پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران -تهران

یادداشتی به مناسبت 17 مرداد روز خبرنگار

امیرحسین کاکایی

در یکی از سایت‌های خارجی مقاله‌ای پیرامون قشر پر دردسری از جامعه یعنی خبرنگاران می‌خواندم که نکاتی به ذهنم رسید که بد ندیدم تا آن‌ها را عنوان کنم. اساسا خبرنگار باید یک منتقل کننده سالم و بی جهت اخبار دقیق از محل وقوع خبر تا رسانه و در نهایت سمع و بصر مردم جهان باشد. کیفیت یک خبرنگار به میزان مقاومت او یا سالم بودن او در مسیر محل وقوع خبر تا رسانه است و مسلما اگر خبرنگار ناطق، عاقل و بالغ اخبار را درست به رسانه برساند، رسانه نمی‌تواند در آن دستی ببرد. اما بعضا اتفاقاتی در تهیه و انتشار اخبار رخ می‌دهد که ما لزوما خبرنگار مسئول تحریف در آن خبر نیست بلکه این بار خود رسانه است که بسته به خطوط قرمز تعریف شده برایش و سلایق مدیران و شرایط جامعه در اخبار دست می‌برد یا اصلا از انتشار یک خبر جلوگیری می‌کند. در بحث تحریف خبر اگر ما خبرنگار را در آن تبرئه کنیم گناه بد آگاه کردن عده ای از مردم را به گردن چه کسی بیاندازیم وقتی ما تنها از تلویزیون، رادیو، روزنامه، رایانه شخصی خود و ... شاهد این‌گونه اخبار هستیم. آیا تلویزیون‌مان رو متهم کنیم به دروغ گفتن؟ یا سلایقی که در طول مسیر خبر از رسانه تا گوش مردم بر خبر اعمال می‌شود؟

برپایهٔ اعلامیه سازمان یونسکو، خبرنگاران باید کوشش کنند تا اخباری که در اختیار عموم می‌گذارند درست، دقیق و معتبر باشد و در درستی اخباری که به دست می‌آورند، پژوهش و اندیشه کنند. خبرنگاران نباید حقیقتی را عمداً تحریف یا خراب کنند و نیز هیچ گونه مطلبی را نباید از دید مردم پنهان نگهدارند. اما یونسکو برای خود رسانه، مسئولیتی تعیین نکرده‌ است و هرچه گفته شده به صورت شفاهی بوده و یا مصرف داخلی داشته است. از تحریف اخبار توسط رسانه‌ها و یا تزریق اخبار و نظرات صاحب رسانه‌ها به قلم خبرنگار چشم پوشی نکنیم و بدانیم این مسئله می‌تواند آفت بزرگی برای رسانه‌ها باشد و اعتبار آن‌ها را زیر سوال ببرد.

خبرنگاران حداقل در ایران بعضأ از موقعیت اجتماعی مطلوبی برخوردار نیستند کما اینکه یکی از پر مخاطره ترین شغل‌ها را دارند و از نظر امنیت شغلی و مطالبات حقوقی مادی و معنوی از سطح نسبتأ پایینی برخوردارند. شاید از این منظر خبرنگاری را بتوان کنار شغل‌های پر مخاطره‌ای مثل پلیس، آتش‌نشانی و ... قرار داد چون خبرنگاران صفحات حوادث بعضأ پا به پای این نیرو های امداد و نجات در صحنه‌های حادثه حضور پیدا می‌کنند و طبیعتا خطر آن حضور را هم به جان می‌خرند به خصوص در مورد خبرنگارانی که در جبهه‌های جنگ حضور دارند این مسئله بسیار پر رنگ تر جلوه می‌کند.

خبرنگار تنها یک ضبط صوت یا یک دستگاه دریافت و انتقال خبر نیست یا اگر شخصی هم این‌طور باشد، خبرنگار محسوب نمی‌شود. خبرنگار باید صاحب ذوق و اندیشه باشد. باید قلمش متفکرانه بنویسد و زمانی که با وی مباحثه می‌کنند مانند یک دانش آموز درس‌های خوانده‌اش را در آکادمی‌ها پس ندهد و قدرت بحث و دفاع از کارش و بحث و جدل پیرامون مسائل مربوطه به حوزه خودش از قبیل سیاست، فرهنگ، اجتماع، ورزش و... را داشته باشد. خبرنگار صاحب شعور و تفکر است و تحت فشار گذاشتن اندیشه وی نمونه بارز عدم آزادی بیان محسوب می‌شود. خبرنگار همانند نویسنده نباید قلمش را با نخ به جایی وصل کرده باشد بلکه باید دستش به قدری آزاد باشد که قلمش با انعطاف دستش مسائل روزمره را ثبت کند. خبرنگار همانند نویسنده سهم بزرگی در ثبت تاریخ جهان دارد و صحت و سلامت آن تاریخ ثبت شده مسئولیت بزرگ خبرنگار صاحب قلم است.

خبرنگاران را دست کم نگیریم. خبرنگاران یا همان ژورنالیست‌ها همانند نویسندگان، شاعران، و بعضأ سیاستمداران نظرات و عقایدشان می‌تواند جامعه را تحت تأثیر قرار بدهد و باعث ایجاد جبهه یا جریان فکری و یا حتی عملی شود به خصوص اگر خبرنگار رسانه‌ای باشد که هم اعتبار فراوانی دارد هم آزادی بیان در آن موجود است. مسلما افکار عمومی جامعه با اخباری که از سوی رسانه‌های خبری منتشر می‌شود تغییر پیدا می‌کند و این از جمله قدرت‌های تاثیر گذاری خبرنگار بر ذهن و فکر جامعه محسوب می‌شود. به خبرنگاران و به قلم‌شان احترام بگذاریم. روز خبرنگار مبارک...


آب و هوا

نظرات و دیدگاه ها

مسیولیت نوشته ها بر عهده نویسندگان آن هاست و انتشار آن به معنی تایید این نظرات نیست.