همانطور که انتظار می رفت گفت و گوی جماران با دکتر حمید انصاری قائم مقام محوسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) در خصوص اظهارات آیت الله هاشمی رفسنجانی درباره نگاه امام به رابطه با آمریکا، با واکنش گسترده رسانه های مختلف داخلی مواجه شد.

به گزارش جماران، آنچه می‌آید گزارش مختصری از این واکنش های گسترده و گاه بسیار متفاوت است.

الف) خبرگزاری‌ها:

تنها دقایقی بعد از انتشار گفتگوی قائم مقام موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س)، بسیاری از خبرگزاری‌های معتبر کشور، تیتر نخست خود را به بازنشر متن کامل این گفتگو اختصاص دادند. برخی از این رسانه ها از جمله ایسنا و خبرآنلاین گفتگو را با تیترِ «موضع موسسه تنظیم و نشر آثار امام (ره) درباره اظهارات آیت‌الله هاشمی» و بدون دخل و تصرف در متن و بدون ارائه تحلیل خاصی، منتشر کردند.

در این میان، خبرگزاری ایلنا، پرداخت متفاوتی نسبت به بقیه خبرگزاری ها داشت. این خبرگزاری، با تنظیم خبری گفتگو، تیتر ایجابی برای آن برگزید: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) اظهارات هاشمی‌رفسنجانی را تایید کرد. ایلنا گفتگوی جماران را که بصورت سوال و جوابی تنظیم شده بود، بصورت خبری خبری تنظیم کرد و با افزودن تیترهای استنباطی، خبر را منتشر کرد. « دست‌نوشته‌های هاشمی یک مدرک قابل اعتماد است» و «خاطرات هاشمی با سایرین متفاوت است» ازجمله این تیترها بودند. این اظهارنظر پس از آن صورت گرفت که چندروزی است مواضع هاشمی‌رفسنجانی که در قالب گفت‌وگویی متفاوت با وی بعد از انتخابات سال 88 در «صراحت‌نامه» مکتوب شده با واکنش‌هایی روبه‌رو شده است. آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی در این اظهارات با یادآوری حذف شعار «مرگ بر امریکا» و اینکه امام با حذف این شعار موافق بودند و واکنش‌های تند بعدی و جوسازی‌های به‌عمل آمده در این خصوص تاکید کرده است: «تمام مطلب همان بود که نوشته بودم. الان هم دقیقا یادم نیست که چه نوشتم. به هر حال موافق نبودیم که در مجامع عمومی مرگ کسی را شعار دهیم. مثلا در اجتماعات ما «مرگ بر بنی‌صدر» شعار داغ مردم بود که در نماز جمعه خواهش کردم که نگویند. «مرگ بر بازرگان» بود که خواهش کردم نگویند. «مرگ بر شوروی» بود که گفتم الان با شوروی مشکل آنچنانی نداریم. درباره امریکا هم گفته بودم. من ذاتا با حرف‌های تند و فحاشی‌ها مخالفم و آنها را مفید نمی‌دانم.» در همین راستا به گزارش جماران، در پی نقل قول‌های آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی از امام خمینی درباره رابطه با امریکا و واکنش‌های متوالی آن، حمید انصاری، قائم‌مقام موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س) موضع رسمی این موسسه را اعلام کرد.

تیتر خبرگزاری فارس بسیار متفاوت از نگاه خبرگزاری ایلنا بود. فارس گفتگوی جماران را با تیتر مردم به دستور کسی «شعار مرگ بر آمریکا» نمی‌گفتند که با «ابلاغیه» قطع شود منتشر کرد و این جمله انصاری را به عنوان لید خود برگزید: مردم ایران در جریان انقلاب بر اساس بخشنامه و دستور کسی شعار مرگ برآمریکا و شوروی نمی‌گفتند که اکنون قطع آن نیاز به ابلاغیه داشته باشد.

خبرگزاری فارس همچنین در گفتگویی با محمد سلیمانی نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی، به بررسی موضع پرداخت. سلیمانی در این گفتگو گفت: هاشمی باید نقل‌قول‌هایش را در محکمه اثبات کند/نباید در مقابل ذبح بیانات امام سکوت کرد وی با تأکید بر اینکه هاشمی‌رفسنجانی که نقل قول‌هایی را درباره امام (ره) مطرح می‌کند، باید سخنانش را در محکمه اثبات کند، چون تهمت بزرگی به ایشان است، گفت: از یک گروه خاص در مؤسسه حفظ آثار امام (ره) حضور دارند که حاضرند در مقابل ذبح بیانات ایشان سکوت کنند. وی تأکید کرد: بنابراین از هر منظری به این موضوع نگاه کنیم این سخنان کذب محض است و آقای هاشمی‌رفسنجانی که اینگونه ادعاها را مطرح می‌کند، باید سخنانش را در محکمه اثبات کند، چون تهمت بزرگی به امام (ره) است. سلیمانی در بخش پایانی گفت‌وگوی موسسه امام متهم کرد به اینکه این مؤسسه تبدیل به مرکز یک گروه خاص که نگاه سیاسی خاصی دارند، شده است و در فتنه 88 هم این موضوع کاملاً مشهود بود. وی در پایان با این ادعا که مردم از این شیوه موضع‌گیری مؤسسه حفظ و نشر آثار امام (ره) ناراضی هستند، خاطرنشان کرد: از یک گروه خاص با یک تفکر خاص سیاسی در این مؤسسه حضور دارند که حتی حاضرند در مقابل ذبح روش، منش و شیوه بیانات امام (ره)، سکوت کنند؛ این موضوع واقعاً جای سؤال و تأمل دارد، مطالبه همه مردم این است که مؤسسه حفظ و نشر آثار امام (ره) موضع‌گیری شفافی در این مورد اتخاذ کند.

