با بررسی مواضع رسمی اعلام شده توسط مقامات ارشد هیات ها و همچنبن اخبار بدست آمده از منابع موثق، بنظر می آید که گفتگوها گرچه به کندی پیش می رود، اما فضای کلی آن رو به پیشرفت است، و به همین دلیل طرفین ضروری دیده اند تا دو سه روز بیشتر به مذاکرات ادامه دهند و نمی توان رخدادهای امروز را نشان از شکست گفتگوها دانست. در واقع پیچیدگی های فراوان مذاکرات و در هم تنیدگی موضوعات مختلف باعث گردیده تا پیشرفت در موضوعات به کندی حاصل شود و این امر نه تنها نشانه ای منفی نیست، بلکه نشان از توجه و دقت طرفین به جزییات به منظور دستیابی به توافقی همه جانبه است که در بلند مدت نیز قابلیت اجرا و تداوم داشته باشد.

مهدی حاجیلو-وین: صبح سه شنبه، در حالی که همگان منتظر برگزاری نشست مشترک وزرای خارجه کشورهای 1+5 و ایران به ریاست مسوول ارشد سیاست خارجی اتحادیه اروپا بودند، نخست اعلام شد که این نشست به تعویق افتاده است و سپس خانم موگرینی با حضور در جمع خبرنگاران اعلام کرد که مذاکرات به سخت ترین مرحله رسیده است و همچنان ادامه دارد، اما هنوز توافقی حاصل نشده است، بهمین دلیل گفتگوها در دو یا سه روز آینده ادامه خواهد یافت. وی همچنین گفت که برخی از وزرای خارجه پنج بعلاوه یک، امروز وین را ترک می کنند، اما دوباره بازخواهند گشت.

مواضع روسیه، فرانسه و انگلیس

به گزارش خبر نگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، ساعتی بعد وزیر خارجه روسیه وین را به مقصد روسیه ترک کرد تا فردا در اجلاس کشورهای بریکس که به میزبانی روسیه برگزار می گردد، حاضر باشد. لاوروف پیش از ترک وین به یک خبرنگار روس گفت که در مورد تقریبا 10 موضوع همچنان اختلاف بین طرفین باقی مانده است و به چند روز فرصت بیشتر برای گفتگو نیاز داریم. وی پیرامون ماهیت اختلافات گفت که در زمینه تحریم ها توافقات لازم حاصل شده اما بر روی برداشته شدن تحریم های تسلیحاتی علیه ایران و همچنین سازوکار برگشت‌پذیری تحریم‌ها همچنان بحث ها ادامه دارد.

وزرای خارجه فرانسه و انگلیس نیز به خبرنگاران گفتند که امروز وین را ترک می کنند و فردا شب باز می گردند تا در جلسات روز پنجشنبه شرکت کنند. فابیوس ضمن ابراز امیدواری برای حصول توافق افزود: در برخی حوزه ها پیشرفت هایی صورت گرفته است، اما مذاکرات دشوار است و سه موضوع فعالیت های تحقیق و توسعه هسته ای ایران، پرونده ابعاد احتمالی نظامی و همچنین سازوکار برگشت پذیری تحریم ها همچنان برای فرانسه منشا نگرانی است. هاموند نیز گفت که اراده جدی و واضح برای ادامه فرآیند مذاکرات و به نتیجه رساندن آن در طرفین وجود دارد.

مسوولین آمریکایی: ابراز امیدواری، همراه با کشیدن خط و نشان!

در پی تحولات امروز وین، جاش ارنست سخنگوی کاخ سفید امشب به خبرنگاران گفت که علیرغم مشکلات موجود، مذاکرات ارزش ادامه دادن را دارند و با تایید سخنان جان کری مبنی بر اینکه هیچ‌گاه این مقدار به توافق نزدیک نبوده‌ایم، افزود که هنوز مذاکره کنندگان اختلافات مهمی با ایرانیان دارند و این فقط موضع آمریکا نیست بلکه دیگر اعضای 1+5 هم بر این اعتقاداند.

وی در ادامه گفت که بازداشت غیرعادلانه شهروندان ما در ایران، موضوعی آزاردهنده در روابط دو کشور است، اما توافق (هسته‌ای) می‌تواند باعث بهبود روابط ایران و آمریکا شود. وی مدعی شد که اگر ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند، حمایت این کشور از تروریست‌ها خطرناک‌تر می‌شود و حتی (ایران) می‌تواند تروریست‌ها را به فن‌آوری اتمی تجهیز کند! وی تاکید کرد که رئیس‌جمهور آمریکا توافقی که نسبت به چارچوب مشخص شده در لوزان ناقص باشد را امضاء نخواهد کرد و آمادگی دارد اگر اهداف آمریکا تأمین نشود، تیم را از وین فرابخواند!

