این هفته کلاس درس آیت الله جوادی آملی که به گفته شاگردانش ٣٠ سال بود تعطیل نشده بود، با حضور طلاب معترض به برجام تعطیل شد. ماجرائی که واکنش آیت الله مکارم شیرازی را هم در پی داشت و از این اتفاق که به گفته او «مخدوش شدن شأن مرجعیت است» زبان به گلایه گشود. اما اصل ماجرا چه بود؟

حجت‌الاسلام حسین اشرفی از مرتبطین دفتر آیت‌الله جوادی‌آملی، به نقل از حسین آزادی از شاگردان آیت‌الله، به روایت روز حادثه پرداخته است. به گفته اشرفی، آیت‌الله بعد از آنکه متوجه می‌شود، عده‌ای برای اعتراض به محل درس او آمده‌اند، از حضور در کلاس خودداری می‌کند و این‌گونه کلاس درس او ظاهرا برای نخستین‌بار تعطیل می‌شود. ماجرا از تلاش حدود ٤٠ یا ٥٠ نفر از طلاب جوان قم که حجت‌الاسلام اشرفی آنها را «طلبه‌های داغ و افراطی» می‌داند، برای برگزاری تحصن، در اعتراض به برجام آغاز می‌شود؛ تحصن به رهبری سیدی که نام او را نمی‌برد، اما می‌گوید او از چهره‌های آشنای قم است که قبلا هم در چنین تحرکاتی حضور داشته است. تحصنی که قرار بود، هم‌زمان با تجمع و تحصن افراطی‌ها در مقابل مجلس در تهران کلید بخورد.
به گزارش جماران، به گفته اشرفی، این عده از روز جمعه برنامه داشتند که در شبستان مسجد اعظم قم، در اعتراض برجام تحصنی را ترتیب دهند، اگرچه موفق نمی‌شوند. آنها روز شنبه هم تلاشی را برای شکل‌گیری تحصن آغاز می‌کنند که با مداخله نیروی انتظامی متفرق می‌شوند. این گروه به رهبری همان سید، روز یکشنبه هفته جاری در اعتراض به رفتار نیروی انتظامی، به تمام کلاس‌های درس حوزه در مسجد اعظم می‌روند و قصد دارند اعتراض خود را به گوش مراجع برسانند.
به گفته حجت‌الاسلام اشرفی، به کلاس درس آیات مکارم شیرازی و نوری‌همدانی هم می‌روند. اشرفی در ادامه می‌گوید: «اما آقایان اجازه ندادند که آنها کلاس را به هم بریزند و به آنها گفته‌اند که اینجا کلاس درس است، تفرقه ایجاد نکنید».
گروه معترض در ادامه تصمیم می‌گیرند به کلاس درس تفسیر آیت‌الله جوادی‌آملی هم بروند که ساعت ١١ برگزار می‌شود. به گفته اشرفی، سرپاسدار آیت‌الله با بی‌سیم به او اطلاع می‌دهد که معترضان چنین بنایی دارند. بعد هم همان فرد خطاب به جمعیت و شاگردان اطلاع می‌دهد که حاج‌آقا برای کلاس درس نمی‌آیند. اشرفی می‌گوید: «این‌گونه نبود که سر کلاس درس ایشان بخواهند اختلال ایجاد کنند. ظاهرا به ایشان اطلاع داده بودند و آقای آملی هم سرش برای این ماجرا‌ها درد نمی‌کرد و نیامد. درواقع از باب پیشگیری نیامد».
به گفته اشرفی، روز بعد از آن آیت‌الله مکارم‌شیرازی، نسبت به این موضوع موضع‌گیری کرده و می‌گوید درست نیست به‌خاطر این حرکت‌ها کلاس درس مراجع تعطیل شود.اشرفی در پاسخ به این احتمال که گروه طلاب از جانب آیت‌الله مصباح یا جریان پایداری تحریک شده باشند هم به «شرق» گفت: ممکن است و علی‌القاعده باید این‌گونه باشد، اما مطمئن نیستم که بخواهم با قاطعیت پاسخ بدهم.
