رئیس جمهوری ترکیه که از ادامه تنش ها با روسیه آسیب می بیند، در تلاش برای بدست آوردن دل همتای روسی خود دست به کار شده است.

در حالی که مسکو و آنکارا برای تقویت روابط خود تلاش می کنند، روشن است که زمینه ها برای این کار آماده نیست.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، پایگاه المانیتور در گزارشی نوشت: روسیه و ترکیه در تلاش برای عادی سازی روابط هستند، اما بسیاری عوامل در این میان به ایفای نقش می پردازند: اهداف متفاوت آنها در جنگ سوریه، سیاست دریای سیاه و مهمتر از همه اینکه روسیه هنوز منتظر عذرخواهی و پرداخت غرامت ترکیه به دلیل سرنگون کردن جت جنگنده این کشور در سال گذشته است.

موسسه «روسیه برای روابط استراتژیک» که توسط «ولادیمیر پوتین» رئیس جمهور این کشور تاسیس شده است، در تاریخ دوم ژوئن میزبان نمایندگان مرکز سیاست گذاری آنکارا بود. این میز بود که برای کمک به عادی سازی روابط روسیه و ترکیه چیده شده بود. هر دو طرف نتیجه جلسه را با رهبران خود در میان گذاشتند.

در عین حال «رجب طیب اردوغان» رئیس جمهور ترکیه به مناسبت روز استقلال روسیه (12 ژوئن) نامه تبریکی به پوتین با این پیام فرستاد: «من امیدوارم روابط بین ترکیه و روسیه به سطحی که سزاوار آن هست، برسد.»

برای مدیریت این فرایند حساس، اردوغان «حسین دیریوز» سفیر ترکیه در برزیل را که تجربه در ناتو و خاورمیانه را نیز دارد به مسکو اعزام کرد. دیریوز زمانی به عنوان معاون دبیر کل ناتو خدمت می کرد و همچنین سفیر این کشور در اردن بود و به عنوان مدیر کل امور خاورمیانه در وزارت خارجه ترکیه نیز کار کرده است. ژست دیگر اردوغان، دعوت از «آندره کارلوف» سفیر روسیه در آنکارا، به مراسم افطار همراه با دیگر دیپلمات های خارجی بود.

در حالی که این اقدامات تلاش های جدیدی برای از سرگیری روابط ترکیه با روسیه محسوب می شود، گروه های تحت حمایت ترکیه تمامی مواضع خود را در شمال سوریه که زمانی از آن به عنوان «میراث عثمانی» یاد می شد، از دست داده اند. روابط روسیه و ترکیه اولین بار در اکتبر و نوامبر سال گذشته زمانی تیره شد که روسیه به این گروه ها در شمال سوریه حمله کرد. ترکیه به این عملیات به شدت واکنش نشان داد و ادعا کرد که «ترکمن در حال قتل عام شدن هستند.» در تاریخ 24 نوامبر، ترکیه یک هواپیمای جنگی روسیه را به بهانه نقض حریم هوایی ترکیه سرنگون کرد. پس از آن، گروه های تحت حمایت ترکیه خلبان روسی را به ضرب گلوله کشتند.

در روزهای اخیر، ارتش سوریه بسیاری از روستاها را از گروه های مسلح بازپس گرفته است. ارتش سوریه با پیشروی های اخیر خود در حال حاضر به مرزهای ترکیه نزدیک شده است.

بازی با ترکمن ها یکی از کارت های مفید بازی آنکارا در برابر سوریه محسوب می شد که آن را از دست داده است.

ناامیدی و سکوت اردوغان در برابر از دست دادن مواضع گروه های مورد حمایت اش به نظر می رسد هزینه ای باشد که باید برای بهبود روابط اش با مسکو بپردازد. با این وجود، نه نامه تبریک اش به پوتین و نه دعوت از سفیر روسیه برای صرف افطار برای باز کردن صفحه جدید در روابط با مسکو کافی نیست. «دیمیتری پسکوف» سخنگوی کرملین گفت نامه اردوغان تنها یک «پیام» بود و روسیه هنوز خواستار عذرخواهی و جبران خسارت سرنگونی جنگنده اش است.

