مساله استقرار رادارهای طرح سپر دفاع ضد موشکی ناتو در خاک ترکیه ودرنزدیکی مرزایران همچنان بحث روزاست.این درحالی است که درلبنان سفرای ایران ،سوریه وعربستان درمورد کیفرخواست دادگاه ویژه بین المللی تروررفیق حریری،نخست وزیراسبق لبنان که قراراست درمیانه آذرماه صادرشود،دربیروت به مذاکره پرداختند.درهمین حال گفته می شود که آمریکا ازاین کیفرخواست می خواهد استفاده کند وبه ایران فشاربیاورد تا درمورد عراق به درخواست های واشنگتن رضایت دهد.

جوانانی که اوباما را پیروزکرده بودند،پس ازدوسال اورا شکست دادند

پس ازگذشت دوسال ازانتخابات ریاست جمهوری آمریکا،انتخابات میان دوره ای کنگره(مجلس نمایندگان ومجلس سنا) درهفته گذشته برگزارشد.شکست حزب دمکرات آمریکا دراین انتخابات اززوایای مختلف قابل بررسی است.اما برجسته ترین نکته آن عدم شرکت جوانانی بود که درانتخابات ریاست جمهوری برای نخستین باردرانتخابات شرکت کرده وبه وعده های اوباما رای داده بودند.

ازدید تحلیل گران انتخاب هایی که درآمریکا صورت می گیرد،چه ریاست جمهوری وچه انتخاب های کنگره را می توان گفت که تنها انتخاباتی درجهان است که دنیا به آن توجه ویژه ای دارد.چرا که هم اکنون آمریکا درجایگاهی پس ازفروپاشی اتحاد جماهیرشوروی قرارگرفته که فعل وانفعالات سیاسی درقدرت ان برای جهان تعیین کننده است.

ازاغازمبارزات انتخاباتی برای هریک ازگزینش های مردم آمریکا ،محافل سیاسی جهانی دررابطه با خود ومنطقه اش به ارزیابی درمورد روابط احتمالی اینده امریکا می پردازند.بطورمثال کارشناسان خاورمیانه تلاش کردند تا با احتمال تغییرترکیب کنگره به پیش بینی رفتارهای احتمالی حاکمیت امریکا بپردازند.البته این درحالی است که یک تحلیل گرمسایل بین المللی درخاورمیانه درزمان رقابت های ریاست جمهوری میان اوباما ومک کین،گفت که تصورنکنید سیاست خارجی امریکا قایقی است که هرزمان راننده اش تغییرکند با یک پیچش فرمان به سمتی متمایل شود.سیاست خارجی امریکا ناو غول پیکری است که دراقیانوس به راه افتاده وهرچرخش کوچک آن زمان بسیاری می برد.

اما با این حال این سیاست خارجی دررابطه با خاورمیانه،علیرغم اینکه آمریکا متحد استراتژیک اسراییل درمنطقه است،دردوران جمهوری خواهان ودمکرات ها تفاوت داشت.برخورد با این متحد استراتژیک دردوران بوش واوباما یکسان نبود.همان گونه که یکی ازشعارهای انتخاباتی اوباما درمورد عراق وافغانستان برخلاف بوش،خروج وتعیین تاریخ خروج نیروهای آمریکایی ازاین کشورها بود.

اما درهفته گذشته چه اتفاقی افتاد؟ روزیازدهم آبان ماه (دوم ماه نوامبر) انتخابات میاندوره ای کنگره آمریکا برگزار شد. انتخاباتی که هر دو سال یک بار، تمام ۴۳۵ عضو مجلس نمایندگان، یک سوم اعضای مجلس سنا (۳۸ نفر) و همچنین دو سوم از فرمانداران (۳۶ فرماندار) ایالت های آمریکا انتخاب می شوند.نتیجه انتخابات میان دوره‌ای کنگره آمریکا مشخص کرد که دموکرات‌ها در سنا 51 کرسی و جمهوری خواهان 46 کرسی ، همچنین در مجلس نمایندگان آمریکا دموکرات‌ها 183 و جمهوری خواهان 239 کرسی را از آن خود کردند.

