با توجه به گزارش اتحادیه دانشمندان نگران، ۱۰ مورد خطا در سال ۲۰۱۵ در راکتور های ایالات متحده نادیده گرفته شده که احتمال وقوع خطرات بالقوه را ۱۰ برابر می کند. نکته جالب اینکه اکثر این موارد خطای انسانی بوده است.

عکس: نمایی از نیروگاه چرنوبیل در اوکراین.

پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، اوکراین هفته آینده مراسم یادبودی برای یکی از بدترین حوادث هسته ای جهان برگزار می کند. حادثه چرنوبیل که به علت خطای انسانی و فناوری ناقض در راکتور شوروی رخ داد.
با توجه به فرارسیدن سالگرد این فاجعه که مصادف با ۲۶ آوریل است، خبرگزاری فرانسه نگاهی اجمالی به اقداماتی که از سال ۱۹۸۶ در راستای بهبود ایمنی هسته ای در سراسر جهان اتخاذ شده، انداخته است.
کارشناسان معتقدند که حادثه چرنوبیل امری غیر عادی و به دلیل ضعف طراحی راکتور RMBK رخ داده است.
راکتور RBMK ساخت فناوری کشورهای سابق بلوک شرق است. ویژگی مهم این راکتورها، قابلیت سوختگیری آن بر روی خط (online refueling) است. از این راکتور برای تولید پلوتونیوم نیز می توان استفاده کرد. راکتور حادثه چرنوبیل از این نوع بود. در سال ۲۰۰۴، از ۱۶ راکتور این نوع، ۲ نمونه در اوکراین و باقی در روسیه قرار داشتند.
علاوه بر این و بر خلاف مکان های دیگر در خارج از اتحاد جماهیر شوروی هیچ ساختار محافظتی برای مهار نشت رادیواکتیویته وجود نداشته است.
اما لازم به ذکر است که خطای انسانی هم در این حادثه دخیل بوده است. بنا به گزارش انجمن جهانی هسته ای، این حادثه به دلیل نقص روش های عملیاتی و عدم وجود یک اوصول ‌ایمنی رخ داده است.
عملکرد ضعیف و روند کند در تخلیه ساکنین و ارسال ۶۰۰ هزار تصفیه کننده از مسکو بدون تجهیزات محافظتی سبب شد؛ ۱۰ روز خاموش کردن آتش به طول بیانجامد که این تاخیر پیامد هایی نیز داشت.
اولین هشدار ها در ۲۸ آوریل سال ۱۹۸۶ نه توسط روسیه بلکه توسط سوئد مطرح شد.
«میخائیل گورباچف» رهبر شوروی سابق تا ۱۴ ماه اعترافی در مورد روی دادن این فاجعه نکرده بود.
خشم مردمی در سراسر جهان موجب تلاش های بین المللی و حتی غلبه بر اختلافات جنگ سرد در راستای بهبود امنیت اتمی و اطمینان بخشی به مردم شد.
یکی از اقدامات مهمی که اتخاذ شد، ایجاد انجمن جهانی اپراتورهای هسته ای در سال ۱۹۸۹ بود که ۴۳۰ راکتور در سراسر جهان به منظور تشخیص مشکلات مشغول به کار شدند.
«پیتر هم پروزسکی» رئیس انجمن جهانی اپراتورهای هسته ای WANO، به خبرگزاری فرانسه گفت: بدون شک این صنعت درسی بزرگ به ما داده است که ما اکنون با هم قدرتمندتر هستیم.
همچنین فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و پایان جنگ سرد موانع همکاری های بین المللی را از بین برده است.

کشورهای کمونیستی سابق و اروپای شرقی که بسیاری از آنها اکنون عضو اتحادیه اروپا هستند کمک های بسیاری به ساخت نیروگاه های اتمی شوروی کرده اند.
از ۱۷ راکتور RMBK که در سال ۱۹۸۶ کار می کردند شش راکتور برای همیشه خاموش شده است.

علاوه بر آژانس هسته ای سازمان ملل متحد، آژانس بین الملل انرژی اتمی نیز در این راستا مشغول به کار شد. این مجموعه باید جزئی ترین حادثه ای را که از ۱۶۸ کشور عضو به آن گزارش می شود را بررسی کند.
توافقنامه‌های بین المللی بسیاری که مهمترین آن کنوانسیون آژانس امنیت هسته است، امضاء شده است.
اما آنچه که منتقدان علاوه بر مشکلات فنی به آن اشاره می کنند، خطای انسانی است که در حادثه های چرنوبیل و فوکوشیما دخیل بوده است.
با توجه به گزارش اتحادیه دانشمندان نگران، ۱۰ مورد خطا در سال ۲۰۱۵ در راکتور های ایالات متحده نادیده گرفته شده که احتمال وقوع خطرات بالقوه را ۱۰ برابر می کند. نکته جالب اینکه اکثر این موارد خطای انسانی بوده است.
از نظر «شان پاتریک ستنسیل» کارشناس هسته ای انجمن صلح سبز، بزرگترین خطر راکتورهایی هستند که در غرب قرار دارند و ساخت آن ها به دهه ها پیش یعنی دهه های ۶۰ و ۷۰ میلادی بر می گردد.
ستنسیل به خبرگزاری فرانسه گفت: ما در حال حاضر در مرحله از رده خارج کردن اکثریت راکتورها در جهان هستیم. باید پیش از شنیدن موضوعی به عنوان «تروریسم هسته ای» ‌دست بکار شد.
وی افزود: هنوز هم نگرانی هایی در مورد راکتورهای روسیه وجود دارد اما آژانس انرژی اتمی اعلام کرده که فناوری هسته ای تقویت شده و امنیت بهبود یافته است.
عکس: خبرگزاری فرانسه
مترجم: گلناز سادات غفاری

آب و هوا

نظرات و دیدگاه ها

مسیولیت نوشته ها بر عهده نویسندگان آن هاست و انتشار آن به معنی تایید این نظرات نیست.