پس از قیام 25 ژانویه 2011 در مصر، ارتش قدرت خود را حفظ کرد و بخشی از ساختارهای مصر حفظ شد. به همین دلیل انقلابی در مصر اتفاق نیفتاده که بخواهد به پایان برسد، بلکه تغییرات جزیی و ناقصی اتفاق افتاد و به همین دلیل وضعیت مصر کماکان در بحران فراوان خواهد ماند.
به گزارش جماران به نقل از قانون، چندین سال است که عبدا...، نگهبانی از آرامگاه «شهر مردگان» در حومه قاهره را به عهده دارد. او حدود ۵۰ یورو در ماه حقوق می‌گیرد. این حقوق آن قدر ناچیز است که عبدا... نمی‌تواند با آن شکم خود و خانواده‌اش را سیر کند. او درباره انقلاب در مصر می‌گوید: «برای فقرا هیچ وقت چیزی تغییر نمی‌کند.»
محمد مرسی، روز ۳۰ ژوئن ۲۰۱۲ رئیس جمهور مصر شد. اکنون پس از یک سال مردم مصر هنوز در انتظار رفع حداقلی دغدغه‏های اقتصادی، دموکراتیزه شدن نهادهای کشور و برقراری عدالت اجتماعی هستند. به همین دلیل فشار بر او و دولتش پیوسته تشدید می‌شود و جنگ قدرت در این کشور لحظه ‌به ‌لحظه بالا می‌گیرد. به‎طوری که پس از کناره‎گیری چند وزیر کابینه، محمد کمال عمر، وزیر خارجه مصر، نیز به جمع استعفا‌کنندگان از کابینه مرسی پیوسته است. در این میان محمد مرسی به مهلت ۴۸ ساعته ارتش این کشور برای برآوردن مطالبات معترضان واکنش نشان داده است. به گزارش خبرگزاری فرانسه، مرسی در بیانیه‌‌ای که از سوی دفتر ریاست‎جمهوری مصر منتشر شد، با ابراز مخالفت با مهلت تعیین‌شده از سوی ارتش تصریح کرد که دولت وی به راهی که برای آرامش و رسیدن آشتی ملی اوضاع آغاز کرده، ادامه خواهد داد. دولت مصر در بیانیه‌ خود همچنین هر اقدامی را که به تشدید شکاف در کشور دامن می‌زند و باعث به خطر افتادن صلح اجتماعی می‌شود، محکوم کرده است. طبق بیانیه‌ مزبور، مرسی قصد دارد از طریق گفت‌وگو با تمامی نیروهای ملی راه تحولات دمکراتیک و حفظ خواست ملت را تضمین کند. گفته شده، بیانیه ارتش که با استقبال مخالفان روبه‏رو شده، نگرانی زیادی در میان طرفداران مرسی برانگیخته است. اعضا و هواداران اخوان‎المسلمین، بیانیه را دخالت ارتش علیه حکومت کنونی مصر می‌دانند.
انقلاب بود یا نبود؟
اگرچه به نظر برخی کارشناسان سیاسی و رسانه‎ای انقلاب مصر شکست نخورده و با همه دشواری‎ها و اختلافات، ‫ مسیرش را به سمت تغییر ادامه می‏دهد، ‬اما نشریه تایم با اشاره به تحولات اخیر از جمله تظاهرات میلیونی علیه مرسی و احتمال بازگشت ارتش به صحنه سیاسی مصر از «مرگ انقلاب مصر» خبر داده است.
