طی ماههای گذشته چشمان مضطرب دهها میلیون مردم آفریقای جنوبی به بیانیه هایی بود که رییس جمهور این کشور و یا اعضا خانواده ماندلا در باره وضعیت وخیم وی اعلام می کردند .از اخبار منتشره همان زمان نیز چنین بر می آمد که جهان باید خود را برای لحظه تلخ وداع با ماندلا آماده نماید.

نلسون ماندلا ، اسطوره نامدار آفریقا و جهان پس از 95 سال زندگی پر افتخار جان به جان آفرین تسلیم کرد و رخ در نقاب خاک کشید. با رفتن ماندلا جهان در سوک سیاستمداری نشست که 27 سال از بهترین سالهای عمر خود را در مخوف ترین زندان رژیم آپارتاید گذراند ، برای یک لحظه امید خود را برای آزاد خود و ملتش از دست نداد. پس از آزادی ، در حالیکه بر رفیع ترین قله های اقتدار تکیه زده بود به جای انتقام از کسانی که نه تنها او بلکه یک ملت را به بردگی کشانده بودند " گذشت " را سرلوحه کار خود قرار داد تا اسوه ای برای سیاستمداران جهان گردد و نشان دهد که چگونه می توان "اخلاق و سیاست" را به هم پیوند زد. در اوج محبوبیت ، به ثروت و قدرت پشت کرد و با کناره گیری داوطلبانه از بالاترین مقام کشورش به دنیا ثابت کرد که غایت مبارزه حکومت کردن نیست.

طی ماههای گذشته چشمان مضطرب دهها میلیون مردم آفریقای جنوبی به بیانیه هایی بود که رییس جمهور این کشور و یا اعضا خانواده ماندلا در باره وضعیت وخیم وی اعلام می کردند .از اخبار منتشره همان زمان نیز چنین بر می آمد که جهان باید خود را برای لحظه تلخ وداع با ماندلا آماده نماید.!S1!
تردید نباید کرد که فوت ماندلا ضایعه بزرگی نه فقط برای آفریقای جنوبی و آفریقا بلکه برای جهان است , دنیا با کسی وداع کرد که باید از او به عنوان نامدارترین و تاثیر گذار ترین سیاستمدار جهان در چند دهه اخیر نام برد.ماندلا اسطوره ای بود که به رفیع ترین قله های افتخار که آرزوی دست نیافتنی هر سیاستمداری است رسید و در اوج قدرت و محبوبیت لحظه ای از معیارهای اخلاقی که بدان پایبند بود عدول نکرد .
ماندلا 27 سال از عمر خود را در زندان رژیم آپارتاید گذراند. 18 سال آن در زندان جزیره روبن سپری شد که یکی از مخوف ترین زندانهای آن رژیم بود.علیرغم تحمل انواع شکنجه ها ،محرومیتها از آزادی و برخورداری از ابتدایی ترین حقوق انسانی هم نتوانست کینه ورزی و انتقام گیری را در دل ماندلا شعله ور کند.به قول یکی از نزدیکترین دوستان ماندلا "او حتی نسبت به دشمنانش هم کینه ای در دل نگرفت".این سختی‌های حبس و شکنجه از او مردی را ساخت که تندیس مهربانی، عطوفت و نداشتن کینه حتی نسبت به دشمنانش شد. یکی از ویژگی‌های بزرگی که قران در وصف مومنین و اهل بهشت ذکر می کند این است که خداوند کینه را از دل‌های آنان زدوده است (و نزعنا ما فی صدورهم من غل - اعراف 43 ).
رمز ماندگاری و جاودانگی ماندلا همین روش است که در او در اوج قدرت و محبوبیت به عنوان یک سیره سیاسی از خود به جای گذاشت .همین سیره بود که ماندلا را به محبوب ترین سیاستمدار قرن وشخصیتی مورد احترام همه جهانیان تبدیل کرد. روشی را که ماندلا در پیش گرفت، روشی است که با فطرت انسان و با ناموس خلقت و طبیعت سازگاری دارد.یکی از بزرگان ما راه و روش ماندلا را با سیره پیامبر بزرگ اسلام پس از فتح مکه مقایسه کرده اند که مقایسه ای است درست.