فارس همچنین گفتگوی دیگری با آیت‌الله کعبی عضو شورای نگهبان انجام داد: کسی نمی‌تواند هویت استکبارستیزی ملت ایران را بگیرد/ امام هیچگاه مخالف «شعار مرگ بر آمریکا» نبودند عضو مجلس خبرگان رهبری با تأکید بر اینکه حضرت امام مخالف شعار مرگ بر آمریکا نبوده‌اند، گفت: اگر بخواهیم بر اساس صحیفه و وصیت‌نامه حضرت امام عمل کنیم، باید بدانیم شعار مرگ بر آمریکا یک موضع اصولی و مبنایی است. وی درباره شعار مرگ بر آمریکا در اندیشه و سیره عملی حضرت امام اظهار داشت: شعار مرگ بر آمریکا در واقع مرگ بر ظلم و جنایت، استعمار و استکبار و استبداد بین‌المللی است.

خبرگزاری فارس در کنار دیگر واکنش های خود، گزارشی نیز به خروجی خبر خود فرستاد: پاسخ‌ امام به خاطره‌ بدون سند هاشمی/ «آرزو داریم شعار مرگ بر آمریکا از کعبه و کلیساهای جهان سرداده شود» و در آن به موضع گیری موسسه تنظیم و نشر آثار امام نیز واکنش نشان داد: بالاخره و پس از چند روز کش مکش بر سر این خاطره بالاخره موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی در این مورد موضع گیری کرد. حمید انصاری قائم مقام موسسه تنظیم و نشر آثار امام با اشاره به حواشی چند روز گذشته درباره اظهارنظرهای هاشمی و خاطره نقل شده از وی، گفت: خاطره‌ای که آقای هاشمی رفسنجانی در موضوع حذف شعار نسبت به امام ذکر کرده است، مربوط به موافقت و دستور امام بر قطع این شعار از رسانه‌های دولتی است. مطلبی که در سال 62 روی میز بررسی و تصمیم‌گیری مسئولین نظام و رهبری انقلاب قرار داشت همین بود نه بحث بر سر دستور و یا توصیه به مردم برای حذف این شعار.

خبرگزاری مهر به انتشار تنها بخش هایی از گفتگوی بلند حمید انصاری با جماران اکتفا کرد: امام با حذف شعار از رسانه دولتی موافقت کرد نه از ادبیات سیاسی مردم

قائم مقام موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) در واکنش به خاطرات رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در خصوص حذف شعار «مرگ بر آمریکا و شوروی» گفت: خاطره‌ای که آقای هاشمی رفسنجانی در موضوع حذف شعار نسبت به امام ذکر کرده است مربوط به موافقت و دستور امام بر قطع این شعار از رسانه‌های دولتی است نه حذف آن از ادبیات سیاسی مردم در تظاهرات و راهپیمایی‌ها و مناسبت‌ها.

به گزارش خبرنگار مهر، در پی نقل قول‌های آیت‌الله هاشمی رفسنجانی از امام خمینی درباره رابطه با آمریکا و انتشار سخنان رئیس مجمع تشخیص مصلحت در این خصوص در سایت وی و رسانه های اصلاح طلب باعنوانهایی که حکایت از دستور امام برای شعار مرگ بر آمریکا داشت، حمید انصاری قائم مقام موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) در گفتگویی با پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، موضع رسمی این موسسه را اعلام کرد.

انصاری در بخشی از مصاحبه خود در خصوص حذف شعار مرگ بر آمریکا و شوروی که در خاطرات آیت الله هاشمی به آن اشاره شده است می گوید: موضوع هر 4 خاطره، قطع و حذف شعار «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر شوروی» (که به صورت توأمان در شعارهای سراسری مردم گفته می‌شد) است نه فقط شعار مرگ بر آمریکا، آن‌هم قطع این شعار مرکّب از رسانه‌های دولتی و رادیو تلویزیون است نه حذف آن از ادبیات سیاسی مردم در تظاهرات و راهپیمایی‌ها و مناسبت‌ها. مردم ایران در جریان انقلاب بر اساس بخشنامه و دستور کسی شعار مرگ برآمریکا و شوروی نمی‌گفتند که اکنون قطع آن نیاز به ابلاغیه داشته باشد.

مهر روز بعد در گفتگویی با کاظم انبارلویی با تیتر ذوق زدگی روزنامه های دوم خرداد در تناقض با اظهارات انصاری است/ قائم مقام موسسه نشر آثار امام در مورد تحریف سخنانش موضع گیری کند به تحلیل این رویداد پرداخت. انبارلویی در این گفتگو اظهار کرد:

سردبیر روزنامه رسالت با بیان اینکه روزنامه های اصلاح طلب موضع گیری قائم مقام موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی نسبت به نقل قول‌های آیت‌الله هاشمی رفسنجانی از امام خمینی درباره رابطه با آمریکا را تحریف کردند، گفت: ذوق زدگی روزنامه های دوم خردادی در تناقض با اظهارات انصاری است و وی باید در مورد تحریف سخنانش موضع گیری کند.

