"افراط گرایی و وحشی گری عناصر وابسته به داعش عامل تضعیف و ناتوانی و در نهایت نابودی این گروه خواهد بود، جایی که ترسناک بودن داعش برای مسئولان عراقی و بسیاری از کشورهای دیگر باعث شده شماری از رقبای سنتی در منطقه خاور میانه از جمله آمریکا و ایران و همچنین ترکیه و کردهای عراق به هم نزدیک شوند و برای متوقف ساختن این گروه و دفع خطر آن با هم به تفاهم برسند، چرا که این هم پیمانان احتمالی و ناآشنا بیشتر از آنکه نگران تسلط داعش بر تمامی خاک عراق باشند، از آن می ترسند که این گروه به هدف اصلی خود که همان برافروختن جنگ میان سنی ها و شیعیان در کشورهای منطقه می باشد، دست یابد."


"دویل مکمانوس"، تحلیلگر سیاسی و ستون نویس برجسته آمریکایی در مقاله ای تحلیلی در روزنامه "لس آنجلس تایمز" که ترجمه عربی آن تحت عنوان "بحران عراق و هم پیمانی های جدید" روی پایگاه اینترنتی روزنامه اماراتی "الاتحاد" قرار گرفته، ضمن اشاره به تحولات اخیر عراق و تسلط عناصر وابسته به گروه تروریستی "دولت اسلامی در عراق و شام" بر مناطق زیادی در شمال غرب این کشور، تلاش های دیپلماتیک مسئولان عراقی، کشورهای منطقه و قدرت های بین المللی برای دستیابی به راه حلی جهت مقابله با این گروه و جلوگیری از به راه افتادن جنگ داخلی در عراق و همچنین نزدیکی و تفاهم میان آمریکا و ایران و ترکیه و اقلیم کردستان عراق جهت ممانعت از برافروخته شدن شعله های جنگ فرقه ای در منطقه میان اهل تسنن و اهل تشیع را مورد بررسی قرار داده، جایی که در مقاله خود آورده است:

«در باتلاق تحولاتی که عراق به صورت متوالی شاهد آنها است، پرسشی اساسی و مهم در مورد حجم زشتی و وحشی گری گروه "دولت اسلامی در عراق و شام" مطرح می شود که به صورت مخفف "داعش" نامیده می شود و طی هفته گذشته توانست بر بخش های گسترده ای در شمال غرب عراق تسلط پیدا کند.

در همین راستا، برای درک میزان افراط گرایی و وحشی گری گروه "دولت اسلامی در عراق و شام" باید برخی اطلاعات در مورد این گروه ذکر کنیم، از جمله اینکه به محض تسلط بر شهر "الموصل"، مرکز استان "نینوی" و دومین شهر بزرگ عراق، "داعش" با افتخار اعلام کرد که هزار و 700 اسیر را اعدام کرده و قصد دارد رهبران مذهبی اهل تشیع را به قتل برساند و زیارتگاه های آنها را مورد هدف قرار دهند.

در واقع گروه "دولت اسلامی در عراق و شام" به اندازه ای افراط گرا و خشن می باشد که "القاعده" این گروه را طرد کرده و خود را از فعالیت های وحشیانه اش مبرا دانسته و "رایان کروکر"، سفیر پیشین آمریکا در عراق نیز در مورد آن گفته است: "داعش" نیز همچون "القاعده" بوده با این تفاوت که گویی مواد نیروزا مصرف کرده است!

با این حال، همان افراط گرایی و وحشی گری واضح و عیان در میان عناصر وابسته به گروه "دولت اسلامی در عراق و شام" عاملی خواهد بود برای اینکه این گروه ضعیف و ناتوان شده و بذرهای نابودی خود را به همراه داشته باشد، چرا که ترسناک بودن "داعش" برای مسئولان عراقی و بسیاری از کشورهای دیگر جهان باعث شده شماری از رقبای سنتی در منطقه "خاور میانه" از جمله آمریکا و ایران و همچنین ترکیه و کردهای عراق به هم نزدیک شوند و برای متوقف ساختن این گروه و دفع خطر آن با هم به تفاهم برسند و کار به جایی رسیده که در صورت موفقیت دولت "باراک اوباما"، رئیس جمهوری آمریکا در رویکرد دیپلماتیک کنونی خود، این احتمال نیز وجود دارد که شاهد ائتلاف میان سنی ها و شیعیان عراق برای مقابله با "داعش" باشیم.

این در حالی است که این هم پیمانان احتمالی و ناآشنا نگران تسلط گروه "دولت اسلامی در عراق و شام" بر تمامی خاک عراق نیستند، چرا که این گروه تروریست حد اکثر 15 هزار عنصر مسلح دارد و به هر حال نمی تواند وارد شهر "بغداد"، پایتخت عراق شود که بیشتر ساکنان آن اهل تشیع هستند، بلکه از آن می ترسند که "داعش" به هدف خود که همان برافروختن جنگ میان سنی ها و شیعیان در جهان عرب از سوریه و عراق گرفته تا سایر کشورها می باشد، دست یابد.

در همین زمینه "کالین کال"، معاون پیشین وزیر دفاع آمریکا نیز که در عراق فعالیت کرده و هم اکنون استاد دانشگاه "جورج تاون" می باشد، گفته است: مهمترین چالش کنونی این است که حرکت رو به جلوی "داعش" در عراق برعکس شود، چرا که این کشور به سوی جنگ داخلی خونینی در حرکت بوده و این در حالی است که منافع شماری از بازیگران فعال در منطقه از این مسئله آسیب خواهد دید.

