تضعیف اردوغان مصلحت قطعی اروپاست اما این فرصت با خنثی شدن کودتا از دست رفت.هیچ چیز قطعی اکنون وجود ندارد و مشخص نیست که چگونه اردوغانی باید پس از این خشونتی که تازه آغاز کرده است را باید انتظار داشت.اردوغان به دلیل خسارت هایی که اقداماتش به اروپا وارد کرد،در عمل از خط قرمز اروپایی ها عبور کرد.

ترکیه اردوغان شدیدترین ضرر را به اروپا طی ده هه های اخیر وارد آورد.این کم نیست که بخشی از مسئولیت خسارت ژئوسیاسی بزرگ در حجم خروج انگلیس از اتحادیه اروپا و فراتر از آن تهدید اروپا به تجزیه در اثر صعود پر سر و صدای راستگراهای تندرو با سوار شدن بر موج مساله مهاجران،به گردن سیاست های رئیس جمهوری ترکیه انداخته شود.کار برخی از دیپلمات های اروپایی به جایی رسید که در صحبت های خصوصی شان بگویند که این ترکیه است که «داعش را ساخت».پس از همه اینها هیچ ناظری نیاز به این نداشت که منتظر بیانیه های سرد اروپایی ها در زمانی باشد که اردوغان شروع به خاموش کردن آتش شعله ور شده کودتا کرد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، روزنامه السفیر لبنان در گزارشی به کودتای ترکیه و برخورد اروپایی ها با آن پرداخت و نوشت:اروپایی ها دلایل زیادی برای نگران شدن درباره تحولات ترکیه دارند و این باعث می شود که ارزیابی های زیادی مطرح شود مبنی بر اینکه اروپا طی کودتا فقط تماشاگر نبوده است.اگر یک مساله دشوار باشد که اکنون آن را پیش بینی کرد این مساله شکل حاکمیتی است که «رجب طیب اردوغان»رئیس جمهوری ترکیه در حال شکل دادن آن است.در ترکیه حالت پاک سازی گسترده ای وجود دارد که حالت فوق العاده اعلام شده در این کشور اجازه آن را می دهد اما اشتهایی که هیچ روزی سرد نشد تبدیل نظام حاکمیتی در این کشور از پارلمانی به ریاست جمهوری توسط سلطان بلا منازع است.تضعیف اردوغان مصلحت قطعی اروپاست اما این فرصت با خنثی شدن کودتا از دست رفت.هیچ چیز قطعی اکنون وجود ندارد و مشخص نیست که چگونه اردوغانی باید پس از این خشونتی که تازه آغاز کرده است را باید انتظار داشت.

تهدید به استفاده از برگه برنده هجوم پناهندگان و عملی کردن آن یک پیشینه و سابقه ای در روابط ترکیه با شرکایش در پیمان«ناتو»به وجود آورد.اردوغان به دلیل خسارت هایی که اقداماتش به اروپا وارد کرد،در عمل از خط قرمز اروپایی ها عبور کرد.شکاف بی سابقه ای در صفوف اتحادیه اروپا به وجود آمد،اختلاف هایی میان رهبرانش به وجود آمد که از درگیری لفظی فراتر رفت،منطقه «شینگن»تعطیل شد و احزاب راستگرای تندرو ماده سحرآمیزی برای تقویت محبوبیت خود در اروپا به دست آوردند تا تهدیدی وجودی برای اتحادیه اروپا شوند.اینها بی تردید در خروج انگلیس از اتحادیه اروپا تاثیر گذار بوده است.

در تبلیغات برای همه پرسی جدایی انگلیس از اتحادیه اروپا برخی از افراد نزدیک به ستادهای تبلیغاتی خروج از اتحادیه اروپا انکار نمی کردند که «بحران پناهندگان»همانطور که اروپا آن را می نامد و سر و صدا و جنجال آن، هدیه ارزشمند و بی نظیری برای هواداران خروج بود.در همین راستا همین بس که به پوستر تبلیغاتی بزرگ«نایجل فاراژ»رهبر حزب«استقلال»انگلیس اشاره کنیم که در این پوستر تصویری از انبوه پناهندگان در اوج هجوم شان دیده می شود که زیرش به انگلیسی ها هشدار داده شده است که آنها نیز در صورت ماندن در اتحادیه اروپا به همین سرنوشت دچار می شوند.

انگلیسی ها پس از آن تصمیم به خروج از اتحادیه اروپا گرفتند که تبلیغات روانی در آن عامل اساسی را بازی کرد.مساله مهاجرت و پناهندگان عامل بسیار موثری در همه پرسی خروج بود.