محمدکاظم انبارلوئی با اشاره موضع گیری حمید انصاری قائم مقام موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی نسبت به نقل قول‌های آیت‌الله هاشمی رفسنجانی از امام خمینی درباره رابطه با آمریکا، گفت: آقای انصاری در این موضع گیری گفته است که آقای هاشمی هیچ مطلبی به امام نسبت نداده و بعد تصریح دارد نپسندیدن شعار مرگ بر آمریگا نظر هاشمی است و نظر هاشمی نیز قابل نقد است.

نگاه خبرگزاری تسنیم نیوز به گفتگوی جماران با قائم مقام موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، اختلاف کمتری با فارس داشت. مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره): اظهار‌نظر شخصی ربطی به مؤسسه ندارد / امام پاسخ کتبی به نامه هاشمی ندادند/مردم با دستور کسی مرگ بر آمریکا نمی‌‌گفتند که قطع آن نیاز به ابلاغ داشته باشد

مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، درباره اظهارات آیت‌الله هاشمی رفسنجانی درباره رابطه با آمریکا از نگاه امام خمینی، اعلام کرد: اظهارات هاشمی در حذف شعار مرگ بر آمریکا حساسیت‌ها را برانگیخت.اظهار‌نظر شخصی ربطی به مؤسسه ندارد.

افزون بر خبر، خبرگزاری تسنیم روز بعد، یادداشتی به قلم محمدکاظم انبارلویی با عنوان «نقد پاسخ قائم‌مقام مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام(ره)؛ تناقض در یک پاسخ‏» منتشر کرد. جمله گزیده این یادداشت از نگاه تسنیم این است: سؤال مردم این است چرا هاشمی می‌خواهد نفرت ابدی ملت ایران از آمریکا را با برداشتن شعار مرگ بر آمریکا فرو بکاهد. این کار عملی نیست و ایشان باید پاسخی برای این پرسش داشته باشد، آمریکایی‌ها در خصومت علیه ملت ما کم نگذاشته‌اند.

تسنیم همچنین در گفتگوی دیگری با مجتبی رحماندوست نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی به بررسی انتقادی موضع موسسه پرداخت. تیتر این گفتگو اینچنین بود: لقب شیطان بزرگ برازنده حکومت آمریکاست/ "مرگ بر آمریکا" برگرفته از روشنگری‌های امام(ره) است رحماندوست گفت: آمریکا هنوز در عمل گامی در جهت بهبود روابط خود با ملت‌های آزاده و فاصله گرفتن از حمایت‌های همیشگی خود از صهیونیست‌های جنایتکار و ظالمان جهان برنداشته است و در این صورت چگونه باید از مردم بخواهیم مواضع وشعارهای خود درباره این جرثومه فساد را تغییر دهند.

ب) روزنامه ها

روزنامه اطلاعات گفتگوی جماران را بدون هرگونه تغییر در تیتر و لید عینا در صفحه اول گنجانده است. علاوه بر آن روزنامه جام جم، جز در انتخاب تیتر (شعار مرگ برآمریکا فریاد اعتراض مظلوم علیه ستمگر است) دقیقا بازنشر گفتگو بود. آرمان نیز گفتگو را عینا و بدون تغییر تیتر در صفحه نخست منتشر کرد. روزنامه بهار عین گفتگو را با تیتر دستور امام(ره) برای حذف شعار «مرگ بر آمریکا» از رسانه های دولتی به عنوان تیتر یک خود بانشر داد و روزنامه جمهوری اسلامی با تیتر دیگری این خبر را عینا منتشر کرد: موسسه تنظیم و نشر آثار امام (ره): آنچه امام در باره شعار" مرگ بر آمریکا" گفتند مربوط به رسانه‌های دولتی بود روزنامه رسالت نیز به راه جمهوری اسلامی رفته است انتشار خبر تنها با تغییر تیتر: حمید انصاری قائم مقام موسسه نشر آثار امام (ره): اظهار نظر هاشمی شخصی است وی مطلبی را به امام (ره) نسبت نداده است!

اما روزنامه قانون با گزارشی مفصل به بازنشر گفتگوی جماران به عنوان تیتر یک روزنامه پرداخته است: سال ۶۲ حذف شعار مرگ بر آمریکا روی میز رهبری انقلاب بود / واکنش موسسه نشرآثار امام به حذف شعار «مرگ بر آمریکا»