در اینجا دیدگاه چند کارشناس مسائل خاورمیانه، منطقه و رسانه را درباره انقلاب مصر را جویا شده‏ایم:
سید جلال ساداتیان، کارشناس مسائل خاورمیانه، درباره مرگ انقلاب مصر می‎گوید: « انقلاب یعنی به مفهوم یک تغییر و جابه‏جایی جدی، در مصر نیفتاد. بلکه مبارک رفت و افرادی آمدند و جایگزین وی شدند که در تعریف ساختار جدید هنوز دچار معضلاتی جدی هستند و در نتیجه یک انقلاب به معنی جابه جا شدن همه ارزش‎ها ساختارها در مصر اتفاق نیفتاد. بلکه در مصر اتفاقاتی افتاد که باعث شد گروهی سرکار بیایند که با وجود ادعای اسلامی بودن، نتوانستند مجموعه را تغییر بدهند. دیدیم که ارتش قدرت خود را حفظ کرد و بخشی از ساختارهای مصر حفظ شد. به همین دلیل انقلابی در مصر اتفاق نیفتاده که بخواهد به پایان برسد، بلکه تغییرات جزیی و ناقصی اتفاق افتاد و به همین دلیل وضعیت مصر کماکان دچار بحران فراوان خواهد ماند.»
داوود احمدزاده، کارشناس مسائل خاورمیانه، در این باره می‏گوید: «پیش از هر چیز باید دید که آیا برای تغییر و تحولات مصر می‎توان واژه «انقلاب» را به کار برد یا خیر. یعنی باید دید که این پدیده یک انقلاب بود یا اصلاح تدریجی. اصلاحاتی که البته چندان موفق نبود و قیام ژانویه 2011 را با بن‏بست مواجه کرد، روندی که همین اوضاع امروز مصر نمود عینی آن است. به اعتقاد من، بخشی از مشکلات امروز مصر به شخص محمد مرسی بازمی‏گردد. چرا که وی نتوانسته به درخواست‏های طیف‏های مختلف مردم مصر پاسخ دهد و گروه‌های مختلف را نمایندگی کند.
علیرضا شاکر،‌ کارشناس مسائل خاورمیانه، اساسا آنچه در مصر رخ داد در تعاریف کلاسیک انقلاب نمی‌گنجد بلکه اعتراض‎های مردمی منتج به سرنگونی مبارک جنبش اجتماعی بود که با حفظ ستون سنتی قدرت در مصر یعنی ارتش، رئیس‌جمهوری پیر و فرتوت مصر را از قدرت کنار گذاشت و فضای سیاسی را برای حضور دیگر جریان‎ها و گروه‎ها در عرصه قدرت فراهم کرد. امروز از اسلامگرایان میانه‌رو (اخوان‌المسلمین) تا اسلامگرایان افراطی (سلفی‎ها) و چپ‎گرایان (جریان حمدین صباحی) و حتی وابستگان به رژیم گذشته (مانند احمد شفیق) در عرصه سیاسی حضور دارند اما مرسی و اخوان بدون توجه به این‌که با رای پایین موفق به تصاحب قدرت شدند، در مدت اخیر تنگناهایی را برای ارتش و دستگاه قضایی مصر که نهادهای به جامانده از رژیم گذشته ایجاد کردند. از طرف دیگر مشکلات اقتصادی و اجتماعی جامعه مصر آنچنان پیچیده است که حل آن با وجود چالش‎های سیاسی ممکن نبود. از این رو انتظار می‎رفت که زود یا دیر چنین اتفاقی در مصر بیفتد.
فرزاد رمضانی بونش، کارشناس مسائل منطقه، انقلاب مصر هر چند شکست نخورد اما اخوان مهم‌ترین و نخستین قربانی عمده انقلاب مصر است‬. ‫علت آن نبود بسترهای مناسب اقتصادی‎ـ‎سیاسی در مصر و وابستگی مصر و نگاه نه چندان مثبت بازیگران منطقه‎ای و بین‎المللی به ادامه قدرت اخوان بود؛‬ ‫به عبارتی شکست اخوان در شرایط کنونی تا مدت‌ها می‎تواند اخوان را از جایگاه سیاسی‎اش در مصر و منطقه دور کند‬.
آب و هوا

نظرات و دیدگاه ها

مسیولیت نوشته ها بر عهده نویسندگان آن هاست و انتشار آن به معنی تایید این نظرات نیست.