آیت‌الله سبحانی در پاسخ به یک پرسش قرآنی مفهوم «تسویل» و معنای آن را در قرآن کریم بیان کرد.

به گزارش جماران به نقل از ایسنا، متن سوال و پاسخ این مرجع تقلید به این پرسش قرآنی به شرح زیر است:

منظور از تسویل نفس چیست ؟

در قرآن مجید مکراراً از «تسویل نفس» سخن به میان آمده است و مفاد آن این است که نفس انسانی روی تمایلات نفسانی، کارهای زشت را نزد او زیبا جلوه دهد، از این جهت برخی برای انسان، نفسی به نام «مسوله» اثبات کرده‌اند، در مقابل «نفس مطمئنه» و یا «لوامه» و یا «راضیه»، مثلاً یعقوب(ع) به فرزندان خود که یوسف(ع) را در چاه افکندند، و ریاکارانه گفتند که گرگ او را خورده است، چنین می‌گوید:

(...بَلْ سَوَّلَتْ لَکُمْ أَنْفُسُکُمْ أَمْراً فَصَبْرٌ جَمیلٌ...).(1)

«نفس شما، کارتان را بر شما زیبا جلوه داده است، صبر و بردباری کار زیباست».

و باز درباره سامری که مردم را به پرستش گوساله دعوت کرد، می‌گوید:

(...وَکَذلِکَ سَوَّلَتْ لِی نَفْسِی).(2)

«این نفس من کار مرا بر من زیبا جلوه داد».

رسول گرامی (صلی الله علیه وآله وسلم) آن جا که از وضع گروهی خبر می‌دهد و می‌فرماید: زمانی فرا می‌رسد که جوانان شما فاسد می‌شوند و به کارهای زشت امر می‌کنید و از کارهای خوب باز می‌دارید، ناگهان مردی از روی تعجب پرسید:

آیا چنین چیزی پیش می‌آید؟

رسول گرامی (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: بدتر از این هم می‌شود روزگاری می‌آید که شماها تشخیص حق را از باطل و نیک را از زشت، از دست می‌دهید و سرانجام کارهای نیک در نظر شماها بد، و کارهای بد، در نظرتان نیک جلوه می‌کند.(3)

درحالی که قرآن فریب وجدان و خودآرایی نفس انسانی را تصدیق می‌کند ولی یادآور می‌شود که اگر انسان به اعماق وجدان خود بازگشت کند از وضع واقعی خود آگاهی صحیحی به دست می‌آورد، به خطا و جرم خود معترف می‌گردد آنجا که می‌فرماید:

(بَلِ الإِنْسانُ عَلی نَفْسِهِ بَصِیرة * وَلَو أَلْقی مَعاذِیرَه) .(4)

«انسان به نفس خود آگاه است هر چند برای توجیه خود عذرهایی بتراشد».(5)

منابع:

1 . یوسف/18.

2 . طه/96.

3 . وسائل الشیعة، ج11، ص397.

4 . قیامت/14 15.

5 . منشور جاوید، ج3، ص 186 187.

آب و هوا

نظرات و دیدگاه ها

مسیولیت نوشته ها بر عهده نویسندگان آن هاست و انتشار آن به معنی تایید این نظرات نیست.