گزارش قانون اینگونه شروع می شود: سرانجام نهاد متولی آثار امام (س) هم وارد گود مناقشه «حذف شعار مرگ بر آمریکا» شد. حمید انصاری، قائم مقام موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س) در گفت‌و‌گو با سایت خبری جماران موضع رسمی این موسسه را به همراه تحلیل شخصی خود بیان کرد. این موضع نشان می‌دهد که خاطرات ادعایی هاشمی رفسنجانی صحت داشته ولی این موضوع صرفا در‌‌ همان دوره گفته شده از سوی هاشمی مورد توجه امام قرار گرفته و ایشان دیگر در این باره سخنی نگفته‌اند. این خاطرات که در کتاب آقای هاشمی نشر یافته پیش از این در مورد ممیزی شدن کتاب خاطرات خود گفته بود: «به سه جا می‌دهیم؛ یکی به وزارت ارشاد می‌دهیم. البته آن‌ها باید بگویند موافقیم یا مخالف که می‌گویند موافقیم و چیز دیگری نمی‌گویند و دخالت نمی‌کنند. یکی هم به مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س) می‌دهیم تا اشاراتی یا بیاناتی که از امام آمده با مستندات تطبیق داده شود. یک نسخه را هم قبل از چاپ به رهبری می‌دهیم. هدفم این است که به دلیل آن‌که ایشان در همه کار‌ها با من شریک بودند تا اگر در موردی اشتباه کردم یا توضیحات اضافی لازم است به من بگویند». با اینکه هاشمی تاکید کرده که خاطراتش را همیشه به موسسه تنظیم و نشر آثار امام و مقام معظم رهبری ارائه داده است ولی اعتراضات به محتوای این خاطرات همچنان ادامه دارد. اما حمید انصاری در این اعلام موضع ترجیح داده است به توصیف وقایع پرداخته و دلیل این موضع موسسه تنظیم و نشر آثار امام را که خاطره هاشمی رفسنجانی را صحیح می‌داند تبیین کند

روزنامه شرق نیز گفتگوی جماران را به عنوان تیتر یک خود برگزیده است: حمید انصاری بازخوانی کرد / دستور امام: حذف مرگ بر آمریکا و شوروی

خبر روزنامه شرق که انتقاد روزنامه کیهان را برانگیختف اینچنین آغاز می شود: موسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی(ره)، درباره اظهارات آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی درباره «رابطه با آمریکا» و حذف شعار «مرگ بر آمریکا» از نگاه امام‌خمینی، اعلام موضع کرد. چند روز پیش آیت‌الله هاشمی بخشی از خاطرات خود مربوط به مذاکراتش با امام(ره) و موافقت ایشان با حذف شعار مرگ بر آمریکا و بررسی موضوع رابطه با آمریکا را روی سایت شخصی خود منتشر کرد که همین امر واکنش مدیرمسوول روزنامه کیهان را به‌دنبال داشت. حسین شریعتمداری، رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام را متهم به تحریف بیانات و دیدگاه‌های بنیانگذار انقلاب کرد. مدیرمسوول کیهان نوشت: «بعد از رحلت حضرت امام(ره) تاکنون نمونه‌هایی از تحریف بیانات و رهنمودهای صریح آن حضرت دیده شده که تحریف نظرات ایشان از سوی آیت‌الله هاشمی و آیت‌الله صانعی از جمله آنهاست ولی متاسفانه «موسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی(ره)» که وظیفه قانونی حفظ آثار امام(ره) و پیشگیری از تحریف آن را برعهده دارد، در مقابل تحریف‌های یادشده سکوت محض کرده است.» پس از حمله کیهان به آیت‌الله هاشمی و موسسه تنظیم و نشر آثار امام(ره) پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران گفت‌وگویی با قائم‌مقام موسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی(ره) انجام داد.

حمید انصاری با بیان اینکه بسیار خرسندم که همچنان اندیشه و مواضع رهبر انقلاب اسلامی با حساسیت فراوانی مورد توجه جامعه و فعالان سیاسی و اجتماعی قرار دارد، گفت: «اخیرا دو اظهار‌نظر از آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی که به‌نوعی مربوط به حضرت‌امام می‌شود منتشر شد و نقدها و مخالفت‌هایی را نیز برانگیخت، یکی - نقل مضمون - فرازی کوتاه از نامه‌ای است که ایشان گفته‌اند آن را در سال‌های آخر برای امام نوشته‌اند و دیگری مطلبی است که از قول ایشان تحت عنوان موافقت امام با حذف شعار «مرگ بر آمریکا» مطرح شده است. اولا تاریخ هر دو اظهارنظر آقای هاشمی مربوط به الان نیست. اظهارات آقای هاشمی درباره حذف شعار، در گفت‌وگو با ماهنامه مدیریت ارتباطات 25 اردیبهشت 1389 (سه‌سال پیش) و مطلب مربوط به رابطه با آمریکا در گفت‌وگوی ایشان با فصلنامه موسسه مطالعات بین‌المللی در پایان سال 1390 بیان شده است و بعدا این مطالب (چندین ماه قبل) در کتاب صراحتنامه انتشار یافته است. البته در این ایام -‌که افکار عمومی متوجه رویکرد دولت تدبیر و امید در موضوع هسته‌ای و بررسی نوع تعامل با غرب و آمریکا و سفر ریاست محترم جمهوری به آمریکا بوده است‌- پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله هاشمی بازگویی خلاصه‌ای از گفت‌وگوی قبلی ایشان را به نحوی تنظیم و تیترگذاری کرده است که حساسیت‌ها را برانگیخته و باعث طرح دوباره موضوع شده است.»