ماندلا در محاکمات 1964 ریونیا گفت: «من در سراسر زندگی ام خود را وقف مبارزه مردم آفریقا کرده ام. من علیه حاکمیت سفید پوست جنگیده ام و بر ضد سلطه سیاه پوست مبارزه کرده ام.من همواره آرمان یک جامعه دمکراتیک و آزاد را که در آن همه مردم در هماهنگی کامل با امکانات برابر در کنار هم زندگی کنند ، گرامی داشته ام.این آرمانی است که امیدوارم بخاطر آن زنده بمانم و به آن دست یابم.اما این آرمانی است که حاضرم در صورتیکه ضروری باشد در راه آن جان خود را فدا کنم".ماندلا به این ایده انسانی خود وفادار ماند و هنگامیکه در سال 1994 آقای ماندلا به قدرت می‌رسد و نخستین رئیس‌جمهور آفریقای جنوبی آزاد می‌شود، همین مشی را در پیش می‌گیرد که پیش‌تر در سال 1964 در محاکمات ریونیا بیان کرده بود. امروز نیز دفاعیات ماندلا در آن دادگاه به عنوان یک سند با افتخار در تاریخ مبارزات ایشان مکتوب و ثبت شده است. در حقیقت آن تحولی که در درون آقای ماندلا به وجود آمده بود، ناشی از شناخت ایشان از وضعیت کشورش؛ یعنی آفریقای جنوبی بود. !S2!
عبارت معروف ماندلا در کاخ باکینگهام که گفته بود: «گذشته آفریقای جنوبی به قدری تلخ، دردناک و تاریک است که نمی‌توان آن را فراموش کرد ، ولی من می‌توانم آن را ببخشم».گواهی بر انسانی است که بخاطر تعالی ملت و کشورش کینه ها را از دل زدوده بگونه ای که به دیدار زندانبانش رفته و می گوید " گذشته را فراموش کن و دست در دست بده تا در کنار هم آفریقای جنوبی جدید را بسازیم". ماندلا تنها یک چهره شاخص و تمام عیار بین‌المللی نیست ، او در داخل کشور هم به یک چهره شاخص ملی است که سیاه‌پوستان در حد پرستش به او عشق می ورزند و قاطبه جمعیت اقلیت سفیدپوست و رنگین پوست نیز او را منجی کشورشان می‌دانند که 350 سال تحت حاکمیت بلامنازع سفید پوستان اروپایی تبار اداره شد و اگر روش ماندلا نبود جنگهای خانمان برانداز داخلی این کشور را به ویرانه ای تبدیل می کرد.
نتیجه سیره سیاسی ماندلا را امروز می‌توان در محبوبیت بی بدیل جهانی وی ، منزلت و جایگاهی و احترامی که آفریقای جنوبی از آن برخوردار است،مشاهده کرد.این سیره ترجمان دفاعیه او در اولین دور محاکمات ریونیا است که گفت: من وظیفه ای را که در قبال مردم خود و کشور آفریقای جنوبی داشتم انجام داده ام.تردیدی ندارم که آیندگان بیگناهی مرا تصدیق خواهند کرد و خواهند گفت خلافکاران و مجرمانی که باید در این دادگاه محاکمه می شدند،در واقع همان اعضای دولت هستند".
ماندلا اعتقاد داشت:"مصالحه هنر رهبران است.رهبران با دشمنان و مخالفانشان مصالحه می کنند نه با دوستان" و اینکه " یک رهبر واقعی باید به سختی بکوشد تشنج ها را در جامعه اش آرام کند، بخصوص زمانیکه جامعه با مسائل حساس و پیچیده روبرو می شوذ ، افراطیون و تند روها در این معمولا در زمان بروز تشنج دست بکار می شوند. در چنین شرایطی که احساسات خالصانه بر اندیشه و عقلانیت پیشی می گیرد مسولیت رهبران بیشتر احساس می شود".
ماندلا در اوج اقتدار و محبوبیت به قدرت پشت کرد تا الگو و اسوه برای رهبرانی شود که خلعت حکومت را بر تن خود زیبنده می بینند و آن را رسالتی بر دوش خود تلقی می کنند.مسولیتی الهی از جانب پروردگار عالم در نظامهای دینی و رسالت تاریخی در رژیم های باصطلاح خلقی و البته لذت و حلاوت قدرت در نظام های استبدادی.
ماندلا از همان زمان پیروزی و رهایی ملتش از غل و زنجیر آپارتاید ،قدرت را نمی خواست و بالاخره در مقابل اصرار دوستان و خواست ملت ،ریاست بر کشور را مشروط به اینکه فقط یک دوره 5 ساله (بر اساس قانون اساسی جدید) پذیرفت.او حتی قبل ازدر پایان 5 سال در گرد همآیی سراسری کنگره ملی آفریقا داوطلبانه از ریاست حزب کناره گیری کرد تا بر اساس سنت قانونی رییس جدید حزب اکثریت رهبری کشور را عهده دارشود.
او با ترک داوطلبانه قدرت نشان داد که توصیفی که در باره سلف خود در کنگره ملی آفریقا "اولیور تامبو" کرده ، مصداق شخصیت خود اوست:
" در تمثیل افلاطون در مورد فلزات،این فیلسوف انسانها را به سه گروه تقسیم می کند.طلا،نقره و سرب. الیور طلای خالص بود.تیزهوشی،گرمی،انسانیت، بردباری،سخاوتمندی،وفاداری بیدریغ و فداکاری.تمام وجود او طلا بود."
جاوید قربان اوغلی

آب و هوا

نظرات و دیدگاه ها

مسیولیت نوشته ها بر عهده نویسندگان آن هاست و انتشار آن به معنی تایید این نظرات نیست.