اما تجربه دوساله اوباما وحزب دمکرات برای جامعه سیاسی جهان جالب بود.اوباما درزمانی برسرکارامد که اقتصاد امریکا به سختی مشکل داشت.اوباما با وعده بهبود روند اقتصادی و تغییر، جوانان سفید پوست ورنگین پوست آمریکا را جذب خود کرد.اووعده اصلاحات اجتماعی داد. درحال حاضربه ظاهر وضعیت اقتصادی بهبود یافته است. اما کارشناسان پیش بینی می کنند که پس لرزه های آن سالها ادامه خواهد داشت. همین پس لرزه ها هستند که باعث شده اند روز به روز بر تعداد بیکاران، بر تعداد کاسب های کوچک و بزرگ که ورشکسته می شوند و بر تعداد کسانی که در اثر ناتوانی در پرداخت اقساط وام مسکن بی خانمان می شوند، افزوده شود.

اوباما درحوزه داخلی درطی این دوسال توانست روند اقتصادی را روبه بهبود ببرد.این درحالی بود که در ۱۸ ماهی که از عمر دولت اوباما می گذرد، اکثریت قاطع در هر دو مجلس نمایندگان و سنا در اختیار متحدان او در حزب دموکرات بود. این اکثریت به او کمک کرد تا چندین لایحه مهم اصلاحی را با وجود مخالفت گسترده جمهوریخواهان به تصویب کنگره برساند. لوایح "اصلاح نظام خدمات درمانی و بیمه" و "اصلاح نظام مالی آمریکا" از اصلی ترین قوانین جدید هستند که تقریبا تمامی نمایندگان حزب جمهوریخواه در کنگره به آنها رای منفی دادند. پیام این مخالفت سرسختانه این بود که اگر جمهوریخواهان اکثریت کرسی های مجلس نمایندگان یا سنا را بار دیگر به دست آورند، کاخ سفید نباید در آینده امید چندانی به تصویب لوایح مهم دولت و همکاری کنگره داشته باشد.

تصویب این لوایح ازمنظرتحلیل گران اجتماعی مثبت بود.اما جوانان بیکارومردمی که نمی توانند ازپس اقساط بدهی های خود برآیند،دراین دوسال به وضع زندگی خود نگاه می کنند.آنها به نرخ 10 درصدی بیکاری و بی‌خانمانی میلیون‌ها نفر و 30 میلیون نفر زیر خط فقرتوجه دارند.

درنتیجه این جوانان ورنگین پوستانی که با حضوربی سابقه خود درانتخابات ریاست جمهوری تحولی بی سابقه را رقم زدند ویک سیاه پوست را برای نخستین باررییس جمهورکردند،دراین انتخابات شرکت نکردند.این درحالی بود که این افراد دو سال پیش تحت کشش و گیرایی سناتور جوانی به نام باراک اوباما برای اولین بار به پای صندوق های رأی رفتند و معجزه آفریدند. انتظار آنها این بود که رئیس جمهوری شان نشان دهد که "بله می تواند". اما چنان سرخورده، مأیوس و ناامید شدند که ترجیح دادند اصلا رأی ندهند.

تحلیل گران نتیجه انتخابات روز سه شنبه را بدین معنا می دانند که حزب حاکم به دلیل توهم، درماندگی در دستیابی به هدف و عدم ارتباط مناسب با مردم شکست خورد. توهم دموکرات ها از آن ناشی می‌شد که توقع داشتند مردم آمریکا با فلسفه پیچیده و ژیمناستیک ذهنی مورد نظر آنها قانع شوند.بهرحال باراک اوباما در دو سال اول ریاستش نمره قبولی نگرفته اما کاملا مردود هم نشده و باید دو سال دیگر در آزمون دیگری باز هم بخت خود را بیازماید. اما این بار کار او از این هم مشکلتر خواهد بود.چرا که حزبش در دوسال گذشته کنترل هر دو مجلس آمریکا را در دست داشت، برای به تصویب رساندن هر برنامه اش با مشکلات عدیده و مخالفت سرسختانه جمهوریخواهان مواجه نبود.این درحالی است که دردوسال آینده اینطورنخواهد بود.

