصل را فراهم آورد » به گفته این فعال مدنی « حضور نقشبندیه در عمل قوی تر است. آنها در بین مردم طرفداران بیشتری دارند چون فرهنگ خشونت و انتقام کشی را قبول ندارند ». به گفته العابد عناصر داعش به اموال خصوصی یا عمومی اتکایی ندارند و هیچ بانکی راهم سرقت نکرده اند. بلکه از بانک ها حمایت کردند و تلاش می کنند به این وسیله دل مردم را بدست آورند. تمام عناصر داعش در موصل عراقی هستند و ما در نقاط بازرسی در ورودی های شهر آنها را می بینیم. غالبا صورت های شان پوشیده است و سلاح های متوسط و سبکی را با خود حمل می کنند. اکثرا خودروهایی را که خانوادگی هستند نمی گردند و از مردان نیز فقط هویت شان را می پرسند. ورود وخروج موصل برای همگان آزاد است و داعش مانع هیچ کس نمی شود.

العابد می گوید : « عناصر داعش رفتارهای خود در سوریه را دیگر اینجا تکرار نکردند. به مردم فشاری نیاوردند یا آنها را مجبور نکردند سبک معینی از زندگی را در پیش گیرند. زیرا در این صورت قادر به تسلط بریک شهر با جمعیتی تقریبا نزدیک به یک میلیون نفر نخواهند بود. شهری که فرهنگی اسلامی و غیر افراطی داشته است ».

عبدالعظیم محمد خضیر که یک افسر عراقی سابق است می گوید : « ما از تحقیر و توهین به ارتش نجات پیدا کردیم. دوباره کرامت منکوب شده ما بازگردانده شد. شهر الان آرام است و هیچ مشکلی ندارد و احساس می کند عزتش دوباره بازگشته است. بازارها باز شده اند و مردم در خیابان ها حتی تا ساعت های آخر شب رفت و آمد می کنند و هیچ کس هم مزاحم آنها نیست. افراد مسلحی که کنترل شهر را در دست دارند با مردم به ادب و احترام برخورد می کنند و سعی می کنند خدمات عمومی را به نحو احسن ارایه داده و برای راحتی شهروندان شب ها را بیدار باشند ».

با وجودی که گروه های مسلح مجسمه عثمان موصلی و ابوتمام شاعر و تعدادی دیگر را ازبین بردند یا به برخی ازمقابر اولیاء و ائمه آسیب رساندند چون عبادت آنها را شرک می دانستند، لیکن هیچ کلیسایی یا مسجد جامعی را تخریب نکردند یا به موزه ها و آثار قدیمی دستبرد نزده و آنها را به غارت نبردند. برخی از اعضای دولت داعش در شهر به کارهایی مشغول شده اند. آنها هم مثل بقیه مردم در قهوه خانه ها و باشگاه ها می روند و می آیند و به دیگران توصیه می کنند سیگار نکشند یا دومینو و ورق بازی نکنند اما مانع کسی نمی شوند.

یکی از ویژگی های ماه رمضان تعطیلی قهوه خانه ها و رستوران ها در طول روز است. در گذشته یک نوع هماهنگی وجود داشت تا یک رستوران در هر بازاری دایر باشد یا قهوه خانه هایی برای مسافران در نظر گرفته شود که تحت نظارت اداره بهداشت بود. بازارهای موصل چندی پیش شاهد افزایش شدید قیمت ها بود. اما قیمت مواد غذایی روزانه مثل میوه و سبزی و غیره به پایین ترین سطح رسید چون مردم حقوقی نمی گرفتند که به وسیله آن خرید کنند. گاه در سطح استان حملاتی هوایی صورت می گیرد که ممکن است از طرف سوریه باشد. درجریان این حملات تعداد افرادی بیگناه کشته می شوند یا به مراکز تولید برق و سوخت یا ایستگاه های آب شیرین کن آسیب می رسد. به دلیل آسیب دیدن بیمارستان ها کمبود شدیدی از نظر دارو وجود دارد و به گفته وزارت بهداشت عراق این مساله زندگی بیماران را تهدید می کند. آنها مجبور می شوند برای درمان به بیمارستان های اقلیم کردستان مراجعه کنند که تا آنجا فاصله چندانی ندارد.

منبع : الشرق الاوسط

ترجمه: شفقنا

آب و هوا

نظرات و دیدگاه ها

مسیولیت نوشته ها بر عهده نویسندگان آن هاست و انتشار آن به معنی تایید این نظرات نیست.