jamee

سمندر کوهستانی لرستان یا سمندر امپراطور فقط بومی ایران است اما اکنون تعداد این دوزیست رنگی در خطر انقراض به دلایلی مانند کم آبی، تخریب زیستگاه و قاچاق به حدی کاهش یافته است که اهالی لرستان نیز به ندرت آن را بر روی سنگ ها و صخره ها مشاهده می کنند.

به گزرش جی پلاس، سمندر امپراطور گونه ای از دو زیست رنگی است که در جنوب رشته کوه های زاگرس در نزدیکی شهبازان لرستان زندگی می کند، اکنون حیات این حیوان زیبا در خطر قرار دارد و جزو گونه های در خطر انقراض در فهرست اتحادیه بین المللی حفاظت از محیط زیست (IUCN) قرار گرفته است. باربد صفایی رییس هیات مدیره موسسه خزنده شناسان پارس گفت: سمندر امپراطور گونه ای در آستانه انقراض است و تحقیقات نشان می دهد که اکنون حدود ۲ تا پنج هزار نمونه (فرد) از این دوزیست در طبیعت ایران وجود دارد. وی افزود: در مدت ۶۰ سال گذشته مشکلات زیادی متوجه سمندرها بوده که آنها را به سمت نابودی کشانده است، در این مدت فقط یک منطقه در استان لرستان به عنوان منطقه حفاظت شده برای سمندرها درنظرگرفته شده که با نام سمندر، نامگذاری شده است. این محقق ادامه داد: در حال حاضر ۲۰ زیستگاه سمندر در کشور شناسایی شده که بخش قابل توجهی از آن یعنی ۱۵ زیستگاه در استان خوزستان و پنج زیستگاه در استان لرستان است. صفایی تاکید کرد: بخشی از تهدیدات مربوط به این گونه در آستانه انقراض، کم آبی و تخریب زیستگاه است که در کنار قاچاق و خرید و فروش غیرقانونی، حیات این جانور را به خطر انداخته است. کم آبی رییس هیات مدیره موسسه خزنده شناسان پارس کم آبی را علت دیگر از بین رفتن سمندرها عنوان کرد و افزود: سمندر دوزیستی است که ۶۰ تا ۷۰ درصد حیاتش به آب بستگی دارد و تخم ریزی این گونه به طور کامل در آب انجام می شود این در حالی است که عشایر یا روستاییان برای تامین آب مورد نیاز خود چشمه ها را با سیمان مسدود می کنند و آب را با لوله به منازل خود می برند، با این کار منبع آبی مورد نیاز سمندرها از آنها گرفته می شود. صفایی ادامه داد: همچنین سمندرها تخم های خود را میان خاشاک درون آب می گذارند در حالی که عشایر یا روستاییان زمانی که می خواهند آب را استفاده کنند چشمه ها یا رودخانه ها را از خاشاک پاک می کنند که در این صورت اگر سمندرها تخم ریزی کرده باشند تخم ها از آب خارج شده و از بین می روند و اگر تخم ریزی نکرده باشند دیگر محل مناسبی برای قرار دادن تخم ها نخواهند داشت. وی گفت: هر سمندر در هر فصل تخم ریزی بین ۲۵ تا ۵۰ تخم می گذارد اما در نهایت شاید دو تا پنج تخم به ثمر بنشیند زیرا دوزیستان و تخم های آنها غذای مناسبی برای انواع گونه های جانوری هستند. صفایی تاکید کرد: تا زمانی که سازمان حفاظت محیط زیست، امور عشایری و جهاد کشاورزی برای چشمه ها و منابع آبی دستورالعمل مشخصی نداشته باشند، وضعیت منابع آبی مورد نیاز سمندرها به همین روال خواهد بود، البته این روند فقط به سمندرها آسیب وارد نمی کند بلکه گونه های جانوری زیادی را تحت الشعاع قرار می دهد. تخریب زیستگاه وی افزود: تخریب زیستگاه از دیگر دلایل نابودی سمندر است زیرا همچنان شاهد دامپروری سنتی در کشور هستیم؛ چرای بی رویه دام ها در مراتع موجب نابودی پوشش گیاهی در بسیاری از مناطق از جمله زیستگاه سمندرها شده است. صفایی تاکید کرد: آموزش نقش بسزایی در حفاظت از گونه های گیاهی و جانوری دارد زیرا تجربه نشان داده است زمانی که مردم بدانند یک گونه برای آنها مفید است به صورت خودجوش درصدد حفاظت از آن برمی آیند. قاچاق و خرید و فروش غیرقانونی رییس هیات مدیره موسسه خزنده شناسان پارس، قاچاق و خرید و فروش غیرقانونی را عامل دیگری عنوان کرد که حیات سمندر امپراتور را به خطر انداخته است و افزود: در پنج سال گذشته اقدامات خوبی در زمینه مقابله با این مساله انجام شده و در استان های تهران، لرستان و خوزستان نتایج مثبتی به همراه داشته است. صفایی ادامه داد: خرید و فروش سمندر در روزهای پایانی سال و به مناسبت عید نوروز چند سالی است در کلان شهرها به ویژه تهران گسترش یافته است که با توجه به اقدامات انجام شده، سال گذشته فقط ۶ سمندر در تهران کشف و ضبط شد اما این روند در شهرهای دیگر مانند کرج، مشهد و اصفهان همچنان ادامه دارد. وی گفت: مساله دیگر در مورد سمندر لرستانی قاچاق آن به کشورهای دیگر برای قرار گرفتن در برخی موزه ها و باغ وحش ها است که البته در چند سال اخیر برخی باغ وحش های کشورهای دیگر اقدام به تکثیر این گونه کرده اند بنابراین قاچاق آن به کشورهای دیگر تا چند سال آینده متوقف خواهد شد مگر در مواردی خاص که بخواهند بر روی ژنتیک این حیوان کار کنند. مجید خرازی مقدم مدیرکل دفترحیات وحش و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست نیز در این مورد گفت: در حال تهیه برنامه عمل حفاظت از ۳۰ گونه جانوری هستیم که با توجه به اهمیت حفاظت از سمندر لرستانی برنامه عمل حفاظت از آن تهیه شده است. وی اظهار کرد: همچنین برنامه عمل گوزن زرد و کروکدیل نیز تهیه شده است و درنظرداریم برنامه عمل هفت گونه جانوری شامل گورخر، سیاه گردن، قوچ و میش، اردک بلوطی، بالابان، هوبره و پلنگ را نیز تهیه و طبق برنامه ریزی صورت گرفته تا ۶ ماه اول سال ۹۵ تدوین و اجرایی کنیم. خرازی مقدم افزود: اتحادیه بین المللی حفاظت از محیط زیست (IUCN) حدود ۷۶ گونه جانوری در معرض تهدید کشور را در فهرست سرخ خود قرار داده است. وی گفت: اعلام فهرست گونه های جانوری در خطر انقراض از طرف اتحادیه بین المللی حفاظت از محیط زیست (IUCN) اقدامی جهانی است و ما برای داشتن برنامه دقیق برای حفاظت، نیاز به فهرستی داخلی داریم بر این اساس تهیه این فهرست در دست انجام است. منبع: ایرنا

کدخبر: 344927
ارسال نظر

موضوعات داغ