بدون حضور و کمک ایران حل و فصل بحران های خاورمیانه و ثبات در این منطقه امکان پذیر نیست.

هیچ روش واقع گرایانه ای برای کنترل اوضاع خاورمیانه و برقراری ثبات در منطقه وجود ندارد مگر همکاری با ایران.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران ، وب سایت «لوبلاگ» در مطلبی به قلم «توماس لیپمن» نویسنده و خبرنگار آمریکایی نوشت: در نشست های متعددی در واشنگتن در این ماه، شرکت کنندگان در بحث های متفکرانه و طولانی در خصوص بحران های متعدد در خاورمیانه و اینکه چه خطراتی در انتظار رئیس جمهور بعدی آمریکا است، شرکت داشتند.

در این فهرست، متاسفانه بحران ها در سوریه، یمن، عراق و لیبی در صدر قرار دارند. برخی از شرکت کنندگان در این مباحث، اقدام قوی تر آمریکا از جمله دخالت نظامی این کشور را در حال حاضر خواستار هستند. دیگران چنین استدلال می کنند که چنین اقدامی وضع را بدتر می کند. اما به نظر می رسد که هیچ راهبرد و راه حل عملی بدون توافق و همکاری میان آمریکا و ایران وجود نداشته باشد.

اما هیچ اعلام رسمی در این خصوص صورت نمی گیرد زیرا ایران برای این کار تمایلی ندارد و در شرایطی که تبلیغات انتخاباتی ریاست جمهوری در حال برگزاری است، آمریکا نیز چنین آمادگی را ندارد. با این حال هیچ راه واقع گرایانه ای برای کنترل اوضاع خاورمیانه و برقراری ثبات در منطقه وجود ندارد مگر اینکه واشنگتن و تهران در حال حاضر دست کم با یکدیگر مذاکره کنند، به مواضع یکدیگر احترام بگذارند و تلاش کنند تا منافع مشترک خود را به عنوان پایه ای برای اقدام شناسایی کنند.

انتخاب ایران

«پیمان محسنی» از مرکز «بلفر» در دانشگاه «هاروارد» آمریکا در اجلاس سالانه موسسه خاورمیانه گفت: « به عقیده من، «حسن روحانی» رئیس جمهور ایران و« محمد جواد ظریف» وزیر امور خارجه این کشور توافق هسته ای با آمریکا و دیگر شرکای آن در گروه 1+5 را مدلی برای تعامل جهانی می دانند. این توافق می تواند راه را برای همکاری احتمالی ایران و آمریکا و همچنین کاستن جنگ سرد منطقه ای میان ایران و عربستان سعودی باز کند.»

با این حال «آنتونی کوردزمن» این ماه در مقاله ای برای مرکز «مطالعات استراتژیک و بین المللی» نوشت: « چشم انداز فوری برای بهبود گسترده تر در روابط ایران و آمریکا وجود ندارد و واشنگتن هرگز نباید به دنبال همکاری با ایران به قیمت از دست دادن دیگر متحدانش باشد. اما همزمان توافق هسته ای نشان داد که ایران دارای رئیس جمهور و مقامات ارشدی میانه رو تر است.»

ایران یک بازیگر بزرگ در منطقه است. این کشور نفوذ گسترده ای در عراق دارد. اما در حال حاضر کلیدی ترین آزمون کنونی برای این کشور نقشی است که می تواند در تلاش های چند جانبه برای پایان دادن به بحران سوریه ایفا کند.

ایران بر باقی ماندن «بشار اسد» رئیس جمهور سوریه در قدرت اصرار دارد اما آمریکا و عربستان اصرار دارند که اسد نمی تواند بخشی از آینده سوریه باشد. بنابراین اگر تهران و واشنگتن - شاید با میانجیگری روسیه - به اجماع نظری در این خصوص دست نیابند، خروج از بحران کنونی سوریه بسیار دشوار خواهد بود.