وی با تاکید بر این موضوع که آیت‌الله هاشمی هیچ مطلبی را به امام نسبت نداده و موضوع را به نوشته دیگری ارجاع داده است، افزود: «آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی مطالبی را مبنی بر نپسندیدن شعار مرگ گفتن نسبت به دولت‌ها و اشخاص بیان کرده است اما نه‌تنها تصریحی به اینکه این نظر امام است ندارد، بلکه تاکید کرده‌اند که این نظر خودشان است. همه آنچه که آقای هاشمی در خاطرات خود در این‌باره گفته‌اند به چهارفراز مربوط می‌شود که عینا از کتاب خاطرات ایشان نقل می‌کنم: 1 - در ذیل خاطرات روز 16 فروردین 1362 «... احمدآقا تلفن‌ کرد و اطلاع‌ داد، امام‌ با پیشنهاد قطع‌ شعار «مرگ‌ بر آمریکا و مرگ‌ بر شوروی‌» از رسانه‌های‌ دولتی‌ موافقت‌ کرده‌اند و پذیرفته‌اند که‌ بگویند به‌ امر امام‌ قطع‌ شده‌ است.»2 - 20 فروردین 62 «... ظهر احمدآقا آمد. اعترافات توده‌ای‌ها را به ایشان دادم که بخوانند و به اطلاع امام برسانند. قرار شد از طرف امام رسما به صداوسیما ابلاغ کنند که [شعار] مرگ بر آمریکا و مرگ بر شوروی را که در شعارهای مردم می‌آید، حذف کنند و دوستان دیگر هم موافق‌اند.»3 - اول اردیبهشت 62 «...جلسه شورای مرکزی حزب [جمهوری اسلامی] داشتیم‌. درباره دستور امام برای حذف شعارهای مرگ بر آمریکا و «مرگ بر شوروی» بحث داشتیم که شیوه حذف آن ـ‌ به صورتی‌که عکس‌العمل بدی نداشته باشد ـ انتخاب شود.»4 - 14 تیر 63 «... [آقای امام موسوی‌] نماینده شوشتر هم آمد و پیشنهاد قطع شعار مرگ بر آمریکا و شوروی را می‌داد. گفتم به‌طور اصولی تصمیم گرفته‌ایم‌، امام هم موافقت کرده‌اند ولی منتظر فرصت هستیم.» موضوع هر چهار خاطره، قطع و حذف شعار «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر شوروی» (که به‌صورت توأمان در شعارهای سراسری مردم گفته می‌شد) است نه فقط شعار مرگ بر آمریکا، آن‌هم قطع این شعار مرکب از رسانه‌های دولتی و رادیو تلویزیون نه حذف آن از ادبیات سیاسی مردم در تظاهرات و راهپیمایی‌ها و مناسبت‌ها.»قائم‌مقام موسسه تنظیم و نشر آثار امام(ره) گفت: «خاطره‌ای که آقای هاشمی‌رفسنجانی در موضوع حذف شعار نسبت به امام ذکر کرده است مربوط به موافقت و دستور امام بر قطع این شعار از رسانه‌های دولتی است. مطلبی که در سال 62 روی میز بررسی و تصمیم‌گیری مسوولان نظام و رهبری انقلاب قرار داشت همین بود و بحث بر سر دستور یا توصیه به مردم برای حذف این شعار نبود. در عبارات خاطرات آقای هاشمی هم که بر اساس یادداشت‌های ثبت‌شده روزانه می‌باشد به صورت دقیق تصریح شده است که موضوع موافقت و دستور امام حذف شعار «مرگ بر آمریکا و مرگ بر شوروی» از رسانه‌های دولتی بوده است و نفی و نهی از این شعار نبوده است. بر اساس مدارک و اطلاعات موجود در اینکه این مساله یعنی پیشنهاد حذف شعار مرگ بر شوروی به‌طور اخص و کل شعار (مرگ بر آمریکا و شوروی) از صداوسیما در آن زمان با توجیهات منطقی فراوان و از کانال‌های مختلف به دفتر امام و به حضرت امام منعکس شده است تردیدی نیست. مطمئنم که بر طبق دستور حضرت امام از مقطعی شعار مرگ بر شوروی در پخش برنامه‌های رسمی از صداوسیما حذف شد.»انصاری در رابطه با موضوع اظهارات آیت‌الله هاشمی درباره پیشنهاد حل مساله رابطه با آمریکا به امام(ره) افزود: «آیت‌الله هاشمی گفته‌اند این پیشنهاد یکی از پیشنهادهایی است که طی نامه‌ای در سال‌های آخر برای امام فرستاده‌اند. اصل دستخط این نامه خصوصی چهار صفحه‌ای که به تاریخ 4فروردین1366 می‌باشد در آرشیو اسناد موسسه نگهداری می‌شود. موضوع این نامه درخواست آقای هاشمی از امام برای حل چهار مشکلی است که نوشته‌اند اگر حل نشود در آینده مشکلات بزرگی برای انقلاب خواهد داشت: اول‌، دوگانگی نیروهای نظامی و چندگانگی نیروهای انتظامی. دوم، مشخص‌نبودن مرز سنت‌های شرعی با سنت‌ها و عادات عرفی. سوم، ابهامات در سیاست خارجی و رابطه با دولت‌های بزرگ خصوصا آمریکا. چهارم، نواقص و ابهامات موجود در قانون اساسی. در ادامه همین مساله چهارم، ایشان 10 موضوع را به‌عنوان مشکلاتی که تجدید نظر درباره آنها در قانون اساسی را پیشنهاد دارند بر شمرده‌اند.»