در همین راستا، می توان گام نخست "باراک اوباما" را درک کرد که همان وادار کردن "نوری المالکی"، نخست وزیر کنونی عراق بود به گسترش مشارکت گروه های مختلف در دولت تا رهبران برجسته سنی ها را نیز شامل شود، مشارکتی که در هر حال بر اساس موارد الزامی قانون اساسی عراق می باشد که در سال 2005 میلادی به تصویب رسید و بر غیر متمرکز بوده مناصب دولتی و تقسیم اختیارات بر مناطق و استان های این کشور تاکید می کند.

هر چند که تدوین قانون اساسی کنونی عراق به گونه ای بوده که تقسیم قدرت میان شیعیان، سنی ها و کردها تضمین شود، با این حال "نوری المالکی" این مسئله را نادیده گرفته و ضمن تلاش برای متمرکز ساختن قدرت در دستان خود در "بغداد"، شخصیت های برجسته اهل تسنن را نیز بازداشت کرد و در نتیجه برخی از سنی های عراق با وجود وحشی گری های مشهور "داعش"، به این گروه نزدیک شدند.

این در حالی است که رئیس جمهوری آمریکا نیز در آخرین دخالت خود در نتیجه بحران کنونی عراق، اصرار ورزید که در مقابل حمایت نظامی آمریکا، "نوری المالکی" نیز باید سیاست های حذف رقبا را کنار بگذارد، جایی که تاکید کرد: در نبود تلاش سیاسی، اقدام نظامی نیز در کوتاه مدت به حل و فصل مشکلات موجود کمک نخواهد کرد.

به گفته مسئولان مطلع، این تلاش سیاسی که "باراک اوباما" بر آن اصرار ورزید، در همان مذاکرات میان آمریکا و ایران نهفته است و نه در در احتمال دخالت نظامی این کشور در عراق، بدین معنی که آمریکا به دنبال آن است که ایران نیز در همان راستا بر "نوری المالکی" فشار بیاورد، جایی که "کالین کال" در تایید این مسئله گفته است: بدون شک منافع ما و منافع ایران در عراق نزدیک به هم هستند، چرا که ایران نیز نمی خواهد "داعش" عراق را به کنترل خود درآورد و یا اینکه این کشور در جنگ داخلی فرو رود و به کشور ناکامی در همسایگی خود تبدیل شود.

از سوی دیگر، تحولات اخیر عراق باعث شد روابط میان اقلیم کردستان دارای خودمختاری در شمال عراق و دولت ترکیه پس از چند سال تنش، بیش از پیش مستحکم شود.

هر چند دولتمردان "آنکارا" همواره نگران افزایش قدرت کردها در شمال عراق و احتمال جدایی آنها و در نتیجه برانگیختن احساسات مشابهی نزد کردهای ترکیه بود، اما آنها امروزه از طریق خط لوله جدید انتقال نفت که از خاک ترکیه می گذرد، دارای روابط اقتصادی مستحکمی با دولتمردان "اربیل" می باشند و با افزایش قدرت گروه "دولت اسلامی در عراق و شام" نیز، اقلیم کردستان عراق نقش منطقه حائلی را ایفا می کند که ترکیه را از مناطق پرتنش عراق دور می سازد.

در همین حال، دو رقیب دیگر نیز وجود دارند که با وجود آنکه خود را در یک سنگر می بینند، اما تاکنون نتوانسته اند پل های ارتباطی میان خود برقرار سازند، این دو رقیب عربستان سعودی و "نوری المالکی" هستند که روابط دوستانه ای با هم ندارند به ویژه آنکه دولتمردان سعودی نخست وزیر عراق را تنها عروسکی در دستان ایران می دانند، با این حال مشکل پیش روی عربستان که در این اواخر از کشف یک گروهک دارای ارتباط با "دولت اسلامی در عراق و شام" خبر داده، این است که تصمیم بگیرد از نفوذ "داعش" به این کشور بیشتر می ترسد یا از حکمرانی "نوری المالکی" در عراق.

"کالین کال" در این زمینه نیز اظهار داشت: هر چند که احتمال دارد دولتمردان عربستان سعودی دست یاری به سوی "نوری المالکی" دراز نکنند، اما می توانند با دست نزدن به آنچه می تواند اوضاع را وخیم تر کند، به وی کمک کرده و یا اینکه با تشویق قبایل سنی مذهب عراق به موافقت با طرح آشتی احتمالی نخست وزیر کنونی این کشور، نقش مثبتی در این بحران ایفا کنند.

در پایان باید گفت در حالی که "باراک اوباما" هنگام بیرون آوردن آخرین سرباز آمریکایی از عراق در سال 2011 میلادی، گمان می کرد که از مشکلات این کشور رهایی یافته و آنها را برای همیشه پشت سر گذاشته، با این حال تحولات اخیر منطقه و خطر ناشی از تشکیل کشوری وابسته به گروه "داعش" در منطقه مرزی میان سوریه و عراق باعث شدند وی بار دیگر با این مسئله دست و پنجه نرم کند و گزینه های محدودی برای مقابله با آن نیز در اختیار داشته باشد، جایی که رئیس جمهوری آمریکا باید دیپلماسی و پشتیبانی نظامی را با هم جمع کند تا خطر جنگ داخلی را از سر عراق دور سازد.»


منبع: شفقنا

آب و هوا

نظرات و دیدگاه ها

مسیولیت نوشته ها بر عهده نویسندگان آن هاست و انتشار آن به معنی تایید این نظرات نیست.