رادارهای طرح سپر دفاع ضد موشکی ناتو در خاک ترکیه مستقرمی شود ویا نمی شود

شورای امنیت ملی ترکیه روز چهارشنبه گذشته درباره استقرار رادارهای طرح سپر دفاع ضد موشکی ناتو در خاک ترکیه به بحث و رایزنی پرداخت که ازمذاکرات این جلسه مطلبی منتشرنشد.اما دراین رابطه برخی ازتحلیل گران ترک گفتند، ارتش ترکیه از استقرار این طرح در این کشور استقبال خواهد کرد، چرا که موشک های شهاب ایران همه نقاط ترکیه را در تیر رس دارند و در بحث باز دارندگی نظامی انگیزه ها مطرح نیستند، بلکه توانمندی های نظامی دشمنان بالقوه مطرح هستند.

درهمین حال ترکیه و ناتو اعلام کردند که هنوز بر سر جزییات این طرح در حال رایزنی هستند.اما گفته می شود که ترکیه شروطی را برای موافقت با استقرار این طرح در خاک خود تعیین کرده است که عمده ترین آنها عبارتند از :

1- تهدید آمیز نبودن این طرح علیه هیچ یک از همسایگان ترکیه

2- پوشش دادن همه خاک ترکیه از سوی این طرح

3- شریک کردن آنکارا در سیستم فرماندهی و کنترل این طرح

4- عدم درز اطلاعات این سیستم به کشورهای غیر عضو ناتو به ویژه اسراییل

درعین حال برخی ازکارشناسان سیاسی ترک مطرح کردند که پیشنهاد آمریکا به ترکیه در خصوص طرح دفاع موشکی در حال تبدیل به بحران جدیدی در روابط میان دو کشور است.وبه دنبال این نظرپرسیدند که آیا امکان دارد ترکیه همانند پیش از آغاز حمله نیروهای ائتلافی به عراق یکبار دیگر به آمریکا جواب "نه " بدهد؟

درهمین حال منابع غربی از هشدار پنهان "هیلاری کلینتون " وزیر امور خارجه و "رابرت گیتس " وزیر دفاع آمریکا به ترکیه در خصوص پذیرش برقراری سیستم دفاع موشکی در این کشور خبر دادند.در این گزارش همچنین ادعا شد که درصورت رد پیشنهاد ناتو از جانب ترکیه روابط این کشور با غرب لطمه خواهد دید و این پیام به گوش مقامات آنکارا رسانده شد.

این درحالی بود که احمد داود اوغلو وزیر خارجه ترکیه اخیرا اعلام کرد که کشورش در مقابل تدابیر حفاظتی و امنیتی پیمان آتلانتیک شمالی "ناتو" مخالفتی نمی کند.

داوود اوغلو همچنین گفت، ناتو می تواند سیستم دفاعی را توسعه دهد، البته مشروط به اینکه مخاطرات امنیتی آن را نیز در نظر داشته باشد و ترکیه با آن مخالفت نمی ورزد.

البته هنوز مشخص نیست. بلکه باید انتظارنشستی را کشید که قرار است روز24 آبان (15 نوامبر) سال جاری 28 کشور عضو ناتو که ترکیه یکی از آنها می باشد در لیسبون تشکیل شود. در آنجا راجع به بود یا نبود سیستم دفاعی موشکی مذاکره می شود. چرا که تمامی تصمیمات ناتو بطور دسته جمعی اتخاذ می شود و هر یک از اعضاء می توانند آن را رد یا "وتو" کنند.