در کنار این مواضع رسمی کاخ سفید، یک مقام ارشد آمریکایی نیز به به خبرنگاران مستقر در وین گفت که در مذاکرات تا کنون در همه زمینه ها پیشرفت های چشمگیر حاصل شده است و برای توافق خوب باید مساله دسترسی به سایتهای مشکوک نیز حل شود، که من معتقدم بزودی این اتفاق رخ خواهد داد. وی پیرامون برداشته شدن تحریم های تسلیحاتی نیز گفت که ایران حق دارد برنامه موشکی عادی داشته باشد ولی تحریم های موشکهای بالستیک و تحریم تسلیحاتی باقی خواهد ماند. وی افزود که بزودی معلوم خواهد شد که اصولا توافق ممکن است یا خیر، اما اگر ما بعد از این همه مذاکره و نزدیک شدن به خط پایان، در نهایت به توافق نرسیم، بسیار تاسف برانگیز خواهد بود.

لازم به یادآوری است که به جهت اهمیت این مذاکرات، مسوولین ارشد آمریکا از جمله شخص اوباما بصورت مستمر پیگیر جریان تحولات در وین هستند و طبق اعلام منابع رسمی وزارت خارجه آمریکا، سوزان رایس مشاور امنیت ملی آمریکا بیش از یکبار در روز اوباما را در جریان روند مذاکرات قرار می دهد.

موضع ایران چیست؟

سید عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه و عضو ارشد تیم مذاکره کننده هسته‌ای ایران عصر امروز در جمع خبرنگاران گفت که هیچ ضرب‌الاجلی برای ما مقدس نیست و آمادگی داریم تا هر زمانی که لازم باشد برای ادامه مذاکرات در وین بمانیم تا اختلافات موجود کم‌تر شود و اگر مقدور باشد به یک توافق برسیم.

این دیپلمات ایرانی درباره تحریم ها گفت که بر روی لغو تحریم‌های اقتصادی و مالی به توافق حاصل شده است اما درباره تحریم تسلیحاتی علیه کشورمان که بموجب قطعنامه ۱۹۲۹ شورای امنیت وضع شده است اختلافات ادامه دارد و خواسته ما این است که باید در این توافق موضوع تحریم‌ها به طور کلی کنار گذاشته شود و طرف مقابل از تحریم‌ها دل بکنند، زیرا نمی‌توان توافقی داشت که در کنارش نظام تحریم باشد. باید این رویکرد عوض شود. وی خاطرنشان کرد که اتفاقا تحریم‌های تسلیحاتی برای کشورمان به لحاظ عملی و اجرایی کم‌ترین پیامد منفی را دارد زیرا موجب رشد صنعت دفاعی‌ کشور شده است، در عین حال اجازه نمی‌دهیم تحریمی در این چارچوب باقی بماند.

وی تاکید کرد که اگر کشورهای 1+5 بدنبال توافق هستند باید رویکرد و نوع نگاه خود را به تحریم عوض کنند و دلبستگی به تحریم‌ها را کنار بگذارند و در این صورت است که می‌توانیم به توافق برسیم.

عراقچی درباره اختلافات باقی مانده گفت که دو سه مورد از اختلافات اساسی و مجموعا ده مورد باقی مانده و باید ببینیم چطور می‌توان به راه‌حل مرضی الطرفین دست پیدا کرد.

وی درباره نگارش متون توافق نیز گفت متن توافقنامه اصلی تقریبا کامل است، درباره ضمیمه "هسته‌ای" نیز بحث‌ها بین صالحی و مونیز در حال انجام است و به مراحل پایانی نزدیک می‌شود. ضمیمه "تحریم‌ها" و ضمیمه "همکاری صلح‌آمیز هسته‌ای" با ایران نیز تقریبا کامل است. ضمیمه "کمیسیون مشترک" غیر از دو سه مورد اختلافی تقریبا نهایی است و ضمیمه "برنامه اجرایی توافق" هنوز در دستور کار است چون اول باید همه مسایل حل شود و بعد ترتیبات زمانی آن مشخص شود. وی در ادامه گفت که به محض اتخاذ تصمیم توسط وزرای خارجه در مورد موارد اختلافی، متون را کامل خواهیم کرد.