وی با بیان اینکه در مورد نامه مذکور امام(ره) پاسخ کتبی به آن نداده‌اند، گفت: « عدم پاسخ امام نه به‌معنای رد پیشنهادات است و نه تایید. برخی از موضوعات و پیشنهاداتی که آقای هاشمی در این نامه ذکر کرده‌اند که بعضی موارد آن در نامه‌های دیگران نیز به چشم می‌خورد بعدا به موجب حکم حضرت امام برای تشکیل شورای بازنگری قانون اساسی یا در مقاطعی دیگر مورد توجه و موافقت قرار گرفته و برخی نیز مسکوت گذارده شده که دلیل آن ممکن است مخالفت امام با آن نظر و پیشنهاد باشد یا مناسب‌ندیدن زمان برای طرح و اقدام ایشان در این مصاحبه از پیشنهادی که طی نامه‌ای به حضرت امام داده‌اند سخن گفته و از محتوای این پیشنهادشان دفاع کرده‌اند.» قائم‌مقام موسسه تنظیم و نشر آثار امام(ره) با اشاره به اینکه آیت‌الله هاشمی در اظهارات‌شان در مورد رابطه با آمریکا هیچ مطلبی را به امام نسبت نداده‌اند که جای استعلام نظر از موسسه یا موضع‌گیری موسسه باشد؛ عنوان کرد: « توضیحا عرض می‌کنم آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی در همان مصاحبه‌ای که دوسال پیش با فصلنامه مطالعات بین‌المللی داشته‌اند می‌گویند: «من در سال‌های آخر حیات امام (س) نامه‌ای را خدمت‌شان نوشتم، تایپ هم نکردم. برای اینکه نمی‌خواستم کسی بخواند و خودم به امام دادم. در آن نامه هفت موضوع را با امام مطرح کردم و نوشتم که... .» بیان آقای هاشمی و ادبیاتی که در ادامه به کار برده‌اند حاکی از آن است که ایشان کپی نامه را نگه نداشته‌اند یا در مصاحبه همراه نداشته‌اند. عین مطلبی که آقای هاشمی در نامه 4/1/1366 به امام در این موضوع نوشته‌اند چنین است: «... در سیاست خارجی و روابط با دولت‌های بزرگ و بخصوص آمریکا ابهاماتی وجود دارد که اگر شما رفع نفرمایید معلوم نیست کسی دیگر بتواند به آسانی رفع کند. می‌بینید که دولت‌هایی مثل سوریه، لیبی، چین و خود شوروی روابط عادی دارند؛ ولی در جامعه ما حرف‌زدن معمولی و تجارت با آنها مشکل‌آفرین است.» در باب این پیشنهاد می‌توان گفت از مجموع مواضع حضرت امام که بعد از تاریخ نگارش این نامه داشته‌اند و شواهد و حتی تعابیری که در فرمایشات و پیام‌های ایشان آمده است چنین استنباط می‌شود که در آن شرایط سال 66 و 67 که اوج حمایت علنی آمریکا از صدام و گسیل ناوگان نظامی دریایی به حمایت از صدام به خلیج‌فارس و مشارکت رسمی آمریکا در جنگ موسوم به جنگ نفت‌کش‌ها علیه ایران و اسقاط جنایتکارانه هواپیمای مسافربری ایران به‌وسیله موشک‌های ناو آمریکایی و مخالفت‌های آشکار آمریکا در شورای امنیت با پیشنهادات منطقی ایران برای صلح عادلانه، می‌باشد از نظر امام خمینی شرایط آن زمان مناسب طرح این پیشنهاد و اقدام عملی برای آن نبوده است.انصاری در پایان تاکید کرد: «این‌که به طور کلی و به‌عنوان یک سیاست راهبردی، نظر امام خمینی در موضوع مذاکره یا رابطه جمهوری اسلامی ایران با آمریکا چیست و اینکه بر اساس مبانی فقهی و سیاسی حضرت امام در باب سیاست خارجی آنچه که در فرمایشات ایشان در موضوع نفی مذاکره و رابطه با آمریکا در آن ایام آمده است بیانگر یک اصل بنیادین و همیشگی و خط قرمز نظام است یا اینکه معطوف به شرایط زمانی و مکانی است و اگر چنین است این شرایط کدامند؛ چون موضوع به تحلیل و تفسیر دیدگاه امام و برداشت از مواضع و سخنان امام باز می‌گردد، همه افراد ذی‌صلاح می‌توانند به صورت مستدل و مستند برداشت خود را منتشر کنند و بنده هم اگر توفیق بیابم به‌عنوان تحلیل شخصی و نه موضع رسمی موسسه مقاله‌ای را منتشر خواهم کرد، انشاءالله.»