اعتراض دوباره آیت‌الله مکارم
آیت‌الله مکارم اگرچه فردای تحرک برخی طلبه‌ها نسبت به اقدام آنها اعتراض کرده بوده، اما یک‌بار دیگر یعنی روز گذشته در دیدار با فرمانده نیروی انتظامی کشور یعنی حسین اشتری، نسبت به این موضوع اعتراض می‌کند. او در پایان این دیدار، خطاب به فرمانده نیروی انتظامی قم که در آن جلسه حضور داشته به حادثه رخ‌داده در مسجد اعظم که منجر به تعطیلی درس آیت‌الله جوادی‌آملی شد اشاره کرده و می‌گوید: باید این حادثه را زودتر جمع می‌کردید تا به تعطیلی درس یک مرجع تقلید کشیده نشود.
به گزارش مهر، فرمانده انتظامی استان قم رعایت شأن طلاب را علت تأخیر در برخورد عنوان کرد که در ادامه آیت‌الله مکارم شیرازی بر این نکته اشاره داشت که رعایت شأن طلاب و عدم برخورد به‌موقع برای جمع‌کردن این حادثه منجر به خدشه‌دار‌شدن شأن بزرگ‌تری شد.
منظور آیت‌الله مکارم، از مخدوش‌شدن شأن بزرگ‌تر، تعطیلی درس آیت‌الله است. موجی از افراطی‌گری که ظرف چند سال گذشته در قم تحرکاتی را آغاز کرده است. شاید مبدأ آن را بتوان سال ٨٥ و اخلال در سخنرانی آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی دانست. هاشمی به مناسبت ١٥ خرداد آن سال، در شبستان امام خمینی حرم حضرت معصومه(س) در حال سخنرانی بود که در میانه‌های سخنرانی او یک روحانی با فریاد نظم مراسم را به‌هم زد. همین موضوع منجر به درگیری‌های پراکنده فیزیکی در میان حاضران شد. هاشمی مجبور شد سخنان خود را نیمه‌کاره رها کند و حرم را ترک کند. در جریان آن رویداد، دادگاه ویژه روحانیت با صدور حکمی، متهمان حادثه ١٥خرداد قم را به زندان، شلاق، اخراج از قم و منع اشتغال در مشاغل علمی و حوزوی محکوم کرد. سه روحانی جوان که یکی از آنها از شاگردان آیت‌الله مصباح و نیز از نویسندگان نشریه پرتو سخن بود. هاشمی اما در نامه‌ای به دادگاه اعلام کرد که از حق شخصی خود گذشته است و نمی‌تواند به حبس کسی رضایت بدهد.
سال ٩١ هم رویداد مشابهی برای علی لاریجانی نماینده قم و رئیس مجلس اتفاق افتاد. لاریجانی در ٢٢ بهمن آن سال قرار بود که در شبستان امام خمینی حرم حضرت معصومه(س)، به سخنرانی بپردازد که این مراسم با پرتاب مهر و اشیای دیگر نیمه‌کاره می‌ماند. بعد از آن با دستور رئیس مجلس، کمیته‌ای در کمیسیون امنیت ملی مجلس متشکل از دواتگری، جهانگیرزاده، بروجردی، حقیقت‌پور و نقوی‌حسینی تشکیل شد که نتیجه تحقیقات این کمیته، علاوه بر قرائت در صحن علنی مجلس به دستگاه قضائی ارجاع داده شد. یک سال بعد، دواتگری در گفت‌وگو با خانه ملت آنها را افراطیون حلقه پرتو نامیده بود.
اما این بار تیغ افراطی‌گری به کلاس درس آیت‌الله جوادی‌آملی می‌رسد. مرجع تقلیدی که ششم آذر ٨٨ آخرین خطبه نمازجمعه خود را خوانده و از این سمت استعفا می‌دهد. او در آن خطبه درباره علت استعفای خود چنین می‌گوید: «خداوند فرموده است که اگر مردم مشکلی داشتند، به نماز پناه برده و مشکل خود را برطرف کنند، مردم صدها مشکل دارند که باید این را امام‌جمعه بیان کند و اگر بیان کرد و مشکل مردم رفع شد، نشانه این است که خوب بیان کرده، اما اگر مشکل مردم رفع نشد، امام‌جمعه نتوانسته است مطلب را خوب بیان کند. اگر در اقامه نماز جمعه بنده این مشکل نیز بوده است از همگان عذرخواهی می‌کنم».