با وجود اقدامات آنکارا و لحن نرم تر مسکو، هنوز برای صحبت از مذاکرات معنادار دو طرف زود است. جنگ سوریه و بحران ایجاد شده پس از سرنگونی جنگنده روسی ثابت کرد که روابط ترکیه و روسیه بر بنیان های مستحکمی استوار نیست و چیزی فراتر از گردشگران روسی، روابط تجاری و کار پیمانکاران ترکیه در بخش ساخت و ساز روسیه است. این نتیجه گیری از نشست دوم ماه ژوئن در مسکو با حضور دیپلمات های سابق، پرسنل اطلاعاتی و کارشناسان بدست آمد.

«بارباروس بینیجی اوغلو» نماینده استانبول در مرکز سیاست آنکارا عنوان کرد که شرکت کنندگان در این نشست بر ضرورت همکاری همه جانبه و گفت و گو در هر دو بخش رسمی و غیر رسمی تاکید کردند.

رهبران تجاری می خواهند ترکیه و روسیه روابط خود را به حالت عادی بازگردانند. روابط پرتنش ترکیه با آمریکا و اتحادیه اروپا نیز بر فشارها برای بهبود روابط میان آنکارا و مسکو افزوده است. اما روس ها از درخواست آنکارا از ناتو برای ایفای نقش بیشتری در دریای سیاه ناخرسند هستند. تماس های المانیتور در مسکو نشان داده است که چنین اقدامی از سوی آنکارا پیمان مونترو را - که ناوبری از طریق تنگه ترکیه را مدیریت می کند - به خطر می اندازد. هر چند ترکیه می خواهد روابط خود را با روسیه بهبود بخشد، چنین حرکت های جنجالی مانع ازسرگیری واقعی یک گفت و گوی سالم می شود.

بینیجی اوغلو نتیجه جلسه مسکو را با المانیتور در میان گذاشت و گفت: «هر کسی مشتاق است روابط با ترکیه را توسعه بخشد، اما کانال های دیپلماتیک آنگونه که انتظار می رود، پیش نمی روند. همه آنها فکر می کنند کاری باید انجام شود؛ چیزی شبیه نشست مسکو. دومین تجمع این چنینی در ترکیه خواهد بود. در این چارچوب ما توافق نامه همکاری را در مسکو امضا کردیم و پیشنهادات خود را به رئیس جمهور اردوغان منتقل کردیم.»

وی ادامه داد: «روس ها گزارش خود را به پوتین ارائه کرده اند. آنها معتقدند که سرنگونی هواپیمای آنها تحریکی از سوی غرب بود و ترکیه آن را به عمد انجام نداد. اما واکنش های جدی آنکارا روسیه را خشمگین کرد. اگر این بحران عاقلانه مدیریت شده بود و تحت افکار عمومی از آن سوء استفاده نشده بود، اوضاع به این نقطه نمی رسید. اما همه ما آگاه هستیم که روابط ترکیه و روسیه شکننده است، از این رو نیاز به ارزیابی مجدد دارد.»

با وجود پروژه های عظیم استراتژیک مانند نیروگاه هسته ای «آکویوی»، خط لوله گاز طبیعی «جریان آبی» و خط لوله «استریم» ترکیه، روابط ترکیه و روسیه عاری از خرد استراتژیک است. عنصر منفی دیگر، عدم اعتماد متقابل و حرکت متزلزل دولت ترکیه در رویکردش در قبال بلوک های متنوع است.

آب و هوا

نظرات و دیدگاه ها

مسیولیت نوشته ها بر عهده نویسندگان آن هاست و انتشار آن به معنی تایید این نظرات نیست.