با این حال اوغلو گفت که ترکیه به عنوان عضو ناتو موظف است در راستای حفظ و ایجاد امنیت باقی اعضای ناتو کوشا باشد. وی اعلام کرد ترکیه به خود اجازه نخواهد داد در خط مقدم درگیریها باشد، چرا که در زمان جنگ سرد، ترکیه عموما در خط مقدم فعال بود. ترکیه تهدیدی از سوی کشورهای منطقه از جمله ایران، روسیه و سوریه احساس نمی کند لذا بهتر است ناتو تلاش نکند چنین ذهنیتی را به ما تحمیل کند.

به گفته سیاستمداران و تحلیلگران ترکیه در قبال پیشنهاد پوشش دفاعی ناتو در وضع بسیار سختی قرار گرفته چرا که اگر بخواهد با آن مخالفت بورزد و آن را قبول نکند آن وقت می بایست با عصبانیت آمریکا و اعضای ناتو مواجه باشد و درصورت پذیرفتن می بایست عصبانیت ایران را پیش رو داشته باشد، ایران که علاوه بر همسایه بودن تامین کننده بخش اعظم انرژی ترکیه است.

عمدتا ناتو آمریکا هدف سپر موشکی را ایران اعلام می کنند، ولی متخصصین امر معتقدند در مذاکراتی که میان آنکارا و واشنگتن وجود داشته دولتمردان ترکیه از آمریکائیها خواسته اند که در هیچیک از نوشتارهای ناتو نامی از ایران به عنوان تهدید بکار گرفته نشود. از سوی دیگر ترکیه از این نگران است که روابط دوستانه اش با مسکو تخریب شود چرا که روسها از زمان دولت بوش با نصب پوشش های مشابه مخالف بوده اند.

ترکیه همواره سعی داشته در میان اختلافات موجود بین تهران و واشنگتن مبنی بر اینکه نیات و اهداف هسته ای ایران تسلیحاتی است، جانب بی طرفی را اتخاذ کند.

اما ازسوی دیگرتحلیل گران معتقدند که ترکیه این سخت گیری ها را می کند تا آمریکا واروپا بپذیرند که ترکیه به شرطی حاضربه پذیرش پیشنهاد ناتو خواهد شد که ازسوی آنان نیزبه خواسته تاریخی آنکارا برای پیوستن به اتحادیه اروپا پاسخ مثبتی بشنود.

واکنش ایران،سوریه،عربستان وآمریکا به کیفرخواستی که صادرمی شود

قراراست که درمیانه آذرماه کیفرخواست دادگاه ویژه بین المللی تروررفیق حریری،نخست وزیراسبق لبنان صادرشود.

شیخ نعیم قاسم معاون دبیرکل حزب الله می گوید،پیش بینی می شود که این کیفرخواست سیاسی است ومی خواهد برخی ازنیروهای حزب الله را متهم کند.این کیفرخواست یکی ازسناریوهایی است که فقط انزوای مقاومت را دنبال نمی کند،بلکه هدف آن ضربه به مقاومت،ایران وسوریه است.

درهمین رابطه بود که هفته گذشته سفرای ایران،سوریه وعربستان دربیروت نشستی درمنزل سفیرسوریه برگزارکردند.دراین نشست غصنفر رکن آبادی، علی عبد الکریم علی و علی عواض عسیری شرکت کردند.

درهمین رابطه روزنامه لبنانی اللواء پیرامون دیدار مذکور نوشت، دیدار سه جانبه سفرای کشورهای اسلامی و عربی در لبنان با هدف کمک به لبنان در چگونگی برخورد با مسئله صدور کیفرخواست صورت گرفت.نگرانی‌های نسبت به بهم خوردن وضع داخلی بیروت و سایرمناطق آن به دنبال صدور کیفرخواست در ماه‌های آینده وجود دارد.

دراین دیدار بر حفظ آرامش درلبنان، حل مسایل داخلی این کشور از جمله پرونده شاهدان دروغین دادگاه بین‌المللی حریری براساس معیار گفتگو و ازسرگیری روابط عادی میان احزاب لبنانی از جمله حزب الله و حزب المستقبل که به علت مساله دادگاه حریری به سردی گراییده است،مورد تاکید قرار گرفت.