در این محاسبه ها ترکیه اردوغانی شدیدترین ضرر را به اروپا طی ده هه های اخیر وارد آورد.این کم نیست که بخشی از مسئولیت خسارت ژئوسیاسی بزرگ در حجم خروج انگلیس از اتحادیه اروپا و فراتر از آن تهدید اروپا به تجزیه در اثر صعود پر سر و صدای راستگراهای تندرو با سوار شدن بر موج مساله مهاجران،به گردن سیاست های رئیس جمهوری ترکیه انداخته شود.کار برخی از دیپلمات های اروپایی به جایی رسید که در صحبت های خصوصی شان بگویند که این ترکیه است که «داعش را ساخت».پس از همه اینها هیچ ناظری نیاز به این نداشت که منتظر بیانیه های سرد اروپایی ها در زمانی باشد که اردوغان شروع به خاموش کردن آتش شعله ور شده کودتا کرد.

چند ساعت باید از حضور تانگ های کودتاچیان در خیابان بگذرد تا اتحادیه اروپا از سکوت مشکوکش بیرون بیاید.«فدریکا موگرینی»نماینده عالی اتحادیه اروپا ظاهر شد تا بگوید که وی غایب نیست و نتایج حوادث را لحظه به لحظه پیگری می کند و با هیأت دیپلماتیک اروپایی در قلب حادثه در تماس است.در حالی که دقیق تریت جزئیات حادثه را می داند، پس نظرش چیست؟در بهترین احوال، خود را کنار زدن به شیوه بی طرفی منفی را برگزید:«من خواستار خویشتنداری و احترام به نهادهای دموکراتیک هستم.»چرا هیچ کلمه محکومیتی به زبان نیاورد؟این حرفهایش عجیب بود زیرا نهادهایی که دم از آنها می زد در معرض گلوله باران و محاصره نظامی بودند.

رهبران موسسات اروپایی نیاز به تماس تلفنی برای رایزنی نبودند.همه آنها رو در رو بودند و چهره به چهره در حاشیه نشست«اروپا-آسیا»که در مغولستان در حال برگزاری بود،یک جا بودند.به احتمال زیاد تصویر تلخی هایی که اردوغان پس از استفاده از برگه برنده هجوم پناهندگان یعنی برگه گروکشی و معامله در برابر آنها قرار داشت،از جلوی چشم شان عبور کرد.

موگرینی به همراه رئیس کمیسون اروپا و رئیس مجلس اروپا نشست سران اتحادیه اروپا یکی پس از دیگری را در سایه افزایش اختلاف ها و شکاف را شاهد بودند.تحول اتحادیه به یک بارگی از مارک جهانی دفاع از حقوق بشر و آزادی به ماده اساسی برای انتقاد سازمانهای حقوق بشری بین المللی را دیدند تا پس از آن نیز توافق با ترکیه و آشکار شدن سیاست اروپایی ها به شکل عاری بدون هیچ گونه اخلاق گرایی شاهد محکومیت های گسترده بین المللی شود.این کم نیست که سازمان بین المللی معتبر و بزرگی به مانند«پزشکان بدون مرز»کمک مالی اروپایی ها را در اعتراض به توافق«توهین آمیز»با آنکارا رد کند.

این نوار در حالی عبور کرد که حوادث کودتا در حال رخ دادن بود به عبارتی بهتر داشت روشن می شد که این کودتا با توجه به گستره اش تلاشی بود که بیشتر عناصر آن ماجراجو بوده و بچه گانه عمل می کردند؛ امری که باعث شد تکیه به آن ریسک پرضرری باشد.بی طرفی منفی تا ساعت دو و نیم بامداد به وقت آنکارا حاکم بود پس از آن اروپایی ها بازندگان را محکوم کردند و اعلام کردند که در کنار رئیس جمهوری هستند که دوباره به زندگی برگشته است.در آن وقت «دونالد توسک»رئیس مجلس اروپا و موگرینی بیانیه ای صادر کردند و در آن از«دولت منتخب به شکل دموکراتیک»حمایت خود را اعلام کردند و پس از این عبارت سحرآمیز این پیوست را اضافه کردند که از «نهادهای دولت و حاکمیت قانون»حمایت می کنند.

اروپایی ها تماشاگر نبودند.پیش از آنها«ینس اشتولتنبرگ»دبیر کل ناتو کاری کرد که واکنش منفی آنها بیشتر شود.انتظار می رفت همانطور که نزاکت سیاسی نسبت به دولت منتخب به شکل دموکراتیک در کشوری عضو ناتو اقتضا می کند،اشتولتنبرگ بگوید که از این دولت حمایت می کند.ولی وی این کار را نکرد.در حالی که ساعت به دو و نیم بامداد در آنکارا نزدیک می شد با جمله های مختصر و خنثی گفت:«من خواستار آرامش و خویشتنداری و احترام کامل به نهادهای دموکراتیک ترکیه و قانون اساسی آن هستم.ترکیه همپیمان ارزشمند برای ناتو است.»