عراقچی در پایان گفت که از نظر ایران بحث تمدید چند ماهه منتفی است و آمادگی داریم که تا هر زمان که لازم باشد در وین بمانیم تا مذاکرات به سرانجام برسد. برخی طرف‌ها با ضرب‌الاجل‌هایی که به خودشان مربوط است مواجه هستند و باید رعایت کنند و قوانین مربوطه‌شان را مدام تمدید کنند و این مشکل ما نیست.

به این ترتیب گرچه قرار بود وزیر خارجه کشورمان بهمراه دکتر روحانی در اجلاس بریکس که به میزبانی روسیه برگزار می گردد شرکت کند، اما با توجه به ادامه یافتن گفتگوها در وین، دکتر ظریف نخواهد توانست رییس جمهور کشورمان را در این اجلاس همراهی کند.

طی امروز (چهارشنبه) جلسات در سطح معاونین وزرای خارجه 1+5 و ایران ادامه خواهد یافت و نشست های دوجانبه ای نیز میان وزرای خارجه آمریکا و ایران و همچنین وزیر انرژی آمریکا و رییس سازمان انرژی اتمی کشورمان بمنظور کاهش اختلافات موجود برگزار خواهد شد. هدف این جلسات و گفتگوها، فراهم سازی مقدمات لازم برای برگزاری نشست وزرای خارجه 1+5 و ایران در روز پنجشنبه است.

روزهای آتی؛ شکست مذاکرات یا توافق در وقت اضافه؟

با بررسی مواضع رسمی اعلام شده توسط مقامات ارشد هیات ها و همچنبن اخبار بدست آمده از منابع موثق، بنظر می آید که گفتگوها گرچه به کندی پیش می رود، اما فضای کلی آن رو به پیشرفت است، و به همین دلیل طرفین ضروری دیده اند تا دو سه روز بیشتر به مذاکرات ادامه دهند و نمی توان رخدادهای امروز را نشان از شکست گفتگوها دانست. در واقع پیچیدگی های فراوان مذاکرات و در هم تنیدگی موضوعات مختلف باعث گردیده تا پیشرفت در موضوعات به کندی حاصل شود و این امر نه تنها نشانه ای منفی نیست، بلکه نشان از توجه و دقت طرفین به جزییات به منظور دستیابی به توافقی همه جانبه است که در بلند مدت نیز قابلیت اجرا و تداوم داشته باشد.

در این میان انتشار اخبار غیردقیق در فضای مجازی که ناشی از درک ناصحیح از فضای مذاکرات است، کارکردی منفی در فضای عمومی داخل کشور دارد و حتی می تواند منجر به تضعیف هیات مذاکره کننده کشورمان بیانجامد. در حالیکه نمایندگان کشورمان با جدیت و تعصب ملی در حال جنگیدن برای تامین منافع ملی ایران عزیز هستند، از یک طرف اخباری حاکی از شکست مذاکرات در شبکه های مجازی مانند وایبر و تلگرام منتشر شده و از طرف دیگر نیز پیامهایی در این شبکه ها منتشر شده مبنی بر اینکه توافق جامع بدست آمده اما به دلیل ملاحظات مربوط شادی خیابانی مردم در ایام عزادای مولای متقیان، اعلام آن به تعویق افتاده و در روز پنجشنبه اعلام عمومی خواهد شد! ترویج کنندگان چنین شایعاتی در واقع اتهام سنگین عدم صداقت و مخفی کاری را نه تنها به هیات مذاکره کننده که به کلیت نظام وارد می کنند، و به این نکته واضح توجه نمی کنند که قدرت های بزرگی مانند آمریکا و روسیه، برای مراودات و اعلام مواضع خود پروتکل هایی جدی قائل هستند و هیچگاه حاضر نمی شوند وجهه بین المللی خود را بخاطر مصالح داخلی یک کشور دیگر، به مخاطره بیاندازند. لذا ضروری است در این روزها که قطار مذاکرات هسته ای به ایستگاه آخر خود نزدیک می شود، با اعتماد به تیم مذاکره کننده (که به نمایندگی از نظام این فرآیند را پیش می برند) و حمایت کامل از آنها، ما هم در ایجاد فضای لازم برای حصول یک توافق خوب نقش خود را ایفا کنیم.

آب و هوا

نظرات و دیدگاه ها

مسیولیت نوشته ها بر عهده نویسندگان آن هاست و انتشار آن به معنی تایید این نظرات نیست.