تیتر روزنامه اعتماد نیز به گفتگوی جماران با قائم مقام موسسه تنظیم و نشر آثار امام اختصاص یافت: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) اظهارات هاشمی‌رفسنجانی را تایید کرد / اسناد موافقت امام با حذف مرگ بر امریکا

گزارش اعتماد با جملات برگزیده این روزنامه از سخنان حمید انصاری آغاز می شود:

موسسه امام(ره): خاطره آقای هاشمی قطع و حذف شعار «مرگ بر امریکا» و «مرگ بر شوروی»

از رادیو و تلویزیون است، نه حذف آن از تظاهرات و مناسبت‌ها

دست‌نوشته‌های خاطرات روزانه آقای هاشمی‌رفسنجانی یک مدرک مهم و قابل اعتماد است

مردم ایران در جریان انقلاب بر اساس بخشنامه و دستور کسی

شعار مرگ بر امریکا و شوروی نمی‌گفتند که اکنون قطع آن نیاز به ابلاغیه داشته باشد

نامه خصوصی چهار صفحه‌یی آقای هاشمی درباره حل مساله رابطه با امریکا در زمان حیات امام صحت دارد

اعتماد آنگاه می نویسد: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س)، درمورد اظهارات آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی درباره رابطه با امریکا از نگاه امام خمینی، اعلام موضع کرد. این اظهارنظر پس از آن صورت گرفت که چندروزی است مواضع هاشمی‌رفسنجانی که در قالب گفت‌وگویی متفاوت با وی بعد از انتخابات سال 88 در «صراحت‌نامه» مکتوب شده با واکنش‌هایی روبه‌رو شده است. آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی در این اظهارات با یادآوری حذف شعار «مرگ بر امریکا» و اینکه امام با حذف این شعار موافق بودند و واکنش‌های تند بعدی و جوسازی‌های به‌عمل آمده در این خصوص تاکید کرده است: «تمام مطلب همان بود که نوشته بودم. الان هم دقیقا یادم نیست که چه نوشتم. به هر حال موافق نبودیم که در مجامع عمومی مرگ کسی را شعار دهیم. مثلا در اجتماعات ما «مرگ بر بنی‌صدر» شعار داغ مردم بود که در نماز جمعه خواهش کردم که نگویند. «مرگ بر بازرگان» بود که خواهش کردم نگویند. «مرگ بر شوروی» بود که گفتم الان با شوروی مشکل آنچنانی نداریم. درباره امریکا هم گفته بودم. من ذاتا با حرف‌های تند و فحاشی‌ها مخالفم و آنها را مفید نمی‌دانم.» در همین راستا به گزارش جماران، در پی نقل قول‌های آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی از امام خمینی درباره رابطه با امریکا و واکنش‌های متوالی آن، حمید انصاری، قائم‌مقام موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س) موضع رسمی این موسسه را اعلام کرد. وی در همین مورد گفت: موضوع خاطره‌های آیت‌الله هاشمی درباره قطع و حذف شعار مرگ بر امریکا و مرگ بر شوروی (که به‌صورت توامان در شعارهای سراسری مردم گفته می‌شد) است نه فقط شعار مرگ بر امریکا، آن هم قطع این شعار مرکب از رسانه‌های دولتی و رادیو- تلویزیون نه حذف آن از ادبیات سیاسی مردم در تظاهرات و راهپیمایی‌ها و مناسبت‌ها. مردم ایران در جریان انقلاب بر اساس بخشنامه و دستور کسی شعار مرگ برامریکا و شوروی نمی‌گفتند که اکنون قطع آن نیاز به ابلاغیه داشته باشد. به‌کاربردن اینگونه شعارها زمانی ممنوع و ناپسند است که به‌ناحق و ناروا باشد وگرنه حق فریاد اعتراض مظلوم علیه ستمگر در همه فرهنگ‌های عالم به رسمیت شناخته شده است و اختصاص به ملت ایران ندارد.

واکنش روزنامه کیهان به نوعی دیرهنگام ولی بسیار متفاوت بود. این روزنامه یک روز بعد از انتشار گفتگو، تیتر یک خود را به بازخوانی این رویداد خبری و نقد موسسه و دو روزنامه اعتماد و شرق اختصاص داد. تیتر این روزنامه گویا و قابل تامل بود: روزنامه‌های زنجیره‌ای ‌واکنش ناکافی حمید انصاری را هم تحریف کردند / کلاهبرداری چند لایه با تحریف نظر امام(ره)

بخشی از تحلیل کیهان که بلافاصله در بسیاری از سایت های همسو منتشر شد، به شرح زیر است: واکنش قائم مقام موسسه نشر آثار امام(ره) به ادعاهای هاشمی رفسنجانی و نوع انتشار این واکنش درروزنامه‌های زنجیره‌ای، از یک تحریف و کلاهبرداری چند لایه‌ حکایت می‌کند.

