پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران -تهران

آیت الله عباسعلی روحانی در گفتگو با ستاد همایش «تحریرالوسیله؛ شروح و تعلیقات»؛

آیت الله عباسعلی روحانی اظهار داشت: تحریر الوسیله تجلّی نورانیت و اخلاص امام خمینی است. امام آن را در شرایط انقطاع از اسباب ظاهری و توجه الی الله نوشتند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، آیت الله حاج شیخ عباسعلی روحانی رئیس پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی که موفق به شرح استدلالی بخش‌هایی از تحریر الوسیله نیز شده است، در مصاحبه‌ دست‌اندرکاران همایش تحریر الوسیله با ایشان درباره ویژگی‌های تحریر اظهار داشت: تحریر الوسیله پنج ویژگی دارد که بعضی از آنها با متون مشابه فقهی مشترک و بعضی دیگر خاص تحریر می‌باشد: ویژگی اول جامعیت تحریر است، در میان کتاب‌های فقهی کمتر چنین جامعیتی را می‌بینیم. امام خمینی در تحریر یک دوره کامل فقه اسلام را از دیدگاه اهل بیت(ع) نوشته است. ایشان در طول مدت تحشیه وسیله النجاة مرحوم سید اصفهانی(رضوان الله علیه) تمام مطالب وسیله را بررسی استنادی و اجتهادی کرده و فتوا داده است.

وی ادامه داد: ویژگی دوم کاربردی بودن مسائل تحریر می‌باشد. از هزار و چند صد سال پیش تا کنون طبق دستور ائمه(ع) فقه و تفریع فروع در آن بوده است و ائمه(ع) فرمودند بیان اصول و قواعد کلی به عهدة ما و شما استنباط و تفریع فروع کنید و مسائل مبتلابه را به این اصول ارجاع بدهید. شاید بشود گفت در میان متقدمین و متأخرین؛ مرحوم آیت الله سید محمد کاظم طباطبائی یزدی(رضوان الله علیه) پرکارترین فقیه در تفریع فروع شیعه بوده است. اما چون مبنای ایشان بر فروع حداکثری بوده، طبیعتاً بسیاری از این فروع ذهنی بوده و کاربردی نیست، چنانکه عروه همه کتاب‌های فقهی را دربرندارد اما تحریر الوسیله که در حدود نیم قرن پیش نوشته شد یکی از کاربردی‌ترین کتب فقهی می‌باشد و این ویژگی‌ کاربردی بودن در وسیله مرحوم اصفهانی هم وجود دارد که امام به همین خاطر روی آن کار کرده است.

آیت الله روحانی افزود: ویژگی سوم این کتاب فقهی، طرح مسائل جدید در حوزه فقه بوده است. مسائلی که تا آن زمان با فقه و استدلالات فقهی بیگانه بوده است؛ مسئله بیمه، سفته، تغییر جنسیت، نماز در قطبین، مسافرت‌های فضایی و ... در این زمان پیرامون این مسائل نظرات و مقاله و کتاب زیاد نوشته می‌شود ولی حدود نیم قرن پیش، این مسائل با حوزه فقه و مرجعیت بیگانه بوده است. آوردن این مسائل در یک رساله فتوائی حاوی دو نکته است: جواب به این مسائل بر اساس فقه اهل بیت و مهم‌تر از آن ابداع و ایجاد یک سنّت حسنه است. فقیه اگر می‌خواهد فقیه زمانش باشد باید بداند که چه مسائل جدیدی در جامعه وجود دارد تا حکم شرع را بیان کند. لذا هر فقیهی باید مسائل نو پیدای زمان خودش را بداند. این سنّت حسنه در فقه شیعه توسط امام پایه‌گذاری شده است.

رئیس پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی ادامه داد: ویژگی‌ چهارم تحریر الوسیله وارد کردن فقه سیاسی شیعه در کتاب فتوایی است. کل فقه شیعه در یک نگاه برنامه اداره زندگی، جامعه و مردم است این نگاه را امام در تحریر الوسیله پر رنگ کردند. امام با نوشتن کتابی به اسم امربه‌معروف و نهی از منکر و طرح مسائل دفاع، پس از آنکه آرام آرام از فقه عمومی و فتوائی خارج شده بود، فصل جدیدی در رابطه با فقه سیاسی شیعه باز کردند. و در حوزه نجف با آن فضایی که داشت نوشت «فمن توهم أنّ الدین منفک عن السیاسة فهو جاهل لم یعرف الاسلام ولا السیاسة» در واقع امام در تحریر الوسیله شالوده فقهی حکومت اسلامی را پی‌ریزی کردند.

وی در بیان ویژگی پنجم تحریرالوسیله اظهار داشت: ویژگی پنجم که از نظر من مهم‌ترین ویژگی است؛ این است که تحریر الوسیله تجلّی نورانیت و اخلاص امام خمینی است. امام جزء معدود مراجع تقلیدی است که مرجعیت برآنها تحمیل شده است و به شدّت از هزینه کردن و ترویج مرجعیت دوری می‌کرد. با این روحیه‌ای که داشت در تبعیدگاه ترکیه که حالت انقطاع از اسباب ظاهری برایش پیش آمد؛ شبیه انقطاع از اسباب ظاهری شهید اول در زندان و نوشتن «اللمعة الدمشقیّة» در آن حالت انقطاع از یک سو و توجه الی الله از سوی دیگر تحریر الوسیله نوشته شد، یک نورانیتی در آن حس می‌شود و البته این یک امر وجدانی است نه برهانی.

آب و هوا

نظرات و دیدگاه ها

مسیولیت نوشته ها بر عهده نویسندگان آن هاست و انتشار آن به معنی تایید این نظرات نیست.