استاد اخلاق حوزه علمیه مشهد اظهار داشت: طلاب باید توجه داشته باشند که هر کدام از صفات نکوهیده در درون‌شان رخنه کرد به دنبال ریشه‌کنی آن باشند؛ یکی از علما می‌فرمودند «بیست سال زحمت کشیدم تا حسد را از خودم دور کردم»، بنابراین مهذب شدن آسان نیست.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران ،حجت الاسلام و المسلمین محمدرضا دهشت، استاد اخلاق حوزه علمیه مشهد و هم مباحثه‌ای مقام معظم رهبری، در گفت‌و‌گو با خبرنگار خبرگزاری رسا در مشهد گفت: بنده بر این باورم که یکی از درس‌های اولیه ای که در حوزه باید باشد، درس اخلاق است که درسی امتحانی و نمره ای نیست، بدین معنا که هر استادی وظیفه‌اش این است که مسائل اخلاقی را برای طلاب بیان کند و صرف این که کتاب را به تنهایی درس دهد، بهره‌ای نبرده است. استادان ما در گذشته مقید بودند که در روزی خاص نصفی از درس را تقریبا به مباحث اخلاقی اختصاص می‌دادند و علمای دیگری نیز گاهی در نجف و شهرهای دیگر نیز این گونه به مباحث اخلاقی توجه می‌‌کردند.

وی با بیان این که برخی از درس‌ها حوزه خشک بوده و از طراوت کافی برخوردار نیست و با این درس‌های بی‌طراوت دانش پژوهان حوزه نمی‌توانند موفقیت‌های حائز اهمیتی را کسب کنند، تصریح کرد: آن چیزی که به همه درس‌ها معنا می‌بخشد اخلاق است و آن چیزی که راز موفقیت پیغمبر بود اخلاق نیک آن حضرت است؛ خداوند متعال به پیامبر می‌فرماید «رحمت خدا بود که تو مهربان شدی و اگر تو بد اخلاق بودی از دور تو پراکنده می‌شدند» و در این زمینه حدیث‌های بسیاری وجود دارد.

حجت الاسلام و المسلمین دهشت ادامه داد: در یکی از این روایات آمده است که روزی فردی نزد حضرت علی(ع) آمد و بیان کرد «یا علی از اوصاف و از اخلاق پیغمبر برایم بگو» حضرت ابتدا فرمودند «نعمت‌های خدا را به شمار» و بعد فرمودند «خداوند می‌فرماید اگر نعمت‌های خدا را بخواهید بشمارید شمردنی نیست»، البته آن طرف شاید در ذهن خود گفت که من از اخلاق پیغمبر می‌گویم ولی حضرت از نعمات الهی سخن می‌گوید؛ حضرت سپس نتیجه گرفتند و فرمودند «نعمت‌های خدا که شمردنی نیست خداوند در قرآن می‌فرمایند؛ مطاع الحیات الدنیا قلیل؛ همه مسائل دنیوی کم است و تو این کم را نمی‌توانی بشماری.من چگونه اخلاق کسی را برای تو بگویم که خدا در مورد آن فرموده است؛ انک لعلی خلق العظیم». اگر ما در تمام کتب اهل سنت جست و جو کنیم هرگز چنین احادیثی را پیدا نمی‌کنیم که این گونه پیغمبر توصیف شده باشد؛ حالا نهج البلاغه به جای خود.

وی خاطرنشان کرد: در برخی از کتاب‌ها بحث‌هایی در این خصوص صورت گرفته است که علت این همه موفقیت پیغمبر به چه جهت است؟ چون تمام موفقیت پیغمبر در هشت سال پایانی عمر ایشان بود ـ در واقع آن زمانی که پیغمبر توانستند تبلیغ کنند در سالهای پایانی عمر شریف شان بود ـ نکته جالب اینجا است که در این چند مدت کوتاه عمر آن حضرت برخی گفته‌اند هفت میلیون نفر مسلمان شده‌اند و این بسیار امری عجیب است.

این استاد اخلاق حوزه علمیه مشهد با طرح این پرسش که عامل این همه موفقیت چیست، پاسخ داد: یکی از متفکران خارجی در این خصوص می‌گوید «کمی مدت، و کمی افراد یاور، و این همه موفقیت معجزه است»؛ در بین عوامل متعددی که ذکر شده به یاد می آورم که این بحث را برای مرحوم آیت الله میرزا جواد آقاتهرانی نقل کردم و ایشان هم بسیار پسندیدند. بزرگ‌ترین عامل موفقیت پیغمبر حسن خلق ایشان است که اگر همه مسلمانان این حسن خلق را از آن حضرت فرا گیرند، کل دنیا اسلام می آورند، چون آن مقداری که مردم با حسن خلق جذب می شوند با منطق نمی آیند.

وی در خصوص برخی از آداب اخلاقی که باید بیش از بقیه آداب در حوزه های علمیه رعایت شود، گفت: اخلاق اسلامی باید در حوزه های علمیه در برخورد شاگرد با استاد و بالعکس رعایت شود، به گونه‌ای که برخوردهای طلاب باید با کمال ادب و تواضع باشد و طلبه در درس‌ها باید برای فهمیدن و نه برای آزمایش سؤال کند.

حجت الاسلام و المسلمین دهشت یادآور شد: آن چیزی که در حوزه‌های علمیه مهم است تهذیب نفس به عبارت دیگر خودسازی است و این با کتاب و درس هماهنگ نیست ـ تناسب ندارد ـ و نیازمند مراقبت داشتن و صفات را به درستی شناختن است. طلاب باید توجه داشته باشند که هر کدام از صفات نکوهیده در درون‌شان رخنه کرد به دنبال ریشه کن نمودن آن باشند؛ یکی از علما می‌فرمودند «بیست سال زحمت کشیدم تا حسد را از خودم دور کردم»، بنابراین مهذب شدن آسان نیست.

وی با ذکر این که یکی از مشکلات طلاب مراقبت دائمی نسبت به وسوسه‌های نفسانی است و باید صفات زشت را در این خصوص در نظر گرفت، اذعان داشت: اگر عالمی کبر و حسد داشته باشد برای جامعه مفید نخواهد بود؛ بنابراین لازم است که نکات و آداب اخلاقی در حوزه‌ها بیان شود. آداب اخلاقی با ترازو و میزانی سنجیده نمی‌شود، البته کتاب‌هایی وجود دارد اما این‌ها درسی است در حالی که اخلاق عملی است.

آب و هوا

نظرات و دیدگاه ها

مسیولیت نوشته ها بر عهده نویسندگان آن هاست و انتشار آن به معنی تایید این نظرات نیست.