از سوی دیگر سایر منابع خبری نوشتند، در این دیدار لغو و خدشه وارد آوردن به تفاهم نامه میان سوریه و عربستان سعودی از امور ممنوع شمرده شده است . ورود ایران به این تفاهم نامه نیز به عنوان کشور مهم منطقه با هدف حمایت از تفاهم مذبور بوده است.

تلویزیون لبنان هم اعلام کرد،به هر صورت دیدار سه جانبه سفرای کشورهای صاحب نام منطقه در راستای حل مسایل داخلی لبنان می‌تواند اثر خودر را در توجیه تلاش‌های منطقه‌ای با هدف خارج کردن لبنان ازمرحله حساس کنونی داشته باشد.

اما تحلیل گران حوزه لبنان معتقدند که دیدار سه جانبه مذکور باید در سه جهت عمل کند:

‪-۱ درخواست از طرفین متنازع در پایان دادن به حمله‌ها وتبلیغات رسانه ای علیه یک دیگر به منظور حفظ آرامش عمومی کشور وجلوگیری از بروز تشکیل اعتصاب دسته جمعی

۲- بررسی مساله دادگاه بین‌المللی حریری وصدور کیفرخواست آن ویا منتظر ماندن تا زمان صدور کیفر خواست واعلان موضع مخالف یا موافق ویا درنهایت اقناع کردن سعد حریری وهم پیمانان خود در صرف نظر کردن از مسئله دادگاه بین‌المللی حریری.

3- حفظ آرامش در کشور به منظور جلوگیری از بروز فتنه مذهبی در لبنان .

این درحالی بود که منابع خبری دیگری ازمعامله پشت‌پرده دمشق و ریاض بر سر دادگاه حریری در مذاکرات میان این دو کشور و معضلی به نام آمریکا در این روند خبر دادند.

براین اساس مذاکرات میان سوریه و عربستان سعودی با یک محور اساسی به پیش می‌رود که عبارت است از: عربستان از دادگاه ترور حریری و حمایت از آن عقب‌نشینی می‌کند، اما در قبال این اقدام هزینه‌ای نیز از سوریه می‌خواهد و آن این است که جایگاه "سعد الحریری " نخست‌وزیر را در لبنان تقویت کند.

حمایت از حریری و تقویت وی و بهبود مناسبات میان وی و مردم لبنان درخواستی است که عربستان در قبال کنار گذاشتن حمایت از دادگاه حریری برای برون رفت از بحران کنونی لبنان مطرح کرده است.

البته در همین راستا منابعی که از مواضع‌ آمریکا در این زمینه آگاهی دارندد، معتقد ند که کاخ سفید نیز می‌خواهد بر سر دادگاه حریری معامله کند که مشکل حل نشدن اوضاع لبنان در همین مسئله است.

واشنگتن قصد دارد تا هزینه این معامله را از ایران یا سوریه بگیرد، نه از طرف سعودی؛ به همین دلیل نیز فعالیت‌های خود را در عراق آغاز کرده و بدون در نظر گرفتن منافع عربستان قصد دارد تا طرح این کشور در زمینه آشتی گروه‌های عراقی را به ثمر بنشاند، به این ترتیب آمریکا خود می‌خواهد تا هزینه کنار گذاشتن دادگاه حریری را درجای دیگر،یعنی درعراق بگیرد.

نقش آمریکا وعربستان درمذاکرات گروه های عراقی

هفته گذشته درحمله بی سابقه ی تروریستی به یک کلیسا دربغداد ۵۸ نفر کشته و ‪ ۷۸تن زخمی شدند. این درحالی بود که پس ازهشت ماه مذاکره میان طرف های سیاسی درعراق،هفته گذشته خبرمی رسید که این مذاکرات بلاخره دارد به نتایجی می رسد.پس درهمین رابطه نوری المالکی نخست وزیر عراق گفت ،انفجارات سه شنبه شب بغداد و عملیات گروگان‌گیری کلیسای نجات اهداف سیاسی داشته و هدف تروریست‌ها از این حملات،به تعطیلی کشاندن روند تشکیل دولت جدید و فتنه انگیزی میان عراقی‌ها بوده است .