بیانیه ناتو از حمایت از دولت اردوغان و حزبش اجتناب کرد دقیقا همانطور که «جان کری»وزیر خارجه آمریکا نیز چنین کاری را کرد. اما اروپایی ها معمولا در چشم پوشی در برابر کنترل قدرت با سلاح به این شکل خام برخورد نمی کردند به رغم آن که اکنون تکرار می کنند که آنها نخستین کسانی بودند که کودتا را محکوم کردند و از دولت آنکارا حمایت کردند.سابقه های واشنگتن در اختیار آنها نبود آن زمان که سفیرش در حمایت از اولین کودتا در سال 1960 به فرماندهان کودتا تبریک گفت که با کودتای سریع،دقیق و مهارت کودتایی شان وی را به دهشت وا داشتند.

واشنگتن تلاش می کند که به واسطه عضویتش در ناتو به ترکیه فشار وارد کند زیرا پایبندی به معیارهای دموکراتیک را به عنوان شرط قرار داده است این در حالی که اروپایی ها با اعلام اینکه اجرای دوباره حکم اعدام باعث می شود آنکارا خارج از مسیر عضویت کاندیداتوری برای اتحادیه اروپا قرار گیرد.اردوغان به نظر می رسد که وقعی به این فشار ها نمی نهد.حمله پاک سازی به سمت به دست گرفتن قدرت به طور کامل پیش می رود این در حالی است که اتحادیه اروپا به اصل کار توجه می کند.توافق با ترکیه سرنوشتش مشخص نیست و مشخص نیست که به همین شکل ضعیفش و پیامدهایش باقی می ماند یا آن که از هم می پاشد اگر اردوغان باز هم تصمیم بگیرد موج جدیدی از پناهندگان را تحریک کند.اردوغان خودش گفت که اگر به خواسته هایش نرسد، آماده است که پناهندگان را با اتوبوس به مرزهای ترکیه با اروپا منتقل کند.

توافق به شکل مطلوبش اکنون پیش نمی رود.دادگاه های یونان در بسیاری موارد اخراج پناهندگان سوری و بازگرداندن دوباره آنها به ترکیه را نمی پذیرند و همانطور که دولت یونان تصویب کرد ترکیه را «به عنوان کشور سوم امن»،نمی پذیرند.این در حالی است که بروکسل و آتن تلاش می کنند که کمیته های استیناف را دوباره راه اندازی کنند به گونه ای که به موضع دولت هایشان تمایل داشته باشند و حتی تلاش می کنند که با اخراج مستقیم پناهندگان، از حکم های قضایی عبور کنند.

معامله هنوز کامل نشده و دور از دسترس است به گونه ای که آن را مصون کند.توافق دادن روادید«شینگن»به ترک ها هنوز دور از دسترس است. مطلوب این بود که برخی از معیارهای مربوط به احترام به بخش قضایی و تعدیل قوانین تروریسم رعایت شود اما این معیارها با برقراری حالت فوق العاده بخار شد زیرا هیچ قانونی به جز آن چه دولت می خواهد و تصویب می کند،وجود ندارد.

ارزیابی اولیه این بود که اردوغان ضعیف از کودتا بیرون می آید چه کودتا شکست بخورد چه موفق شود.اما وضعیت این چنین به نظر نمی رسد.این مرد با حزبش به سرعت برق و باد قدرت را به دست گرفتند و عملیات پاک سازی همه مخالفان احتمالی آغاز شد.سرمایه سیاسی که اردوغان از این«هبه الهی»همانطور که خودش به زبان آورد،مشخص نبود.اروپا منتظر تحولات مهمتری است و آخرین چیزی که می خواهد باز شدن سد ترکیه در برابر هجوم پناهندگان در سال انتخاباتی پیش روی در هلند،آلمان و فرانسه است.

واشنگتن نیز از خسارت های اروپا متضرر می شود به ویژه آن که هر ضعفی در اروپا خود به خود به مصلحت دشمن اش یعنی روسیه است.اگر کودتا موفق می شد حاکمیت جدیدی روی کار می آمد که به شدت نیاز به دهندگان مشروعیت بین المللی می بود و این حاکمیت حاضر به دادن هر چیزی بود که این مشروعیت دهندگان می خواستند.همه این رؤیاها بخار شد..اروپا اردوغان را فرد فرصت طلبی از نوع بسیار پیشرفته می داند اما فرموش نمی کند که وی از خطوط قرمز عبور کرد و از برگه برنده انسانی که باعث شد اروپا عاری از اخلاق شود استفاده کرد و تا کنون نیز سرنوشت پروژه سیاسی اش را تهدید می کند.

آب و هوا

نظرات و دیدگاه ها

مسیولیت نوشته ها بر عهده نویسندگان آن هاست و انتشار آن به معنی تایید این نظرات نیست.