بحث وحدت از نکات بسیار مهم و کلیدی در جهان اسلام است. اصولاوحدتی اگر در جهان اسلام نباشد نمی توان معنای دقیقی از برادری ایمانی به دست آورد. وحدت اسلامی به معنای قطع نظر از اختلافات به ویژه اختلافات کلامی است. به دلیل مشترکاتی که مابین مسلمانان وجود دارد و نمی‌توان به این سادگی اختلافات کلامی را حل کرد باید به اشتراکات متصل شویم. لذا وحدت به معنای اتحاد مسلمانان بر پایه اشتراکات است. برای نخستین بار کاشف الغطا که از فضلا و فقها و روشنفکران بنام بودند این مساله را مطرح کردند.

کاشف الغطا از مراجع تقلید شیعه بود. ایشان نظری جدی در باب وحدت اسلامی را طرح کردند. کاشف الغطا تفرقه را بیماری امت و وحدت را داروی این بیماری می‌داند: «دارویی که همواره اصلاح را به ارمغان آورده و می‌آورد، اتفاق و وحدت و همدردی و ترک نزاع و طرد انگیزه‌های کینه و حسد است.» وی حصول و تحقق وحدت را در آن سوی الفاظ، خطبه‌ها، مقالات، عبارات و در عالم واقعیت می جست و معتقد بود: «وحدت و اتحاد، با لفاظی های میان تهی و سخنان بلیغ و رسا و... به دست نمی‌آید. ملاک اتحاد و حقیقت توحید در اینجا صفای نیت و اخلاص عمیق و جدیت و فعالیت است». وی 70 سال پیش طرحی را برای تقویت اتحاد میان شیعه و سنی پیشنهاد کرد و آن برگزاری همایش‌های سالانه یا دوسالانه عقلا و علمای مسلمان از دور و نزدیک برای شناسایی متقابل و گفت وگو پیرامون مسائل اسلام بود. وی مهم‌تر از این همایش را همایش سران کشورهای اسلامی می‌دانست تا آنان دستی واحد شوند و در مقابل خطرهایی که جهان اسلام را تهدید می‌کند، از آن دفاع کنند. بحث وحدت بعدا از سوی آیت الله العظمی بروجردی‌(ره) نیز طرح و ادامه یافت تا اینکه بعد از انقلاب اسلامی ایران بحث وحدت در مابین دو روایت از تولد پیامبر اعظم (ص) مطرح شد. اهل شیعه تولد پیامبر را 17 ربیع الاول و اهل تسنن 12ربیع الاول می دانند لذا این فاصله را هفته وحدت نامیده‌اند. از سوی دیگر بحث وحدت اسلامی با توجه به مشکلات اخیری که گریبان جهان اسلام را گرفته بسیار جدی و مهم است و نمی‌توان از آن به سادگی گذشت. درگیری‌های خونینی که امروزه در سوریه، عراق، افغانستان، مصر، بحرین و دیگر بلاد اسلامی می‌بینیم جان انسان را به درد می‌آورد. علمای اسلامی تنها راه نجات از این کشتار و برادرکشی را باید از وحدت جویا شوند.

امروزه با توجه به چنین مشکلاتی بهترین راه این است که در بحث وحدت مسئله برادری طرح شود. در قرآن مجید برادری ایمانی مطرح شده است که درسوره حجرات فرموده اما المومنون اخوه. نباید از این جمله مفهوم مخاف گرفت و چنین پنداشت که این جمله به معنای آن است که انسان ها به خودی و غیرخودی تقسیم می شوند زیرا مفسر بزرگ متن مقدس قرآن مجید یعنی مولاعلی(ع) در نامه به مالک فرمود: مردم یا برادر ایمانی تو یا برادر انسانی تو هستند. برادر ایمانی به معنای این است که همگی مسلمان‌اند و متمسک به کلمه توحید هستند. بحث برادر انسانی را هم امیرالمومنین در نامه‌ای به مالک اشتر طرح کردند.

امام علی علیه السلام در نامه تاریخی‌اش به مالک اشتر به عنوان نماینده خود در مصر او را به مهرورزی سفارش می‌کند و از او می‌خواهد در این امر بین اقشار مختلف جامعه فرق نگذارد: اشعرْ قلبک الرّحمة لِلرّعیةِ و الْمحبّة لهم و اللُّطْف بِهم و لاتکوننّ علیهِم سبُعاً ضارِیاً تغتنِمُ اکْلهُم، فانّهُم صِنفانِ إمْا اخٌ لک فِی الدّینِ و اِمّا نظیرٌ لک فِی الْخلْقِ: ...
‌(ای مالک) مهربانی، خوش رفتاری و نیکویی با مردم را در قلب خود بپروران و در رفتارت با مردم مانند حیوان درنده مباش که فرصت را برای دریدن آنها غنیمت می شمرد چراکه مردم دو گروهند: یا برادران ایمانی تو هستند یا اینکه همانند تو انسانند. پیام جمله قرآن مجید در سوره حجرات این است که کسانی که اقدامات تفرقه افکنانه به نام شیعه و سنی و عداوت و دشمنی را تبلیغ می کنند در حقیقت از جامعه ایمانی بیرونند. ایام هفته وحدت و میلاد با سعادت پیامبر اعظم(ص) را به عموم مسلمانان تبریک می‌گویم و امیدوارم که به زودی مشکلات جهان اسلام برطرف و دل مومنین مملو از برادری و اتحاد شود.

منبع: اعتماد

آب و هوا

نظرات و دیدگاه ها

مسیولیت نوشته ها بر عهده نویسندگان آن هاست و انتشار آن به معنی تایید این نظرات نیست.