المالکی همچنین افزود، این انفجارها در شرایطی سازمان دهی شده که نشانه‌های توافق میان گروه‌ها و احزاب مختلف برای تشکیل دولت و برپایی جلسات مجلس نمایندگان قابل مشاهده است.در این شرایط خاص،نیروهای سیاسی، احزاب و شخصیت‌های عراقی ، علمای دینی ، روسای قبایل و عشایر و سازمان های مختلف ، خواهان بیداری و هشیاری مردم عراق درمورد این اهداف و برنامه های مشکوک شدند و اعلام کردند که هدف از اینگونه اقدامات ، ضربه زدن به وحدت، حاکمیت و استقلال عراق است .

این سخنان درحالی بیان شد که بغداد سه شنبه شب شاهد حدود ‪ ۲۰انفجار پیاپی در محله‌های مختلف بود .در این زمینه،دکتر صالح الحسناوی وزیر بهداشت عراق اعلام کرد که در جریان این انفجارات ‪نیز ۶۴نفر کشته و ‪ ۳۶۰نفر زخمی شدند . این درحالی بود که درطی یک سال ونیم گذشته این رقم حملات وتلفات بی سابقه بود.

ازسوی دیگردررابطه با تحولات انتخاب نخست وزیرعراق،درهفته گذشته دولت عربستان نیزعلنا به صحنه آمد وپیشنهاد پادرمیانی داد وهمه گروه های عراقی را به ریاض برای مذاکره دعوت نمود.

البته پادشاه عربستان در پیام خود به عراقی‌ها به طور مستقیم و با ذکر نام، از "نوری المالکی " نخست وزیر کنونی عراق که نامزد تصدی پست نخست وزیری آینده است، دعوت بعمل نیاورد و آن را در قالب دعوت از احزاب بیان کرد.

"عبدالله بن عبدالعزیز " در پیام خود به رهبران عراقی گفت: "من از جناب برادر "جلال طالبانی " رئیس جمهور کشور برادر عراق و همه احزاب شرکت کننده در انتخابات و تشکل‌های سیاسی دعوت می‌کنم که بعد از مراسم مبارک حج زیر چتر اتحادیه عرب به منظور تلاش برای حل همه مشکلات پیش‌روی تشکیل دولت به کشور دوم خود عربستان و شهر ریاض بیایند ".

وی در این پیام افزود: "همگان درک می‌کنند که شما بر سر دوراهی هستید که ضرورت تلاش با همه توان را برای اتحاد صفوف خود و دور کردن شبح اختلافات و خاموش کردن آتش طائفه‌گری نفرت‌انگیز ایجاب می‌کند ".

به این دعوت تنها ائتلاف العراقیه به رهبری نوری مالکی وکردهای عراقی پاسخ مثبت دادند. اما گروه های دیگرعراقی وعمدتا شیعیان اعلام کردند که دراین نشست شرکت نخواهند کرد.

پس به دنبال رد این دعوت بود که گروه العراقیه اعلام کرد که درصورتی با نخست وزیری مالکی موافقت می کند که پست ریاست جمهوری به اعلاوی برسد.

اما ازنظرتحلیل گران تمام این ماجراها ازتوصیه چند ماه گذشته بایدن،معاون اوباما نشات می گیرد که به مالکی پیشنهاد کرد که اداره امورامنیتی ونظامی عراق ازعهده نخست وزیرخارج شود.این پیشنهاد دران زمان با مخالفت جدی مالکی وگروه های شیعه عراقی مواجه شد.


آب و هوا

نظرات و دیدگاه ها

مسیولیت نوشته ها بر عهده نویسندگان آن هاست و انتشار آن به معنی تایید این نظرات نیست.