دستیابی به اجماع نظر در وین

هفته گذشته، در حالی که بیشترین توجه ها بر حملات تروریستی در پاریس متمرکز شده بود، نمایندگان 17 کشور - از جمله آمریکا، روسیه و ایران و همچنین سازمان ملل متحد، اتحادیه عرب و اتحادیه اروپا - برای دستیابی به یک راه حل در سوریه در وین با یکدیگر دیدار و گفتگو کردند. آنها در بیانیه ای بدون هیچ اشاره ای به ماندن و یا رفتن اسد بر انتقال سیاسی در سوریه به رهبری خود سوری ها تاکید کردند. آنها در عین حال تصریح کردند که به محض آنکه نمایندگان دولت سوریه و مخالفان تحت نظارت سازمان ملل گام های اولیه را برای انتقال سیاسی بردارند، آتش بس برقرار خواهد شد.

مخالفان چه کسانی می توانند باشند؟ «استفان دی میستورا» فرستاده ویژه سازمان ملل متحد و دیگر مقامات تلاش خواهند کرد تا با همکاری سوری ها مخالفان را در وسیع ترین طیف ممکن انتخاب کنند تا روند مذاکرات آغاز شود.

ایران تاکید کرده است که روند انتقالی به معنای لزوم برکناری اسد نیست. «حسین امیر عبداللهیان» معاون وزیر خارجه ایران روز یکشنبه به رسانه های دولتی ایران گفت: «جمهوری اسلامی ایران اجازه نمی دهد این مسئله وارد بیانیه نهایی شود. ما تاکید کرده ایم که تنها مردم سوریه حق تصمیم گیری در این خصوص را دارند.»

به نوشته روزنامه آمریکایی «وال استریت ژورنال»، این دیپلمات ایرانی افزود: «ما صراحتا تاکید کرده ایم که تنها خود اسد می تواند در خصوص مشارکت و یا عدم مشارکت خود در انتخابات تصمیم بگیرد و تنها مردم سوریه هستند که می توانند بگویند که به او رای خواهند داد یا خیر.» این موضع گیری با موضع گیری های آمریکا و عربستان سعودی در خصوص حذف اسد هیچ مطابقتی ندارد.

نقش روسیه

«جان کری» وزیر امور خارجه آمریکا در خصوص چشم انداز دیپلماسی در سوریه خوش بین است. او گفت: «شرایطی که ما اکنون با آن مواجه هستیم، یک فرآیند واقعی است. چهار هفته پیش ما با چنین فرآیندی مواجه نبودیم. منظور من این است که چهار هفته پیش هیچ روند سیاسی پایداری وجود نداشت تا اینکه ما با هم در وین با ایران و روسیه به توافق مشترکی دست یافتیم که در چهار و نیم سال گذشته منحصر به فرد است.»

در هر گروهی که برای حل بحران تشکیل شود، ایران هم وجود خواهد داشت.

«سرگئی لاوروف» وزیر خارجه روسیه در نشست خبری مشترک با کری به خبرنگاران گفت که «همه خواستار پایان خشونت ها در سوریه هستیم و امروز اکثریت هیئت های خواستار آتش بس فوری هستند. اما متاسفانه تمامی آنها برای این کار آمادگی ندارند.»

لاوروف گفت که روسیه - متحد اسد - با موضع کری در خصوص نتیجه این فرآیند موافق است: «روند انتقالی به رهبری سوریه در یک پروسه شش ماهه که یک حاکمیت معتبر، فراگیر و غیر فرقه ای ایجاد می کند. ما همچنین توافق کردیم که انتخابات آزاد و عادلانه پس از آن در مدت 18 ماه به قانون اساسی جدید خواهد انجامید.

حتی با این فرض که این روند پیچیده و دشوار در وین اجرایی شود، دیگر مسائلی که آمریکا و متحد آن عربستان سعودی برای حل و فصل آن به همکاری با ایران نیاز دارند، رفع نخواهد شد و بدین ترتیب جنگ در یمن و عراق ادامه خواهد یافت.

آب و هوا

نظرات و دیدگاه ها

مسیولیت نوشته ها بر عهده نویسندگان آن هاست و انتشار آن به معنی تایید این نظرات نیست.