واکنش حمید انصاری هرچند دیرهنگام و ضمن رودربایستی است- و در واقع اولویت را به حفظ حرمت هاشمی و نه حضرت امام داده!- اما در عین حال واجد نکات قابل توجهی در حد تکذیب بخش‌هایی از ادعاهای هاشمی و سایت وی است ضمن اینکه نشان می‌دهد گردانندگان سایت هاشمی با خود هاشمی نیز بازی می‌کنند. اما نکته جالب بازتاب مصاحبه سایت جماران با حمید انصاری در روزنامه‌های زنجیره‌ای بود که دیروز در اقدامی هماهنگ و در تیترهای خود به تحریف واکنش ناکافی حمید انصاری پرداختند. به عنوان مثال روزنامه زنجیره‌ای اعتماد در تیتر اول خود با تحریف‌ سخنان انصاری مدعی شد «موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، اظهارات هاشمی را تایید کرد/ اسناد موافقت امام با حذف مرگ بر آمریکا.»! فقط ذیل این تیتر بزرگ در یک سوتیتر ریز نوشته شده «موسسه امام: خاطره آقای هاشمی، قطع شعار مرگ بر آمریکا و مرگ بر شوروی از رادیو و تلویزیون است نه حذف آن از تظاهرات و مناسبت‌ها»! مشابه همین تحریف کلاهبردارانه در تیتر سخنان حمید انصاری، را روزنامه شرق نیز مرتکب شده و تیتر زده است «دستور امام: حذف مرگ بر آمریکا و شوروی»

اظهارات حمید انصاری درباره ادعای دیگر هاشمی گویاتر است و مجدداً نشان می‌دهد رسانه‌های زنجیره‌ای به کمک سایت شخصی هاشمی علاقه‌ شخصی آقای هاشمی را جای مواضع امام جا زده‌اند. خبرنگار می‌پرسد «سوال دیگر مربوط به اظهارات آقای هاشمی رفسنجانی درباره پیشنهاد حل مسئله رابطه با آمریکا است که ایشان گفته‌اند این پیشنهاد یکی از پیشنهاداتی است که طی نامه‌ای در سال‌های آخر برای امام فرستاده‌اند.»

و انصاری در پاسخ می‌گوید: بله چنین نامه‌ای [نامه‌ هاشمی] نوشته شده است. اصل دستخط این نامه خصوصی 4 صفحه‌ای که به تاریخ 4 فروردین 1366 است در آرشیو اسناد موسسه نگهداری می‌شود. موضوع این نامه درخواست آقای هاشمی از امام برای حل چهار مشکلی است که نوشته‌اند اگر حل نشود در آینده مشکلات بزرگی برای انقلاب خواهد داشت.

وی می‌افزاید: اکثر مطالب و پیشنهاداتی که ایشان در منصب ریاست مجلس و جانشین فرماندهی کل قوا در قالب این نامه خصوصی برای امام نوشته‌اند آن زمان در محافل نیروهای انقلاب و تشکلهای سیاسی یا در سطوح تصمیم‌گیران نهادهای ذیربط و در بین نمایندگان فعال مجلس مطرح بوده و پیشنهادات مشابه از کانالهای مختلف به وسیله نامه - که سوابق آنها در اختیار موسسه است- یا در ملاقات‌های مسئولین به امام ارائه شده است. بدیهی است که این‌گونه نامه‌ها از شخصیت‌ها و سازمان‌ها که مشتمل بر بیان گزارش و مشکلات یا پیشنهادات هستند نیازی به پاسخ موردی نداشته‌اند.

انصاری تاکید کرد: در مورد نامه مذکور هم حضرت امام پاسخ کتبی به آن نداده‌اند. عدم پاسخ امام نه بمعنای رد پیشنهادات است و نه تایید برخی از موضوعات و پیشنهاداتی که آقای هاشمی در این نامه ذکر کرده‌اند که بعض موارد آن در نامه‌های دیگران نیز به چشم می‌خورد بعدا به موجب حکم حضرت امام برای تشکیل شورای بازنگری قانون‌اساسی یا در مقاطعی دیگر مورد توجه و موافقت قرار گرفته و برخی نیز مسکوت گذارده شده که دلیل آن ممکن است مخالفت امام با آن نظر و پیشنهاد باشد یا مناسب ندیدن زمان برای طرح و اقدام.

ضمن یادآوری این نکته که موسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام نمی‌تواند درباره اقدامات تحریف‌آمیز نسبت به سیره و مواضع بنیانگذار جمهوری اسلامی از خود سلب مسئولیت کند، مسئولیت پیگیری نیز متوجه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزارت اطلاعات است تا شیطنت‌های سازمان یافته ائتلاف «نفاق - اپوزیسیون - فتنه - خط سازش» برای غبارآلود کردن فضای افکار عمومی آن هم در موقعیت تشدید دشمنی‌های آمریکا را پیگیری کنند و اجازه فعالیت به پایگاه‌های مطبوعاتی و رسانه‌ای دشمن ندهند.

ج) سایت های خبری:

علاوه بر روزنامه ها و خبرگزاری ها، در میان وب‌سایت های خبری، واکنش های متفاوتی به گفتگوی جماران با قائم مقام موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی شده است. در این میان، سایت هایی مانند تابناک، فرارو، شفاف و ... تنها به بازنشر خبر بدون تحلیل و تغییر تیتر و لید اکتفا کردند ولی برخی سایت های دیگر، به تحلیل های مختلف روی آورده اند که به دلیل اطاله گزارش از ذکر آن ها خودداری می شود.

آب و هوا

نظرات و دیدگاه ها

مسیولیت نوشته ها بر عهده نویسندگان آن هاست و انتشار آن به معنی تایید این نظرات نیست.