هم‌زمانی این استعفا با حوادث بعد از انتخابات آن سال،حاشیه‌ها و تفسیرهای گوناگونی به همراه داشت. او البته درسال ٨٤ هم به تیغ افراطی‌ها دچار شده بود. آیت‌الله در انتخابات آن سال رأی خود را در حمایت از هاشمی در مقابل احمدی‌نژاد به صندوق می‌اندازد. به گزارش سایت بهارنیوز، همین موضوع سبب می‌شود با تجمع در مسجد او، شعار «...حیا کن هاشمی را رها کن» سر دهند. جوادی‌آملی روحانی آرامی است که به دلیل درس‌های اخلاق خود و پخش آن در صداوسیما معروف است. او همین آرامش را در مقابل محمود احمدی‌نژاد هم حفظ کرد. در فیلمی که بعدها منتشر شد،‌ آن هنگام که محمود با شور و شعف خاصی از اولین حضور و سخنرانیش در سازمان ملل برای او سخن می‌گفت و او فقط سری به نشانه گوش‌دادن تکان می‌داد.
درباره مواضع سیاسی آیت‌الله به‌صراحت نمی‌توان اظهارنظر کرد؛ چراکه او سعی کرده است میانه را نگه دارد و در برخی موارد هم مثل همین تحصن اخیر ترجیح داد تا از حضور خودداری کند. تحصن و اعتراضی که در قم شکل گرفت و در تهران هم بعد از شش روز به کار خود پایان داد. تحصنی که به گفته غروی، به دستور مقامات ارشد نظام پایان یافت.
غرویان: مقامات ارشد گفته بودند تحصن را جمع کنید
گفت‌وگو با حجت‌الاسلام محسن غرویان، از شاگردان سابق آیت‌الله مصباح‌یزدی، درباره تعطیلی کلاس درس آیت‌الله جوادی‌آملی:
شما در جریان آن روز بودید؟
نبودم، اما خبرش را شنیدم و متأسف شدم. باید حریم بزرگان، مرجعیت و درس حوزه محترم شمرده شود. عده‌ای افراطیون این را رعایت نمی‌کنند و اسباب نگرانی و ناراحتی بزرگان حوزه را فراهم می‌کنند. ‌شأن حوزه بسیار بالاست و مسائل سیاسی و جناحی نباید در مسائل حوزه این مشکلات را پدید بیاورد، ولی عده‌ای افراطی به حرف مرجعیت هم توجه نمی‌کنند و اکثریت حوزه از این موضوع ناراحت هستند.
منظور شما از افراطیون چه کسانی هستند؟
اینها کسانی هستند که همه می‌شناسند و از گذشته مشخص بوده‌اند و این مسئله تازه‌ای نیست؛ همان‌ها که در حرم حضرت معصومه(س) مجلس علی لاریجانی را به‌هم زدند و قبل از آن مجلس آقای هاشمی را به هم زدند. در تهران هم جلوی آقای سیدحسن خمینی آن حرکات را انجام دادند. این افراد شناخته‌شده هستند و پایگاهی در قم ندارند. اگر از اینها سؤال کنید که مگر به فرموده مقامات ارشد نظام که گفته بودند تحصن جلوی مجلس را جمع کنید، به مصلحت نیست؛ منظورشان این بوده است که تحصن در هیچ‌جا به مصلحت نیست؛ نه در قم و نه در مشهد و نه در هیچ‌کجا. این تحرک‌ها ضد فرموده مقامات ارشد نظام است.
چرا آیت‌الله جوادی‌آملی تصمیم گرفت کلاس درس خود را تعطیل کند؟
شخصیت ایشان اجل از این حرف‌هاست. اخلاق، عرفان و معنویت ایشان با وزانت است. اصلا قابل مقایسه با این نوع حرکت‌ها نیست. ایشان وارد این درگیری‌های شخصی و جناحی و حزبی نمی‌شود.
چرا افراطیون تصمیم گرفتند در مقابل دفتر ایشان تجمع کنند. چرا به بیوت سایر مراجع نرفتند؟
اینها از قبل گرایش‌هایی داشتند و با قصد و نیت به درس آقای جوادی‌آملی و قبلا هم به نماز جمعه ایشان جسارت کرده بودند. این تحرک‌ها نزد حوزویان ناپسند است.
منبع: شرق
آب و هوا

نظرات و دیدگاه ها

مسیولیت نوشته ها بر عهده نویسندگان آن هاست و انتشار آن به معنی تایید این نظرات نیست.